Geen tijd voor spielerei

Max Verstappen won zondag sensationeel de Formule 1 van Barcelona. Hij rijdt net een jaar in de Formule 1 en zit nu al op de plek waar veel coureurs van dromen: in een topauto bij Red Bull. Wat is er voor de coureur allemaal veranderd?

Beeld getty

Team

Toro Rosso is het familieteam. Red Bull is het topteam. Zo omschrijft Robert Doornbos de verschillen tussen Verstappens nieuwe en oude team. Doornbos is de enige Nederlandse F1-coureur die net als Verstappen voor zowel Toro Rosso (toen Minardi, red.) als Red Bull reed. 'Bij Red Bull draait alles om succes.'

Dat ervoer viervoudig wereldkampioen Sebastian Vettel toen hij in 2009 overstapte van Toro Rosso naar Red Bull. Het topteam van nu was toen nog een team in ontwikkeling. Toch was de overstap groot, vond Vettel. De teams delen eigenlijk alleen het moederbedrijf, zei de Duitser. De grootste verschillen? Er werken meer mensen bij Red Bull en de raceomgeving was compleet anders.

Aan die andere cultuur moest het slachtoffer van Verstappens promotie, de Rus Daniil Kvyat, naar eigen zeggen het meest wennen bij zijn overstap van Toro Rosso naar Red Bull. Het is terug te zien in de karakters van beide teambazen. Franz Tost (Toro Rosso) haalt vooral zijn plezier uit het ontwikkelen van racetalenten en kan prima leven met een achtste plek. Verstappens nieuwe teambaas, de Brit Chris Horner, wordt daar doodongelukkig van. Hij wil alleen het beste.

Robert Doornbos maakte Horner mee als teambaas tijdens zijn tijd in de Formule 3000. In die F1-opstapklasse heeft iedereen hetzelfde materiaal, legt Doornbos uit. Om zijn team toch eruit te laten springen, liet Horner zijn personeel een dag eerder dan de rest invliegen om de garage donkergrijs te schilderen. Doornbos: 'Alles moest perfect zijn, tot de pasvorm van de race-overalls, om overmacht uit te stralen. Dat typeert Horner.'

Auto

Voor Formule 1-coureurs rijdt de ene auto als een bestelbus, de ander als een luxe personenauto. De Red Bull-auto's vallen in die laatste categorie, want die worden al jaren geroemd om hun chassis. Zelf omschreef Verstapen zijn nieuwe bolide als smaller en aerodynamischer dan zijn Toro Rosso.

Hij zit dus anders in zijn auto en dat is een delicaat iets, legt Doornbos uit. Coureurs zitten in een soort badkuip; het gaspedaal en de rem zitten op kinhoogte. De stoeltjes zijn op maat gemaakt en moeten werkelijk perfect zitten.

Het is niet het enige waar Verstappen in zijn nieuwe auto aan moet wennen. Hij heeft ook een ander stuur. Ultieme controllers van spelcomputers, zegt Doornbos over de met knopjes volgepakte sturen. Ieder team heeft een ander stuur, want elke motor heeft andere software. Alsof Verstappen zijn Playstation-controller verruilt voor die van een Xbox.

Voor Verstappen is het zaak zijn stuur zo snel mogelijk onder de knie te krijgen. Tijdens een race is er geen tijd om naar het juiste knopje te zoeken. 'Als je omlaag kijkt, ben je een voetbalveld verder', zegt Doornbos. Een voordeel: Verstappen is bekend met de Renault-motor in zijn Red Bull. Hij kent de aandrijving nog van vorig jaar bij Toro Rosso.

Druk

Bij Toro Rosso was het leuk als Verstappen WK-punten pakte. Bij Red Bull is scoren absolute noodzaak. Of, nog liever: podiumplaatsen. Red Bull heeft met zo'n 450 miljoen euro het hoogste budget in de Formule 1. Daar hoort presteren bij. Volgens Doornbos moet teambaas Horner gezien worden als de topman van een multinational. 'Hij moet meedogenloos zijn.'

Dat Verstappen midden in het seizoen overstapt en daarom weinig tijd heeft om te wennen aan zijn nieuwe auto, is geen excuus. De Britse Formule 1-analist Martin Brundle verkondigde dat hoe groter het budget van het team is, hoe lastiger het voor de coureurs wordt om met de aan hen gestelde eisen om te gaan. Tegelijk moeten ze fysiek en mentaal wel op het hoogste niveau blijven presteren.

Daar komt bij dat transfers in het voetbal tijdens het seizoen normaal zijn. In de Formule 1 niet. In de zeldzame keren dat het gebeurde, was het weinig succesvol. Doornbos: 'Het is riskant. Maar ik begrijp Max helemaal. Hij is een stap dichter bij zijn doel: races winnen en uiteindelijk wereldtitels. Bij Red Bull stellen ze eisen. Aan de andere kant eist Max een competitieve auto.'

Racebaas Frits van Amersfoort, die in de Formule 3 zowel Max als vader Jos Verstappen onder zijn hoede had, voorziet geen problemen wat betreft druk bij Verstappen. 'Jos kwam in 1994 ook op zo'n plotse manier binnen bij Benneton. Dat ging wat minder. Maar Max heeft Jos, en die helpt hem.'

Teampersoneel

Mensen voor je winnen. Het is een belangrijk, soms onderbelicht deel in het takenpakket van een F1-coureur. 'Als topsporter ben je egoïst, maar tegelijkertijd moet je het maximale halen uit de mensen om je heen', zegt Robert Doornbos.

Met zijn monteurs en engineers moet een coureur kunnen lezen en schrijven. Dit geldt voor de race-engineer in het bijzonder. Hij heeft als enige contact met de coureur tijdens een race. Één woord moet genoeg zijn. Dat was zo tussen Verstappen en de Spanjaard Xevi Pujolar bij Toro Rosso. Nu moet hij diezelfde klik zien te krijgen met Gianpiero Lambiase, een Italiaan die negen jaar werkzaam is in de Formule 1 en twee jaar geleden bij Red Bull binnenkwam.

Verstappen debuteerde vanuit het karten in 2014 bij het team van Frits van Amersfoort in de Formule 3. Het klikte toen snel met het team. 'Op de eerste dag leek het alsof hij al jaren voor ons reed. Dat zal hem bij Red Bull ook fluitend lukken. Max is een joviale jongen die bulkt van het talent. Hij zet automatisch mensen naar z'n hand.' Robert Doornbos onderschrijft die woorden. 'Dat is ook een gave van Max en hij is daar wat handiger in dan zijn vader.'

Aandacht

Verstappen is nu nog dominant aanwezig in reclames en praatprogramma's op de Nederlandse tv. Maar dat gaat veranderen, voorspelt Doornbos. Bij een topteam is er geen tijd voor iets anders dan racen en Verstappen komt nog meer op de radar van de internationale pers dan nu al het geval is.

Red Bull is een Oostenrijks team, maar heeft zijn thuisbasis in Engeland. Daardoor is er in de Britse racepers volop aandacht voor alles wat met het team te maken heeft, en dus ook voor Verstappen. Die extra aandacht komt bovenop alle vergaderingen die de agenda van Verstappen domineren naast het racen. Vergaderen over de afstelling van de auto, de banden, de motorinstellingen of de racestrategie. Alles wordt overlegd.

Wel heeft Verstappen volgens Doornbos het voordeel dat hij bij Red Bull zit. Dat is volgens hem het topteam waar coureurs de meeste tijd krijgen om te concentreren op het racen. 'Af en toe zal hij een ludiek media-uitje moeten doen, maar dat kost weinig energie.'

Daarnaast heeft Verstappen de luxe dat hij niet voortdurend sponsoren tevreden moet stellen als hij niet in zijn auto zit. Met een contract voor meerdere jaren zit hij gebeiteld in de F1, wat hem vrijwaart van 'roadshows langs bedrijven', zoals Doornbos moest in zijn F1-tijd.

WK-punten en F1-banden

De coureurwissel tussen Max Verstappen en Daniil Kvyat bij Red Bull en Toro Rosso gedurende het seizoen brengt een aantal praktische zaken met zich mee. Verstappen verzamelde dertien punten in zijn eerste vier races. Die neemt hij mee naar Red Bull. Hetzelfde geldt voor de 21 punten die Kvyat meeneemt naar Toro Rosso. Daarnaast mogen coureurs tegenwoordig per race bepalen hoe zij de dertien bandensets indelen die ze ieder raceweekeinde tot hun beschikking hebben. Coureurs baseren hun keuzes allereest op het circuit, en daarna op hun rijstijl. Wegens de logistiek die rond de Formule 1 hangt, wil bandenleverancier Pirelli tijdig weten wanneer welke banden moeten klaarliggen. Zodoende waren de banden voor Kvyat al tot en met de GP van Oostenrijk (3 juli) geselecteerd. Tot die tijd moet Verstappen het met het rubber van de Rus doen.

Teamgenoot

Keer op keer troefde Verstappen bij Toro Rosso zijn teamgenoot Carlos Sainz af. Bij Red Bull krijgt de Nederlander een coureur van een andere orde naast zich. De goedlachse Australiër Daniel Ricciardo (26) beklom weliswaar niet zo snel de F1-ladder als Verstappen, maar staat inmiddels te boek als topcoureur met drie GP-zeges op zijn naam.

De twee zijn aan elkaar gewaagd, zowel op gebied van racekunsten als winnaarsmentaliteit. Doornbos verwacht 'dat het een mooie combinatie wordt'. Het moet blijken of dat ook zo zal zijn. Er bestaat geen vriendschap tussen teamgenoten in de Formule 1, zeker niet als er podiumplekken op het spel staan. 'Als je racet, moet je vechten. Het is de enige manier om te winnen', zei oud-wereldkampioen Niki Lauda eens.

En dat de Formule 1 keihard is, bleek donderdag. Racefederatie FIA had de naar Toro Rosso gedegradeerde Kvyat in Barcelona naast Verstappen gezet tijdens de persconferentie in aanloop naar het race-weekeinde. Achter het duo smoezelden wereldkampioenen Fernando Alonso en Lewis Hamilton met elkaar. 'Was er een coureurwissel bij Red Bull?', zei Alonso grappend, terwijl hij naar Kvyat en Verstappen keek. Iedereen lachte, behalve de Rus, die stoïcijns voor zich uitkeek. Kvyat wist: zijn tijd op de apenrots met de naam Formule 1 zit er hoogstwaarschijnlijk op.

Red Bull, een sportimperium

Bij Red Bull zit Verstappen bij het vlaggenschip van een sportimperium dat zijn weerga niet kent. Energiedrank Red Bull werd in 1987 opgericht door de Oostenrijkse zakenman Dietrich Mateschitz. Al snel kreeg Mateschitz door dat sport een perfecte metafoor is om zijn drank aan de man te brengen.

De eerste stap in de Formule 1 zette hij in 1989 met de sponsoring van de Oostenrijkse coureur Gerhard Berger. Later koppelde de miljardair zijn merk aan steeds meer sporten die volgens hem bij zijn drank passen, zoals extreme sporten, motorraces en zeilen. Inmiddels bezit de ondernemer voetbalclubs als New York Red Bulls, Red Bull Salzburg en het net naar de Duitse Bundesliga gepromoveerde RB Leipzig. Het F 1-team waar Verstappen nu deel van uitmaakt is Mateschitz' succesvolste bezit. Red Bull werd opgericht in 2005 en vierde tussen 2010 en 2013 vier wereldtitels met de Duitser Sebastian Vettel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden