Nieuws WK Rugby

‘Geen witte sport, geen zwarte’: Zuid-Afrika viert gebroederlijk overwinning van rugbyteam

De symboliek kan moeilijk worden overschat: Siya Kolisi (28), geboren tijdens de nadagen van de apartheid, houdt als eerste zwarte aanvoerder van Zuid-Afrika’s rugbyteam de wereldcup omhoog. De betekenis van de overwinning in de finale van afgelopen zaterdag tegen Engeland, in Japan, gaat verder dan de sportieve prestatie.

Siya Kolisi (midden) met de werekdbeker in Yokohama in Japan. Beeld Getty Images

Miljoenen fans van alle denkbare kleuren hebben zaterdag en zondag een moment van verbroedering gevierd. Het wereldkampioenschap van het nationale rugbyteam van Zuid-Afrika ‘verheft de ziel van het land’ en ‘doet ons geloven dat we nog steeds een positief land kunnen zijn’, jubelde een zwarte vrouw, gekleed in het groene shirt van de Springbokken, tegenover de camera van Eyewitness News in Kaapstad.

‘We hebben dit nodig. We kampen met veel uitdagingen maar dit is wat ons samen brengt’, zei een andere vrouw, eveneens in een groen rugbyshirt. TV-zender eNCA bracht een streamer in beeld: ‘Zuid-Afrika trots op de Bokken!’.

De symboliek kan dan ook moeilijk worden overschat: Siya Kolisi (28), geboren tijdens de nadagen van de apartheid, houdt als eerste zwarte aanvoerder van Zuid-Afrika’s rugbyteam de wereldcup omhoog. De betekenis van de overwinning in de finale van zaterdag tegen Engeland, in Japan, gaat veel verder dan de sportieve prestatie.

‘We hebben zo veel problemen in Zuid-Afrika, maar om zo’n team te hebben… we komen van verschillende achtergronden, verschillende rassen en we kwamen samen voor één doel. Ik hoop dat we Zuid-Afrika laten zien dat we samen kunnen komen en iets kunnen bereiken’, aldus een geëmotioneerde Kolisi in Yokohama.

De rugby-overwinning doet onherroepelijk denken aan het sprookje van 1995, toen Zuid-Afrika in eigen huis z’n eerste wereldtitel behaalde en Nelson Mandela als eerste zwarte president het van oudsher ‘witte’ rugby omarmde voor zijn boodschap van verzoening, zo vlak na de apartheid.

Mandela

Historisch is het beeld van Mandela die - gekleed in het shirt van de Springbokken, lange tijd symbool van de witte Afrikaners – de cup overhandigde Francois Pienaar, de aanvoerder. Pienaar wees er afgelopen week op dat de zege van 1995, en Mandela’s benadering, hebben bijgedragen aan een acceptatie van rugby door zwarte en gekleurde Zuid-Afrikanen.

De succesploeg van 1995 had welgeteld één speler die niet wit was: Chester Williams. Hij overleed twee maanden geleden op pas 49-jarige leeftijd aan een hartaanval en heeft dus helaas niet kunnen zien hoe de huidige selectie met 12 zwarte en gekleurde spelers opnieuw de wereldtitel veroverde, onder aanvoering van Siya Kolisi.

Het succes van de huidige ploeg is ook verwelkomd door Desmond Tutu, de 88-jarige aartsbisschop die de Nobelprijs voor de Vrede kreeg wegens zijn verzet tegen de apartheid. Hij stuurde voorafgaand aan de finale van zaterdag een gelukswens aan het team. De boodschap was samengesteld uit verschillende talen – Engels, Xhosa, Zulu, Afrikaans – ter illustratie van zijn onwrikbare geloof in Zuid-Afrika als ‘regenboognatie’. ‘Jullie waardigheid, diversiteit en moed zijn aanstekelijk’, aldus Tutu. ‘Jullie hebben al gewonnen!’.

Aanstekelijk als de rugby-overwinning inderdaad is, doet ze natuurlijk niet in een klap Zuid-Afrika’s problemen verdwijnen – net zomin als de legendarische zege van 1995 dat deed. De collectieve viering nu heeft ook iets van een collectieve bezwering van de uitdagingen waar het land voor staat, zoals werkloosheid, economische zwakte en geweld tegen Afrikaanse immigranten.

Raciale spanningen hebben bijgedragen aan een conflict binnen de politieke oppositiepartij DA. Te midden van deze problemen is Zuid-Afrika’s rugbyteam inmiddels wél een verbindende factor, met aanhangers uit alle bevolkingsgroepen. Zoals een extatische rugby-fan zaterdag zei: ‘De sport brengt ons samen. Het is geen witte sport, het is geen zwarte sport. De hele wereld keek en steunde ons.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden