Fraudeurs krijgen Smith er niet onder

Kogelstoter Rutger Smith krijgt negen jaar na dato EK-brons omdat een Wit-Rus is ontmaskerd. Daarna wordt hij nationaal kampioen discuswerpen.

Rutger Smith tijdens een van zijn worpen. Hij werd voor de negende keer Nederlands kampioen discuswerpen. Beeld Klaas Jan van der Weij
Rutger Smith tijdens een van zijn worpen. Hij werd voor de negende keer Nederlands kampioen discuswerpen.Beeld Klaas Jan van der Weij

Nog voor Rutger Smith de discus in het Olympisch Stadion ter hand neemt, krijgt hij een bronzen medaille om zijn nek gehangen. Een vertraagde vorm van gerechtigheid. Negen jaar geleden werd hij bij de EK atletiek in Göteborg buiten de prijzen gehouden door een vals spelende, veel later ontmaskerde kogelstoter uit Witrusland.

Smith heeft meer eremetaal te goed: van de WK in 2007 en de EK in 2012. Hij sluit niet uit dat de gouden medaille zijn kant nog eens opkomt, gezien het bedrog in de werpdisciplines. Maar het liefst zou hij nieuwe prijzen pakken. De NK in Amsterdam is zijn laatste mogelijkheid om zich te plaatsen voor Peking. In die stad eindige hij in 2008 als zevende (discus) en achtste (kogel) bij de Spelen, de grootste teleurstellingen uit zijn loopbaan.

De 34-jarige atleet weet dat hij een lastige middag tegemoet gaat. Twee jaar geleden scheurde hij zijn rechterachillespees bij de Diamond League in Shanghai. De ring was nat, hij gleed uit. 'Einde carrière!', kermde hij vertwijfeld, in afwachting van hulp. Maar al snel kwam hij terug op die wanhoopskreet.

Wisselend succes

Vanuit zijn standplaats in Californië heeft hij getracht zich terug te vechten. Met wisselend succes. Zijn verste worp dit jaar is 63,75, ruim een meter minder dan de WK-limiet van 65 meter. De NK is zijn laatste kwalificatiekans.

Tussen de andere werpers oogt Smith imposant. Hij heeft de lengte (1,97), hij heeft de spanwijdte (2,13). Zijn borstomvang lijkt nog groter dan die al is door het strakke, groene Hulk-shirt dat zijn spieren accentueert. De volle, rossige baard werkt in zijn voordeel. Hij is niet langer de blozende jongen uit Groningen, het levende affiche voor boter, kaas en eieren. Er lijkt iets ruigs in hem geslopen. Hakt hij tegenwoordig hout in Amerikaanse oerbossen, vergeven van grizzlyberen?

'Hier is hij, Rutger Smith, de achtvoudig Nederlandse kampioen', luidt de enthousiaste aankondiging van de stadionspeaker. Een slap applausje rolt van de lege tribunes. Hij mag als eerste werpen: 60,36. Minder ver dan gehoopt. Hij weet dat de omstandigheden niet in zijn voordeel zijn. De wind komt schuin van achteren. De discus vliegt het best als die met behulp van een lichte tegenwind de lucht in kan klimmen.

Smith wacht geduldig op zijn volgende beurt. Zonder de schijf van twee kilo oefent hij de draaibeweging die hij al duizenden malen heeft gemaakt, als een reusachtige mimespeler zonder publiek.

Hij laat zich niet afleiden door curieuze taferelen in het stadion, zoals de sprint over 60 meter door zes mascottes (Adam, Spike, Stokkie, Adam, Spikey en Cruijffie). 'Ongetwijfeld een van de hoogtepunten van de middag', zegt de stadionspeaker zonder ironie.

Rutger Smith. Beeld ANP
Rutger Smith.Beeld ANP

De vijfde poging

Smith werpt. Bijna 60 meter. Opnieuw bijna 60 meter. Net geen 60 meter. Hij maakt elke mislukking ongeldig door aan de voorkant uit de ring te stappen. Het is zijn eer te na om de uitslag het getal 59 te zien. Pas in zijn vijfde poging verbetert hij zichzelf: 60.67. De laatste beurt is weer minder ver: 60.17. Het is voldoende voor zijn negende titel, niet voor de WK. Hij beseft dat hij de 65 meter zelfs niet zou halen met zes extra beurten: in Zwolle deed hij vorige maand 12 verwoede pogingen.

Toch toont hij zich ouderwets optimistisch in de persruimte. Twijfel is hem vreemd. Hij zou zich nooit wagen aan bespiegelingen als die van tienkamper en dichter Theo Danes: 'Als ik moest leven van de discus/ (God verhoede), ja dan blijf/ Ik waarschijnlijk bij de fiscus/ altijd in de eerste schijf.'

Smith is ervan overtuigd dat hij volgend jaar voor de vierde maal zal meedoen aan de Olympische Spelen. Hij wil niet anders, al heeft zijn geloof in eerlijke topsport een knauw gekregen door het zijn inziens lakse optreden van de dopingjagers. De kroongetuigen zijn er, zegt hij, onder meer duidend op het bedrog in Rusland.

'Als hier niks mee wordt gedaan, moeten ze serieus overwegen doping vrij te geven. Dat is dan het allereerlijkste', zegt hij. De stelling floept haast uit zijn mond. Zou hij in die situatie zelf ook gebruiken? 'Als het vrij is, is het legaal', reageert hij. Maar dan herstelt hij zich. 'Schrijf niet op dat ik pro doping ben, want dat ben ik niet.'

Smith wil op talent prijzen pakken. Ook al krijgt hij de medailles soms pas jaren na zijn worpen omgehangen.

Kupers naar WK

Thijmen Kupers heeft zich gekwalificeerd voor de WK atletiek in Peking. De 23-jarige atleet uit Groningen dook zondag bij de NK onder de limiet op de 800 meter. Hij pakte de Nederlandse titel in een persoonlijk record van 1.45,28, ruim onder de vereiste 1.46,00. Kupers, die eerder dit jaar brons veroverde bij de EK indoor, mag zich daardoor opmaken voor de wereldtitelstrijd in de Chinese hoofdstad. Polsstokhoogspringster Femke Pluim heeft zaterdag haar eigen Nederlands record aangescherpt. Ze ging in Amsterdam Stadion als enige over 4,55 meter. In juni verbeterde ze het nationale record al tot 4,50 meter.

Kupers naar WK

Thijmen Kupers heeft zich gekwalificeerd voor de WK atletiek in Peking. De 23-jarige atleet uit Groningen dook zondag bij de NK onder de limiet op de 800 meter. Hij pakte de Nederlandse titel in een persoonlijk record van 1.45,28, ruim onder de vereiste 1.46,00. Kupers, die eerder dit jaar brons veroverde bij de EK indoor, mag zich daardoor opmaken voor de wereldtitelstrijd in de Chinese hoofdstad. Polsstokhoogspringster Femke Pluim heeft zaterdag haar eigen Nederlands record aangescherpt. Ze ging in Amsterdam Stadion als enige over 4,55 meter. In juni verbeterde ze het nationale record al tot 4,50 meter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden