EKNederland - Oekraïne 3-2

Geen 5-3-2, maar echt 3-5-2: zege op Oekraïne is ook een eerbetoon aan Frank de Boer

Georginio Wijnaldum en Wout Weghorst. Beeld Getty Images
Georginio Wijnaldum en Wout Weghorst.Beeld Getty Images

In het eerste optreden van het Nederlands elftal op een eindtoernooi in zeven jaar, hief de werkende klasse van Oranje zich op het schavot van eer met een winst van 3-2 tegen Oekraïne. Twee mannen van wie je je soms afvraagt wat ze in het Nederlands elftal te zoeken hebben, eisten de hoofdrol op en joegen de euforie door de Johan Cruijff Arena.

Denzel Dumfries en Wout Weghorst, arbeiders met kolengruis aan de voeten. Werkers. Rouwdouwers. Nederland - Oekraïne eindigde in 3-2, na een dramatische slotfase: 2-0 voor, 2-2, en dan de winnende kopbal van Dumfries, die dol van vreugde ter aarde zeeg en de 16 duizend, onder wie een een blije koning en koningin, liet klinken als 100 duizend.

Twee keer bij de voorbereiding betrokken ook: Denzel Dumfries. De 2-0 gemaakt door Wout Weghorst. Voetballers die jarenlang gedoemd leken tot een eerzaam leven in de rangen der amateurs, maar die van geen wijken wilden weten. Ze aten en dronken voetbal, en ze vinden zichzelf nu terug op een EK, in een winnend elftal, met een hoofdrol. Vannacht knijpen ze in hun arm en zeggen ze tegen zichzelf dat het echt is gebeurd.

Het is ook voetbal van chaos, Oranje. De voorzet van Dumfries bij de 1-0 was slecht, maar de ingreep van de doelman was nog minder, en toen joeg aanvoerder Georginio Wijnaldum de bal heerlijk in de touwen. Bij 2-0 trok Dumfries als een rouwdouwer door het strafschopgebied, waarna een verdediger de bal niet kreeg weggewerkt en Weghorst zijn tweede doelpunt binnen een week als international maakte.

Wagonnetjes

Het was een prachtige avond, al was het maar om het aanstekelijke enthousiasme, om de fraaie 1-0, qua schot, om de individuele staaltjes van Memphis Depay of Frenkie de Jong, om de rust van Jurriën Timber of de routine van Maarten Stekelenburg, om de spanning toch ook en de veerkracht van Oekraïne. Het was chaotisch, maar chaos is tegenwoordig een verkoopargument in voetbal.

Oranje had veel balbezit tegen het defensieve Oekraïne en redelijk wat kansen. Soms was daar zo’n uitval van de tegenstander, met een regiment linkspoten, mannen die ineens opstomen als een trein, met wagonnetjes in formatie. Jarmolenko, Jarmetsjoek, Malinovski, later invaller Marlos. Het was onmogelijk dat deze wedstrijd zonder doelpunten ging blijven.

Oranje toonde stijgende lijn in het spel, zeker ten opzichte van de oefenwedstrijden tegen Schotland en Georgië, al blijft onduidelijk waarom bepaalde keuzes zijn gemaakt. Waarom tegen dit soort tegenstanders voor zo’n systeem is gekozen, is ergens een raadsel. Waarom geen passende jas aangetrokken.

Ja, het is geen 5-3-2, maar echt 3-5-2, want Dumfries en Patrick van Aanholt, die de voorkeur kreeg boven Owen Wijndal, zijn meer aanvallers dan verdedigers in deze tactiek. Sterker nog: Dumfries was een soort rechtsbuiten. Hij was de gevaarlijkste aanvaller van allemaal, ondanks zijn onorthodoxe stijl. Hij kreeg ook al de beste kansen in de eerste helft, toen hij van dichtbij op doelman Boesjkan stuitte en later met een kopbal van dichtbij, die net naast ging.

Angst

Hij heeft alleen niet doorgeleerd voor rechtsbuiten. Het is alsof je tegen een volleerde timmerman zegt dat hij de elektriciteit mag aanleggen, terwijl de gediplomeerde elektriciens werkeloos aan de kant staan. Maar goed, Frank de Boer heeft gekozen, hij is de bondscoach, en het gebeurt zoals hij het wil, en dus kon het gebeuren dat de volleerde timmerman Dumfries opeens zag hoe hij de elektriciteitsdraad moest leggen bij 1-0, al leverde dat dan nog een schokje op voordat de weinig precieze bal tot doelpunt was gepromoveerd, met dank aan doelman Boesjkan.

Zo werd de overwinning ergens het eerbetoon aan Frank de Boer, aan Dumfries, aan Weghorst. En dan was Dumfries ook nog geregeld achterin te vinden. Want ja, de zogenoemde wingbacks rennen veel beter terug dan een echte rechtsbuiten, en daarom is het systeem toch ook een toegift aan de angst. Niet de specialist in de aanval opstellen die misschien een keer vergeet mee te lopen, maar de specialist in de defensie omscholen tot gemankeerde aanvaller.

In aanvallend opzicht moest het verder komen van de ingevingen van Memphis Depay, die al na twee minuten het enthousiaste publiek in verrukking bracht met een langgerekte solo. Fijn was de aansluiting van Wijnaldum. Weghorst was vrijwel onzichtbaar tot zijn doelpunt, al werkte hij zich weer een slag in de rondte, en hij kan scoren, op elk moment, dat is inmiddels genoegzaam bekend. De 2-0 leek Oranje zekerheid te geven, maar Jarmolenko schoot schitterend raak en Jaramsjoek kopte in na een vrije trap van Malinovski. Net toen het publiek zich ging neerleggen bij 2-2, was daar die dekselse Dumfries weer. En met één overwinning zijn de achtste finales al dichtbij.

Kijken als een kenner

Waar moet je dit EK op letten? In Kijken als een kenner maakt voetbaljournalist Sam Planting van elke kijker een expert. Ontdek de elf spelers die de tactiek van hun land bepalen – en hoe het moderne voetbal wordt gespeeld.

Werkt onderstaande embed niet? Klik dan hier om de standen en wedstrijduitslagen te bekijken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden