Goud voor estafetteploeg dankzij 'stom regeltje'

Zoals bij veel sporten is ook bij het zwemmen vooruitstrevendheid niet het handelsmerk van hen die de regels bepalen. Zwemtrainer Jacco Verhaeren heeft over dit onderwerp zojuist een tirade afgestoken als hij meent dat zijn betoog nog plastische bewijsvoering behoeft: 'Kijk eens naar al die officials en zie al die...

Zelf heeft Verhaeren op dat moment een rood hoofd van ergernis. Inderdaad, ook tijdens de WK kortebaan in Hongkong wemelt het weer van de officials die mogelijk Rie Mastenbroek nog hebben zien zwemmen. Waarmee maar weer eens bewezen is dat zwemmen de mens gezond houdt. Veel FINA-bonzen hebben zelf gezwommen (op bescheiden niveau) en blijven nadien nog decennia lang actief in deze sport.

Maar of ze gevoel hebben voor wat er bij de sporters zelf omgaat? Mark Veens, de 20-jarige sprinter , wordt op zijn favoriete 50 meter vrij slachtoffer van een jury-dwaling waartegen niet te protesteren valt. Hij haalt brons waar het goud voor het grijpen lag.

Voor het gezonde evenwicht: de Nederlandse estafetteploeg op de 4 x 200 meter vrij wordt even later wereldkampioen dankzij een formalistische houding van officials die Australië van een zekere titel (plus wereldrecord) beroven. Verhaeren: 'Dat zij vanwege zo'n achterlijk regeltje hier niet in de finale mogen zwemmen! Waar zijn we in Godsnaam mee bezig?'

De beste zwemmers en zwemsters ter wereld zijn met de tweede dag van de WK bezig en die dag staat vooral in het teken van incidenten. Te beginnen met de Australische estafetteploeg die 's ochtends met een B-formatie slechts twee seconden van het wereldrecord verwijderd blijft. Om vervolgens gediskwalificeerd te worden.

Slotzwemmer Matthew Dunn en derde zwemmer Ray Hass blijken op het wedstrijdformulier respectievelijk als derde en slotzwemmer te staan. Een merkwaardige communicatiefout binnen de (even professionele als overgeorganiseerde) Australische ploeg leidt tot deze 'opstellingsfout'. De jury toont zich onverbiddelijk en wijst een Australisch protest af. Plots is Nederland dé favoriet voor de titel maar tot gejuich leidt dat niet.

Verhaeren: 'Ja, ik weet het: regels zijn regels. Maar ik zou zeggen: geef de Australiërs een boete, maar ontneem ze niet de kans op een wereldrecord in de finale.'

Ook Pieter van den Hoogenband zegt vrijdagavond nadat hij eenmaal wereldkampioen is geworden (de ploeg verbetert tevens het Europees record, overigens maar een fractie sneller dan Australië-B in de ochtenduren): 'Door een of ander stom regeltje wordt Australië gepakt. Wat een geneuzel. Maar wat klaag ik? Ik ben wereldkampioen!'

Een andere opvatting heeft collega-wereldkampioen Marcel Wouda, de slotzwemmer van de estafetteploeg. 'Wie de finale wint is de beste, zo simpel is het. Als, als, als. . . Iedereen moet pieken tijdens zo'n WK en dat geldt ook voor de teamorganisatie van Australië. Als die een regel overtreedt moet het bestraft worden.'

Wouda, de man die de aanzet gaf tot de opbloei van het Nederlandse zwemmen, staat niet te boek als iemand met een lenige geest. Het is juist die soort die sprinter Mark Veens vrijdag zo ongeveer de nek wil omdraaien.

Veens, in de halve finale van de 50 vrij met 21,71 de snelste van allen, wordt van een WK-titel beroofd door een jury die niet ziet wat alle andere aanwezigen in het Coliseum wél zien: de Engelsman Mark Foster maakt in de finale een valse start, dupeert daarmee vooral de naast hem staande Veens, en vist onbestraft de gouden medaille op.

Geen ander nummer dan de 50 vrij waarop de kleinste fout fataal kan zijn. De 28-jarige Foster heeft een kwalijke reputatie als het om starten gaat. Zijn wereldrecordrace in eigen land (EK Sheffield, december vorig jaar) legde hij af na een 'starttijd' van éénhonderdste seconde. Geen mens die binnen die marge van een startblok vertrekt, althans niet zonder ongeoorloofde voorbeweging, en zeker niet een mens van meer dan twee meter zoals Foster.

Startend in baan drie maakt Foster wederom een (voor iedereen zichtbare) te vroege beweging. De naast hem staande Veens schrikt er van en weet zich meteen geklopt. Juist de start en de eerste meters zijn Veens' sterkste wapen, nu blijft hij ruim achter bij Foster.

Het publiek laat massaal zijn ongenoegen horen over de onreglementaire race maar de jury blijkt wederom doof. Veens: 'Ik voel me toch de kampioen. Ik heb hier het snelste gezwommen.' Foster excuseert zich na afloop nog. Veens: 'Hij had het over een reactie op een lichaamsbeweging of zoiets. Ja, ja. ik dacht: douw die gouden medaille maar in je reet!'

Bij alle geklaag valt er ook nog te genieten. Vooral van de Australiërs Hackett en Thorpe die in een fascinerend gevecht op de 400 vrij geen spaan heel laten van het wereldrecord. Met zijn fabuleuze 3.35,01 duikt Hackett bijna vijf seconden onder het wereldrecord.

Pieter van den Hoogenband, bewonderend: 'Ongelooflijk wat die jongens doen. Die hebben ons echt wakker geschud. Die tijden! Ik ben blij dat ik het met eigen ogen heb gezien. Ik heb zo'n gevoel alsof die jongens ineens een wondermiddel, zoiets als de klapschaats, hebben uitgevonden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden