Geen quiz zonder Van Bommels boogbal

Het Antona Malatinského-stadion in het Slowaakse Trnva associeert de Nederlandse voetbalkenner (in elk geval die op 'leeftijd') onmiddellijk met de naam Dobias en de bloedstollende wedstrijd tussen diens ploeg Spartak Trnva en Ajax, voorjaar 1969....

Een nieuwe associatie diende zich zaterdag aan toen de aanvoerder van het Nederlands olympisch voetbalelftal in datzelfde stadion een formidabel doelpunt maakte en zijn tobbende ploeg geheel onverwacht goed in koers hield voor een reis naar Sydney.

De vraag in het toekomstige voetbalkwisje zou moeten luiden: wie bracht Nederland tijdens het EK voor spelers onder de 21 naast Kroatië en wat was er zo wonderlijk aan zijn 1-1? Het antwoord: Mark van Bommel en het wonderlijke school erin dat zijn doeltreffende schot meer dan zestig meter overbrugde.

Dat Van Bommel kort voor rust Nederland naast de tot dat moment veel sterkere Kroaten schoot was al vreemd, dat Nederland zijn openingswedstrijd van het toernooi zelfs nog winnend afsloot (2-1) was al helemaal curieus. Coach Han Berger moest na afloop even in zijn arm knijpen: was het allemaal wel waar wat hij had gezien? Was het werkelijk waar dat zijn uitermate zwak spelende ploeg van Kroatië had gewonnen?

Han Berger, eenmaal weer op Slowaakse bodem neergedaald: 'Ach, het échte Oranje maakt er een gewoonte van om heel goed te spelen in de eerste wedstrijd van een toernooi maar wel een slecht resultaat te boeken. Wij dachten: laten we het eens andersom doen.'

Ook de man van hét moment van de wedstrijd, Van Bommel, was de eerste om toe te geven dat Jong Oranje maar wat had aangerommeld tegen de overigens ook niet al te imponerende Kroaten. Hijzelf incluis. Mopperend: 'Ben je twee jaar bezig met zo'n groep om naar Sydney te gaan en dan komt het er écht op aan en dan beginnen we allemaal zo vreselijk gelaten. Zo rustig, zo slap, zo helemaal niks.'

Acht ploegen strijden tijdens het EK in Slowakije om vier olympische startbewijzen en in het geval Engeland zich bij de laatste vier plaatst weet ook de nummer vijf zich nog verzekerd van een gang naar Sydney. Dat Nederland er in Slowakije bij is dankt het aan een tweede plaats in de kwalificatiegroep en winst in een daaropvolgende 'dubbel' tegen België.

Olympisch voetbal groeit in aanzien en binnen het keurkorps van Berger ligt de plaatsnaam Sydney op eenieders lippen bestorven. Van de ambitie viel op het veld vooralsnog weinig te merken. Jong Oranje verblijft sinds vorige week donderdag in het Oost-Slowaakse kuuroord Piestany, een stadje dat men aandoet om te rusten, en kennelijk waren de Jong Oranje-spelers zaterdag al helemaal in de sfeer van hun tijdelijke verblijfplaats.

Zo kalm als het er op het veld in Trnva aan toeging, zo weinig inspirerend was ook de ambiance waarin Jong Oranje en Jong Kroatië hun eerste EK-duel afwerkten. Nog geen duizend toeschouwers hadden de weg naar het stadion weten te vinden. Zij die er wél waren prezen zich gelukkig dat ze dan althans nog getuigen waren geweest van een onwaarschijnlijk mooi doelpunt.

Dat doelpunt van Van Bommel viel een paar minuten voor rust, op een moment dat Kroatië slechts met 1-0 leidde. Het door afzeggingen en schorsingen geteisterde Nederland mocht de handen dichtknijpen met die stand. Zelf had de ploeg in aanvallende zin werkelijk niets in te brengen (al na vier minuten verprutste Sikora de enige kans) terwijl de eigen verdediging uitblonk in paniekerig optreden.

Dat er in defensief opzicht veel mis ging was niet zo verwonderlijk. Berger moet het tijdens het EK zonder vaste waarden als Hofland en Van der Schaaf doen (beiden geblesseerd) en had ook niet de beschikking over de geschorste Oude Kamphuis. Tegen Kroatië werd het hart van de verdediging gevormd door Rudge (Roda) en Broerse (Groningen), twee spelers die zich pas kort voor afreis naar Slowakije bij de selectie voegden.

Rudge omdat hij de zondag tevoren nog de bekerfinale met Roda JC moest spelen, Broerse omdat hij eerst op het laatste moment als vervanger van Hofland werd opgeroepen. Dat die twee nog nooit hadden samengespeeld was zaterdag goed te zien. Rudge droeg schuld aan de Kroatische openingstreffer (19de minuut, Miladin) en was met rechtsback Cornelisse de zwakke schakel in de ploeg.

Beste speler aan Nederlandse zijde was middenvelder Van der Leegte. Hij leek zo ongeveer als enige te beseffen dat er in Slowakije veel op het spel staat. Olympische deelname dwong Nederland voor het laatst in 1952 af.

Het waren zaterdag de twee grootste talenten die Jong Oranje dichter bij het beoogde doel brachten. Spits Vennegoor of Hesselink bracht zijn ploeg zeven minuten voor tijd zomaar uit het niets op winst toen de Kroatische doelman Pletikosa opzichtig de fout inging bij het uitverdedigen. Voordien had Van Bommel die doelman ook al voor schut gezet.

Geen moment aarzelde Van Bommel toen hij in de 42ste minuut nog op eigen helft en aan de zijkant van het veld de bal voor zijn voeten kreeg. Pletikosa stond te ver voor zijn doel en besefte veel te laat wat Van Bommels intentie was. Eenmaal op de terugweg naar zijn domein was de doelman te laat.

Terwijl keeperstrainer Joop Hiele na afloop op de hem bekende wijze omstandig uitlegde wat de Kroatische doelman zoal fout had gedaan ('Eerst keek-ie alleen maar!') glom Van Bommel nog na over zijn historische doelpunt. Die goal voor het voetbalkwisje. Van Bommel speelt trouwens graag kwisjes, weet veel van voetbal. 'Deze was net als Beckham tegen Wimbledon, hè?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden