Gérard Jansen in mijnenveld ten onder

Ik schreef het vorige week al: mét clubgenoot Baljakin was Gérard Jansen de grote verliezer van de veelbewogen slotdag van het NK 2007....

Het pleit voor zijn voorbeeldige wedstrijdmentaliteit dat Jansen het duel zo scherp mogelijk opzette. Aanvankelijk zag het er inderdaad veelbelovend voor hem uit. Maar de schijn bedroog. En nadat er was afgewikkeld naar een weinig alledaags macro-eindspel, werd al spoedig duidelijk dat Jansen zelfs in groot gevaar verkeerde.

In het mijnenveld dat in de tijdnoodfase was ontstaan en waarin alleen een computer de juiste weg had kunnen vinden, grepen beide spelers tot tweemaal toe mis. Maar uiteindelijk zette Kroesbergen zijn voordeel toch op overtuigende wijze in winst om. Daarmee viel Jansen terug naar de vijfde plaats en zag hij deelname aan het WK, waarin hij in 2003 (Zwartsluis) en 2005 (Amsterdam) zo succesvol was geweest, op de valreep aan zich voorbijgaan.

Kroesbergen - G. Jansen

NK 2007

1.32-28 18-22 2.31-27 22x31 3.36x27 17-21 4.37-32 11-17 5.41-37 6-11 6.34-30 21-26 7.30-25 17-21 8.40-34 12-17 9.45-40 7-12 10.46-41 1-6 11.34-29 2-7 12.50-45 19-23 13.28x19 14x34 14.40x29 12-18 15.25x14 10x19 16.27-22 18x27 17.29-23 19x28 18.33x31 7-12 19.38-33 13-18 20.41-36 9-13 21.43-38 5-10 22.35-30 10-14 23.30-25 4-10 24.45-40 3-9 25.40-34 14-19 26.49-43 19-23 27.33-28(!) 9-14 28.28x19 14x23 29.34-29! 23x34 30.39x30 10-14 31.43-39! 18-23 32.38-33! 15-20(?)

Berust in een afwikkeling die alle kansen aan wit laat. Maar het is waar dat zwart, ondanks zijn ontwikkelingsvoorsprong van 6 tempi, al niet meer prettig stond.

Zie diagram 1

33.32-27!! 21x41 34.42-37 41x32 35.33-28 26x37 36.28x10 37-41 37.25x14 41-46 38.30-24 12-18 39.48-42!

Vlecht, behalve de dreiging 40.42-38 en 41.10-5 +, bovenal de offerwending 39...18-23? 40.42-37!! 32x41 41.10-4 + in de stand.

39...32-37 40.42x31 18-23 41.39-33 23-28 42.33x22 17x28 43.31-27 13-18 44.10-5 18-23 45.44-39 11-17 46.36-31 8-13 47.39-34?

Correct was 47.31-26! (+). De tekstzet maakt onbedoeld een wonderbaarlijke ontsnapping mogelijk.

47...13-18?

Maar Jansen ziet het evenmin. Zwart had met 47...13-19! 48.24x13 16-21!! 49.27x16 6-11!! 50.16x7 23-29 51.34x32 46x11! naar een 4x2-eindspel moeten afwikkelen. Winst voor wit was dan van de baan geweest, bijvoorbeeld 52.31-26 (52.14-9 17-21! =) 52...11-6! 53.47-41 6-1! 54.14-9 1-18!! en altijd 55...18-36! =.

Het gespeelde 47...13-18 schijnt wit het beste met 48.5-10! (48...6-11 49.10-15! 28-33 50.14-9!) te kunnen beantwoorden. Door zijn volgende zet komt de winst andermaal op losse schroeven te staan:

48.14-10? 17-21! 49.24-20 21x32 50.20-14 32-38?

Maar hierna staat Kroesbergen opnieuw – en ditmaal definitief! – gewonnen. Met 50...16-21! had zwart zich waarschijnlijk nog kunnen redden. Daarbij is een cruciale rol weggelegd voor de (meerslag)combinatie 51.10-4(?) 6-11!! gevolgd door 52...23-29! enz. =.

Zie diagram 2

51.10-4!

Met de clou dat wit op 51...28-32 zijn dam offert (52.4x27!!) en de partij vervolgens uitmaakt met 53.34-29!, 54.31-26 en 55.5x30/25 +.

51...38-42 52.4x33!!

Waarom dit de enige winnende zet is, komt zo dadelijk aan het licht.

52...42-48 53.34-29!! 23x34 54.31-27! 46x10 55.5x40!

Met wits tweede dam op 44 of 50 (bijvoorbeeld 52.4x50? 42-48 53.34-29 23x34! 54.31-27 46x10 55.5x45) had zwart remise kunnen forceren middels 55...48-43! 56.27-22 6-11! 57.45-12 (57.22-18 43-27! =) 57...43-25! 58.12-3 16-21! 59.3x26 25-9 =. Maar dankzij ‘D33’ is 55...48-43(??) nu uitgeschakeld door 56.40-49! en 57.33-38 +. Als gevolg van die finesse is zwart in het resterende 4x3-dammeneindspel in feite kansloos.

55...48-26 56.33-44 26-8 57.40-18 8-3 58.18-13 3-12 59.13-9 12-3 60.9-25 3-12 61.25-3 12-18 62.44-22 18-45 63.47-41

En Jansen besloot zich een verdere lijdensweg te besparen: hij gaf het op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden