PROFIEL ROLAND-GARROS KAMPIOEN ASHLEIGH BARTY

Gekwelde Barty wordt met Roland Garros-titel ook rolmodel

Toen de Australische Ashleigh Barty zaterdag het enkelspel van Roland Garros bij de vrouwen won, was dat meer dan alleen een sportieve overwinning. Het tennis-wonderkind overkwam een strijd met depressie en doet zich nu gelden als een rolmodel voor tieners die net als zij dreigen te zwichten onder hoge verwachtingen.

Ashleigh Barty (AUS) met de kampioensschaal van Roland Garros. Beeld BSR Agency

De eerste grandslamtitel in het enkelspel voor Ashleigh Barty op Roland Garros zaterdag was zoveel meer dan het statement van een 23-jarige vrouw voor wie gravel altijd een hinderlijke onderbreking was op weg naar het grasseizoen. Met #bartyparty wordt het leven gevierd: Barty overwon depressies en nam een sabbatical van anderhalf jaar. Ze werd een rolmodel voor elke puber die zich in een benauwend korset waant. ‘Volg je eigen weg, dat is mijn belangrijkste les geweest.’

In twee eenzijdige sets (6-1, 6-3) versloeg Barty zaterdag de Tsjechische Marketa Vondrousova, als apotheose van een bizar vrouwentoernooi waarin wederom de breedte van het veld werd geaccentueerd. Barty wist als specialiste in het dubbelspel hoe je finales moest spelen, al verloor ze de meeste bij de grandslamtoernooien.

Vorig jaar won Barty met de Amerikaanse Coco Vandeweghe de US Open, in het enkelspel heeft ze eindelijk haar ware identiteit gevonden. De foto van Barty als kind van 6 jaar met een beker in haar hand typeert haar status als wonderkind, die ze moeilijk kon verdragen. In een onthullend portret in de Sydney Morning Herald van begin 2018 vertellen niet alleen trainers als oud-prof Jason Stoltenborg dat hij bij Barty ‘altijd potentiële alarmbellen’ zag.

Haar vader Robert Barty, voormalig golfer, zei dat hij manisch depressief was en aan een bipolaire stoornis leed. ‘Ik vrees dat ik mijn dochter ermee heb belast.’ Ashleigh won in 2011 het juniorentoernooi op Wimbledon, maar ze doorbrak de etiquette door het traditionele banket voor de winnaars over te slaan. Al die drukte, ze werd er gek van. En nam het eerste de beste vliegtuig terug naar Australië.

Het monomane bestaan als tennisprof is in feite absurd, vertelde Barty op Roland Garros. Leven uit de koffer heet dat in tennisjargon, van het ene toernooi naar het andere, van het ene hotel naar het volgende bed in weer een ander land. En Barty voelde al snel het stigma dat ze alleen in het dubbelspel succesvol kon zijn. Toen ze met haar voormalige partner en mentor Casey Dellacqua drie grandslamfinales verloor, stond ze in de single buiten de top-200. In september 2014 had ze er genoeg van.

Barty deed wat Stoltenborg en jeugdcoach Jim Joyce al zagen aankomen: ze stopte met proftennis en ging cricketen bij Brisbane Heat. ‘Ik kon er niet veel van, maar het was voor mij een noodzakelijke stap opzij’, aldus Barty in Parijs. Ze volgde een therapie en slikte medicijnen om van haar depressies te worden verlost. ‘Al die sessies eindigden met tranen, daarna voelde ik me een miljoen keer beter’, zei Barty, in de Sydney Morning Herald.

Jim Joyce had haar gevormd, hij zag tot zijn verbijstering hoe een meisje van vijf jaar het oog van de tijger had en een bijzondere hand-oog coördinatie demonstreerde. Maar Barty was ook introvert en onzeker, nu noemt ze haar sabbatical een zegen. ‘Zonder die pauze had ik nu niet met de beker op Roland Garros gestaan. Ik moest volwassen worden, een normaal leven leiden.’

Dellacqua daagde haar voormalige dubbelpartner Barty in juni 2016 uit om het racket weer op te pakken. Prompt besefte ze op 20-jarige leeftijd wat ze had gemist. In een indringende monoloog raakte Barty de kern op Roland Garros. ‘Ik beschouw de competitie als een zee met eb en vloed, de emoties bij winst of verlies maken de sport zo uniek. En juist als je kwetsbaar bent, word je uitgedaagd om te zoeken naar oplossingen die niemand anders voor je kan vinden.’

Barty heeft in haar streven naar perfectie vergelijkbare, welhaast maniakale rituelen als Rafael Nadal. Ze laat haar handdoek liggen bij de eerste game, neemt bij de eerste wisseling van helft geen slok water en pakt haar tas altijd op dezelfde manier in. Op de baan is ze allesbehalve een machine, de grandslamtitel voor Barty mag zelfs een zegen voor het vrouwentennis worden genoemd. De eendimensionale beukers worden eindelijk overvleugeld.

De service is het fundament onder haar spel, maar met de forehand kan ze net als Kiki Bertens zware spinballen produceren. De messcherpe slice-backhand is een bonus in het veelzijdige repertoire van Barty. Bovendien durft ze naar het net te komen: het dubbelspel hielp haar om de volley te verbeteren. Toch had Barty nooit durven dromen dat ze juist op Roland Garros verlossing vond. ‘Ik had een haat-liefde verhouding met gravel’, sprak ze glimlachend.

Een volgende uitdaging wacht Barty op Wimbledon. Op haar geliefde gras zal de nieuwe nummer 2 van de wereld opnieuw in de schijnwerpers staan. Barty kan zich niet langer verschuilen of een mogelijk kampioensgala boycotten. Voor advies zal Barty zeker bellen met de Australische Evonne Goolang-Cawley, van wie ze al een bemoedigend bericht kreeg. ‘Ik behaalde mijn eerste grandslamtitel in 1971 op Roland Garros, jij kan het ook.’

Al ver voor olympisch kampioen Cathy Freeman bij de Spelen van Sydney in 2000, was Goolang-Cawley ambassadeur van de Aboriginals. Ook Barty is een ‘inheemse’ Australische. ‘Evonne heeft de weg geplaveid voor Australische meisjes om te gaan tennissen’, zei Barty, in Parijs. Nu is ze zelf een icoon en zijn haar levenslessen verplichte oefenstof.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden