Gesloten cockpit: levensredder of doodsteek?

De een noemt het krankzinnig dat ze er nog niet zijn. De ander vindt het de doodsteek voor de Formule 1: gesloten cockpits. Zondag wordt met de Grote Prijs van Japan de eerste Formule 1-race op het circuit van Suzuka verreden sinds Marussia-coureur Jules Bianchi een jaar geleden met fatale gevolgen de controle over zijn bolide verloor.

Zo zou een gesloten cockpit op de F 1-bolide van Kimi Raikkonen eruit kunnen zien. Beeld AFP

De Fransman schoot op kletsnat asfalt rechtdoor in een bocht en schoof met ruim 100 kilometer per uur onder een shovel door. Bianchi werd bewusteloos afgevoerd naar het ziekenhuis, had ernstig hersenletsel en kwam niet meer bij. Hij overleed in juli. Meteen barstte de discussie los: is een helm alleen wel voldoende om het hoofd van coureurs te beschermen?

De discussie verhevigde toen eind augustus de Brit Justin Wilson tijdens een IndyCar-race - een Amerikaanse variant van formuleracing - om het leven kwam nadat hij een afgebroken stuk neusvleugel tegen zijn helm had gekregen. Een gesloten cockpit had mogelijk zijn leven gered. Cockpits moeten veiliger, benadrukte Formule 1-racedirecteur Charlie Whiting na Wilsons dood. Hoe valt dat in de koningsklasse van de autosport?

De coureurs

Dat de discussie over het aanpassen van de traditioneel open Formule 1-cockpit gevoelig ligt, blijkt uit de onderlinge verdeeldheid in de paddock. Volgens Force India-coureur Nico Hülkenberg wordt de sport met gesloten cockpits 'gesteriliseerd'. Hülkenberg weet waar hij over praat, want hij won dit jaar de 24 uur van Le Mans, waar wel met gesloten cockpits wordt gereden. 'Een beetje gevaar hoort in het Formule 1-dna.'

Daarnaast uiten tegenstanders van gesloten cockpits zorgen over beperkt zicht door bijvoorbeeld een veiligheidskooi en of een coureur na een crash wel snel genoeg uit de cockpit kan komen.

Red Bull-rijder Daniel Ricciardo heeft een andere mening. Hij vindt dat het tijd is om de 'traditie los te laten'. Hij krijgt steun van onder anderen regerend wereldkampioen Lewis Hamilton en veteraan Fernando Alonso. 'Als een gesloten cockpit één leven kan redden, dan is dat het waard', zei Alonso.

De kenner

Allard Kalff is sinds de jaren negentig Formule 1-commentator. Veiligheidsmaatregelen in de koningsklasse van de autosport staan garant voor discussie, weet hij. Als voorbeeld noemt hij de introductie van het Head and Neck Support Systeem, beter bekend als het HANS-systeem, bedoeld om het hoofd en de nek van een coureur beter te beschermen bij crashes.

Sinds 2003 is het systeem verplicht in de Formule 1. Het beperkt de beweging van het hoofd via een beugel op de schouders, die met twee banden is bevestigd aan de helm. Kalff: 'Toen was er de kritiek dat het misschien wel veiliger was, maar dat coureurs door gelimiteerde bewegingsvrijheid tegelijkertijd minder om zich heen konden kijken.'

Kalff ziet geen heil in gesloten cockpits. 'Open cockpits zijn de charme van formuleracing. En het klinkt misschien hard: het risico lijkt aanvaardbaar. Als er nou drie of vier dodelijke ongevallen per jaar zijn, wordt het een ander verhaal.'

De techneut

Racefederatie FIA test sinds 2009 concepten van gesloten cockpits. Van straaljagerachtige kappen tot veiligheidskooien die brokstukken moeten afketsen. Tevreden zijn ze nog niet. De straaljagerkap versplinterde soms en de kooi slingerde brokstukken geregeld meters de lucht in.

De komende maanden worden meer open constructies getest, zoals een ontwerp van Mercedes. Het Duitse topteam suggereerde een halve boog boven de cockpit te plaatsen, gedragen door een dwarselement op de neus van de auto. Het zou coureurs tegen de gevaarlijkste brokstukken moeten beschermen.

Joop Pauwelussen, lector mobiliteitstechnologie bij de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, betwijfelt of dat het gouden ontwerp is. Hij voelt meer voor de aangepaste straaljagercockpit. 'Dat is technisch goed mogelijk', zegt hij. 'Ze moeten dan hoogstens oplossingen bedenken voor bijvoorbeeld de mogelijk hoge temperatuur in de cockpit. En aerodynamisch is het misschien zelfs wel beter.'

Als wetenschapper kijkt Pauwelussen met andere ogen naar de discussie, waarin emotie een significante rol speelt. 'Het heeft met acceptatie te maken. Maar als je met techniek levens kunt redden, waarom zou je het dan niet doen?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden