Gala moet stoffig imago wegpoetsen: turnen is stoer en magisch

'Jáááááá', klinkt het donderdagmiddag in de Ziggo Dome uit de veelal jeugdige kelen op de tribune, als presentatrice Ellen ten Damme heeft gevraagd 'of iedereen er een beetje klaar voor is'.

Turners in het Ziggodome in Amsterdam Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Daarna volgt een meer dan twee uur durende voorstelling, waarin turners - soms gekleed in kostuums - 'een Cirque du Soleil-achtige show' opvoeren, met als hoogtepunt een reprise van de gouden olympische balkoefening van Sanne Wevers, begeleid door een zanger en pianist. Van Epke Zonderland krijgt ze daarna een bos bloemen en een paar lieve woorden: 'Sanne, je bent een superambassadeur voor de sport.'

Geen tijd voor selfies

Liefst negenduizend toeschouwers zijn afgekomen op de 20ste editie van het Gym Gala, dat dit jaar voor het eerst in Amsterdam wordt gehouden. Voor veel gezinnen is het gala een leuk uitje in de kerstvakantie. In de hal van de Ziggo Dome kunnen kinderen vooraf oefeningen doen op turntoestellen en na afloop mogen ze op de foto met hun idolen en ze een handtekening vragen. De rij bij Sanne Wevers is echter zo groot dat ze van de organisatie het verzoek krijgt om het alleen bij handtekeningen te houden; al die selfies kosten te veel tijd.

Niet eerder was turnen zo succesvol en zo populair als afgelopen jaar. Op de Olympische Spelen in Rio stond liefst zeven keer een Nederlandse afvaardiging in een finale, Sanne Wevers behaalde goud op het onderdeel balk en tijdens de sportverkiezing van het jaar gingen drie van de zes prijzen naar turners (Sanne Wevers, haar vader en coach Vincent Wevers en talent Eythora Thorsdottir).

Braaf imago

Nu is het tijd voor een volgende stap, vinden ze bij de gymnastiekbond KNGU. De populariteit moet worden vermarkt, onder meer door de sport van zijn brave, stoffige imago te ontdoen. 'Turners hebben tegenwoordig ook tatoeages op hun armen, het zijn lefgozers', benadrukt Michiel Maas, manager communicatie en marketing van de KNGU. 'Onze sport stond altijd bekend als suf en klassiek. Maar in plaats daarvan zou ik liever spreken van magisch en stoer.'

In zekere zin is Maas Yuri van Gelder ook dankbaar voor zijn nachtelijke uitspatting in Rio, afgelopen zomer tijdens de Olympische Spelen. Bij zijn aanstelling, vier jaar geleden, kreeg Maas de opdracht mee om turnen uit de muffe sporthal te halen en naar het grote publiek te brengen. Nu valt er van alles te zeggen over de actie van Van Gelder, vertelt Maas in de pauze van het Gym Gala, maar onopgemerkt is het in elk geval niet gebleven. 'En braaf kon je het ook niet bepaald noemen.'

Alle Nederlandse turntoppers zijn er, deze donderdagmiddag, van Epke Zonderland tot Sanne Wevers. Laatstgenoemde nam de afgelopen maanden ruim de tijd om te genieten van haar olympische succes. Ze deed fotoshoots, tv-optredens, knipte lintjes door en stal vorige week met haar Jeroen Boschjurk de show bij de sportverkiezing van het jaar. Het Gym Gala vormt voorlopig haar laatste optreden voordat ze weer serieus gaat trainen met het oog op het EK in Roemenië, dat van 19 tot 23 april wordt gehouden.

'Het is mooi om turnen een keertje op deze manier neer te zetten', zegt Wevers na afloop over het Gym Gala, vol acrobatische oefeningen. Maar ze ziet het niet voor zich dat ze voortaan ook tijdens wedstrijden door muzikanten wordt omringd. 'De wedstrijd is een wedstrijd, een show is een show. Dat zijn twee aparte werelden.'

Cirque du Soleil

Wevers reisde twee jaar geleden een maand mee met de show 'Esperanto' van het grote Duitse circus Feuerwerk der Turnkunst. Ze werd gespot tijdens de WK in 2013 in Antwerpen, waarna ze een belletje kreeg met de vraag of ze interesse had. Tijdens wedstrijden duiken geregeld scouts van Cirque du Soleil op, want wie goed is in turnen is interessant voor de entertainmentindustrie.

Andersom is ook voor turners het circus interessant. Het geld is goed, het nomadenbestaan aantrekkelijk en je hoeft niet elke avond op de toppen van je kunnen te presteren. Na zijn carrière werd de Britse turner Terry Bartlett bijvoorbeeld clown bij Cirque du Soleil. Jeffrey Wammes verblijft momenteel in Las Vegas, waar hij een act opvoert in de show 'Mystère' van het wereldberoemde circus. Zijn 'transfer' haalde zelfs de kolommen van The New York Times.

Ongeveer veertig procent van de naar schatting 1.300 artiesten van het Cirque du Soleil heeft een turn-, zwem- of schoonspringcarrière achter de rug. Ziet Sanne Wevers na haar carrière ook een dergelijk artiestenbestaan voor zich? In de Ziggo Dome schudt ze nadrukkelijk van nee. 'Het is een heel andere wereld. En vergis je niet: het is hard werken. In die maand in Duitsland heb ik 35 voorstellingen gedraaid. Voorlopig richt ik me op topsport. Over wat ik daarna ga doen heb ik eerlijk gezegd nog niet serieus nagedacht.'

Rentree van Yuri van Gelder

Voor het eerst sinds zijn geruchtmakende verwijdering van de Olympische Spelen in Rio was Yuri van Gelder gisteren weer actief op een evenement dat onder de vlag van gymnastiekbond KNGU werd gehouden.

Van Gelder werd tijdens de Spelen naar huis gestuurd, omdat hij tegen de regels van NOC*NSF in het olympisch dorp had verlaten en alcohol had genuttigd. Hij miste daardoor de finale aan de ringen. 'Ik heb het de afgelopen maanden heel moeilijk gehad, en ik vind het nog steeds lastig', zei hij na het Gym Gala. 'Het had zo mooi kunnen zijn in Rio. Er is geen dag dat ik niet denk aan wat er gebeurd is. Maar ja, ik kan het niet meer terugdraaien.'

De afgelopen maanden sprak hij met diverse mensen over zijn toekomst. Ook met de gymnastiekbond zat hij om tafel om te praten over een terugkeer in de nationale selectie, maar duidelijkheid over zijn toekomst is er nog niet. 'Er is nog geen traject uitgestippeld, de budgetten zijn nog maar net bekend gemaakt, dus het is nog even afwachten hoe alles gaat lopen. Eén ding weet ik wel zeker: ik ga door in het turnen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden