George Best was misschien de laatste voetbalbohémien

George Best, vrijdag op 59-jarige leeftijd overleden, zal worden herinnerd als een geniale voetballer, maar meer nog als een icoon van de jaren zestig en een ongeneeslijke alcoholist...

‘Mijnheer Best. Waarom is het misgegaan?’, vroeg ooit een man van de roomservice die hem een fles champagne bracht in een suite van een vijfsterrenhotel. George Best lag op een bed met naast hem een naakte Miss Universe en twintigduizend pond aan bankbiljetten. ‘Ik was verbaasd over de vraag’, zei Best vele jaren later. ‘Er was niets mis. Ik verveelde mij alleen. Misschien zag hij iets wat ik niet zag.’

George Best zal worden herinnerd als een geniale voetballer, maar meer nog als een icoon van de jaren zestig, een ultieme levensgenieter, een man die jarenlang de kranten van kopij voorzag en een ongeneeslijke alcoholist. ‘Ik heb mijn geld uitgegeven aan drank, vrouwen en snelle auto’s en de rest gooide ik over de balk’, zo keek hij vorig jaar terug op zijn leven.

George Best was in zijn tijd een van de allerbeste voetballers. Hij was snel, tweebenig en had een onnavolgbare dribbel. Hij deed op het veld dingen die volstrekt onmogelijk werden geacht.

Best maakte goals na solo’s die tot mislukken waren gedoemd en keek daarna met een verontschuldigende grijns naar Bobby Charlton. Hij was de mooie jongen in een team van lelijke, kalende en tandeloze mannen als Bobby Charlton, Nobby Stiles en Dennis Law.Twee wedstrijden in de Europa Cup van Manchester United tegen Benfica vestigden de reputatie van Best als voetballer: in de ene was hij de absolute uitblinker in een met 5-1 gewonnen duel, in de andere maakte hij een goal waarmee Manchester United de Europa Cup 1 won. Best werd dat jaar, 1968, gekozen tot Europees voetballer van het Jaar.

In de jaren voor Manchester United maakte Best 115 goals in 290 wedstrijden. Op vijftienjarige leeftijd arriveerde hij in 1961 vanuit Belfast in Manchester. Twee jaar later maakte hij zijn debuut in het eerste team tegen West Bromwich Albion. Hij kwam tegenover de ervaren verdediger Graham Williams te staan. Hij liet hem de bal zien en speelde die daarna door zijn benen. Daarna zei Williams: ‘Wil je even een minuutje blijven staan, zodat ik je gezicht kan zien?’ ‘Waarom?’, vroeg Best. ‘Ik zie voor de rest van de wedstrijd alleen maar je achterste.’

George Best had het geluk in een droomelftal te spelen. Maar in de Busby Babes, zoals het toenmalige Manchester United werd genoemd, was hij veruit de grootste ster. De scout die de 15-jarige Best voor het eerst zag in Noord-Ierland, belde met Busby en zei: 'I think I’ve found a genius'. Best was de eerste showbusiness-voetballer. Hij ontving duizend brieven per dag van fans en werd de vijfde Beatle genoemd. Hij opende boetieks in het Londen van de swinging sixties en trad op als model.

Aanvankelijk leed zijn loopbaan niet onder zijn nevenactiviteiten. In het seizoen 1965-1966 was hij de grote uitblinker in de Europa Cup. Hij maakte een ongelooflijke goal in een met 7-0 gewonnen wedstrijd tegen HJK Helsinki. En hij vernietigde in de kwartfinale in zijn eentje het Benfica van Eusebio in Lissabon, waar de Portugese topclub 19 wedstrijden niet had verloren.

Manager Matt Busby had het elftal verteld in het eerste kwartier de kat uit de boom te kijken. Best scoorde binnen twaalf minuten twee keer. ‘Jij wilde vanzelfsprekend niet luisteren’, zei Busby na afloop tegen hem. Maar pas twee seizoenen later zou Manchester United voor het eerst de Europa Cup winnen dankzij een magisch doelpunt van George Best.Een jaar later stapte Busby op en raakte Best het spoor bijster. Hij dronk steeds meer, verzaakte trainingen en begon slechter en slechter te spelen. In 1974 ontsloeg Tommy Docherty hem.

Best reisde daarna over de wereld van de ene naar de andere club, maar haalde nauwelijks successen meer. In 1983 stopte hij definitief, een jaar later belandde hij voor twaalf weken in de gevangenis na te zijn veroordeeld wegens mishandeling en rijden onder invloed.

‘Eigenlijk werd hij nooit volwassen’, zei zijn eerste vrouw Angie en moeder van zijn zoon Calum. ‘Ik kan niet op twee baby's passen. De eerste moet maar vertrekken.’ Ze stuurde George de deur uit, tot groot genoegen van de Britse roddelpers die hem vervolgens met de ene na andere vrouw betrapte. Maar geen vrouw kon hem van de drank afhouden.

Best was altijd goudeerlijk over zijn gebrek aan zelfdiscipline. ‘Ik ben geboren met een grote gave, maar meestal hoort daar ook een zelfvernietigende karaktertrek bij. Net zoals ik iedereen wilde verslaan als we voetbalden, zo wil ik iedereen verslaan als we gaan stappen.’

Tijdens zijn jaren in de Verenigde Staten woonde hij in een huis bij het strand. ‘Maar ik heb nooit in zee gezwommen, omdat er op weg naar het water altijd een bar was te vinden.’ ‘Jammer dat Best niet net zo goed nachtclubs kon passeren als spelers’, zei Tommy Docherty over George Best.

Best werd in 2000 tot grootste sportman uit de Britse geschiedenis gekozen. Op dat moment was zijn lever al kapot. Hij onderging in 2002 een peperdure levertransplantatie en beloofde nooit meer een druppel te drinken. Maar een jaar later was hij opnieuw betrokken bij een caféruzie, werd hij weer met drank op achter het stuur betrapt en belandde hij uiteindelijk opnieuw in het ziekenhuis voor een wekenlang gevecht met de dood.

De Britse media zullen bij zijn dood een clichébeeld van hem schetsen: iemand die zijn talenten, zijn lever en zijn leven verspeelde aan alcohol. Hij zal worden bekritiseerd als een bevoorrechte beroemdheid die aan een nieuwe lever werd geholpen maar te weinig zelfdiscipline had en opnieuw begon te drinken. Kortom: een heilige die zondaar werd. Maar misschien was Best slechts de laatste voetbalbohémien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden