Geen zwaargewicht maar vluchteling met snelle benen

Met de uitgave van een Nederlands paspoort aan een geboren Somaliër is de atletiek een troef rijker op de 5.000meter. Zijn naam wekt in elk geval verwachtingen: Mohamed Ali.

Mohamed Ali in de bossen bij Tilburg, tijdens de Warandeloop.Beeld Jiri Buller

René Godlieb kreeg zes jaar geleden per mail een verzoek. Of hij Mohamed Ali wilde trainen? 'Ik dacht dat ik in de maling werd genomen', zegt de Brabantse atletiektrainer.

Zijn Ali bleek geen zwaargewicht, maar een Somalische vluchteling met snelle benen. Anderhalve week geleden, op zijn 26ste verjaardag, kreeg hij in zijn woonplaats Cuijk zijn Nederlandse paspoort. 'Vanaf nu is Mohamed Ali mijn officiële naam', zegt de atleet. In zijn geboorteland stond hij bekend als Mohamed Ali Mohamed: Ali is de naam van zijn vader, Mohamed die van zijn opa.

Debuut

Bij de Warandeloop in Tilburg, zijn debuut als Nederlander, hoopte Ali zich te plaatsen voor de EK cross in Frankrijk, volgende maand. Op de modderige paden van het universiteitsterrein trad hij tot zijn spijt niet in het voetspoor van Sifan Hassan, de van oorsprong Ethiopische atlete die zich twee jaar geleden kort na haar naturalisatie plaatste voor de EK cross.

Ali eindigde na een uiterste krachtsinspanning als zesde Nederlander. De beste vijf mogen naar Toulon. Van vermoeidheid moest hij overgeven. Trainer Godlieb: 'Het zijn gewoon te veel emoties geweest de laatste weken. Dan kunnen er twee dingen gebeuren: of je raakt in een flow, of niet. Als je een half jaar in je brievenbus kijkt of er al een besluit is genomen over je toekomst, en het is uiteindelijk zover, kan ik me voorstellen dat zoiets doorwerkt.'

De 5.000 meter

Over het talent van Ali bestaat weinig twijfel. Op de 5.000 meter behoort hij tot de Nederlandse top. Met een persoonlijk record van 13.32minuten heeft hij bijna voldaan aan de EK-limiet van 13.30. Ook de olympische limiet van 13.19 lijkt haalbaar, zijn beperkte trainingsarbeid in ogenschouw genomen. 'Dit heeft hij bereikt met slechts zes trainingen per week', zegt Godlieb (48), een voormalig Nederlands kampioen steeplechase.

Hij verwacht dat Ali snel doordringt tot de groeiende club geboren Afrikanen die om uiteenlopende redenen (liefde, asiel, arbeid) voor Nederland uitkomen. Naast Hassan betreft het verspringer Ignisious Gaisah (Ghana), sprinter Solomon Bockarie (Sierra Leone) en marathonlopers Hilda Kibet (Kenia), Abdi Nageeye (Somalië) en Khalid Choukoud (Marokko). De Keniaanse langeafstandsloopster Elizeba Cherono is in afwachting van een paspoort.

In Tilburg stond Abdi Nageeye, die zich onlangs op de marathon plaatste voor de Zomerspelen van Rio de Janeiro, langs de kant met een spandoek voor Mohamed Ali. Ze voelen verwantschap. Hoewel ze beiden netjes Nederlands spreken, uiten ze zich onderling in hun moerstaal. Ali, grijnzend: 'Ik kan niet echt goed een grap maken in het Nederlands.'

(Tekst gaat verder onder de foto)

Mohamed Ali, met neuspleister, in de bossen bij Tilburg tijdens de Warandeloop.Beeld Jiri Buller

'Ik wil slagen'

Godlieb herinnert zich een opmerking die Ali al snel na hun eerste ontmoeting maakte: 'Ik wil slagen', zei hij. De atleet is sindsdien hard bezig die woorden waar te maken. Hoewel hij in het door burgeroorlog verscheurde Somalië nooit naar school ging hij leerde lezen en schrijven van een oom studeert hij sinds een jaar met succes aan het Johan Cruyff College in Nijmegen. Hij gaat stage lopen bij het managementbureau Global Sports Communication, van Jos Hermens.

Dankzij de hulp van allerlei mensen die zich zijn lot aantrekken, kan Ali zich steeds beter op de sport richten. Zo betaalde een vriendin ('mijn tweede moeder') mee aan rijlessen. Van een autodealer in Cuijk kreeg hij een kleine Toyota in bruikleen, zodat hij niet langer tijd en energie verspilt met lange busreizen naar wedstrijden.

Dat scheelt, zegt Godlieb. 'Ga maar na. Hij loopt 10 kilometer in de duinen van Schoorl. Dan moet hij de bus naar huis pakken en is hij om 0.30uur 's nachts thuis. Dat gaat ten kost van hersteltijd. Die stress is nu weg. Net als al die andere onzekerheid waarin hij al die jaren heeft moeten leven.'

Wereldkampioen?

Over de omstandigheden rondom zijn komst naar Nederland wil Ali kort na de cross, misselijk van vermoeidheid, niet in detail spreken. Hij zegt dat de eindeloze burgeroorlog hem dwong te vertrekken. Hij heeft sporadisch telefonisch contact met zijn achtergebleven ouders, twee zusjes en een broertje.

Voor hem telt vooral zijn Nederlandse toekomst. Wat die ook brengt, zeker is dat hij nog veel grappen over zijn naam te verduren krijgt. Hoewel hij in Somalië op de hoogte was van het bestaan van de The Greatest of All Time deed zijn naam niemand denken aan de beroemde bokser. Als hij in Nederland het ereschavot betreedt na een sterke race, hoort hij geregeld zoiets als: 'Goh, wij verwachtten een grote kerel.'

Dergelijke grappen deren hem net zo min als de vraag of hij de mannelijke Sifan Hassan is. Met andere woorden: is hij een potentiële wereldkampioen? Hij pareert glimlachend, alsof zijn ambities in zijn naam besloten liggen: 'Ik ben de nieuwe Mohamed Ali.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden