Franse volksheld Virenque huilt vergeefs bittere tranen in Chez Gillou

Frankrijks feestweek dankzij de prestaties van Les Bleus, voetballers, werd besloten in tranen over het lot van de blauw-witten, wielrenners....

Van onze verslaggever

Marcel van Lieshout

CORREZE

Natuurlijk, de uitsluiting van verdere deelname aan de Tour de France trof ook de acht andere renners van de in een dopingschandaal verwikkelde Festinaploeg. Zaterdagmiddag vertrekt de altijd lachende Zwitser Alex Zülle met een strak gelaat uit het prachtige kasteeltje in Varetz, het rennershotel van Festina. Frankrijk voelt compassie.

Maar gerouwd en gehuild wordt er pas als een 29-jarige renner uit de Var (noordelijk van de Cote d'Azur) zich rond half drie in de middag definitief gewonnen moet geven en de Tour de Tour laat. Op hooguit tweehonderd meter van de finish van de tijdrit verlaat Richard Virenque bistro-tabac-presse Chez Gillou. Huilend stort hij zich in de armen van ploeggenoot Pascal Hervé.

Kort tevoren heeft Virenque zich dan ten langen leste, door Tourdirecteur Jean-Marie Leblanc laten overhalen om nu toch maar echt naar de Var af te reizen. Het was een kort, emotioneel gesprek, zegt Leblanc. 'Ook ik hield het niet droog.'

Ten afscheid gaf Leblanc de renner nog een pijnlijke ('De Tour gaat door zonder Festina') alsmede een opbeurend bedoelde boodschap mee ('Tijdens de Tour zijn er elders nog criteriums').

Morgen staat in Italië de Grote Prijs Madonna del Carmine op het programma, komende zondag in eigen land de Grote Prijs de la Ville de Pérenchies. Alleen al de gedachte aan deze koersen doet Virenque - de Tour is zíjn wedstrijd - in een niet te stuiten huilbui uitbarsten.

Ten tijde dat Jan Ullrich op zijn tweede Tourzege afkoerst mág Virenque elders een wedstrijdje rijden. Festina is weliswaar vanwege een dopingschandaal uit de Tour genomen, de renners zijn niet op dopinggebruik betrapt en dus gerechtigd aan koersen deel te nemen. Erg waarschijnlijk is het niet dat Virenque van deze gelegenheid gebruik maakt.

Vermoedelijk heeft hij het veel te druk met het ontvangen van tv-ploegen op zijn hooggelegen kasteeltje in Lalonde met uitzicht op de Mediterannée.

Zaterdag weet hij ook al alle tv-camera's, radiomicrofoons en blocknotes op zich gericht. Na een doorwaakte nacht in het hotel in Varetz (Mapei-ploegleider Lefevere: 'Wij zaten er ook. In achttien jaar Tour heb ik nog nooit in zo'n mooi hotel gezeten en zo slecht geslapen') staat hij vol energie naast het bed. De avond tevoren is bekend gemaakt dat Festina niet aan de tijdrit mag beginnen maar Virenque is vast van plan naar de start in Meyrignac-L'Eglise af te reizen.

Daar, in dit kleinste Tourplaatsje (50 inwoners) uit de geschiedenis, zegt de Nederlandse jury-voorzitter Martin Bruin enkele uren later: 'Hij gaat zijn gang maar, ik ga hem niet met een geweer van het startpodium schieten.'

Virenque hult zich in wielerkledij en brandt van de strijdlust. Op verzoek van Virenque wordt Mapei-ploegleider en collega-hotelgast Lefevere gevraagd bij de start van de etappe een solidariteitsactie te beginnen. Lefevere: 'Ik heb gezegd dat dat niet kan. Er stond een tijdrit op het programma! De renners vertrekken één voor één.'

Virenque legt zich evenwel niet zomaar bij tegenvallers neer. Zijn bloed kookt, hij wil aanvallen, als in een etappe naar de toppen van de Pyreneeën. De fietsende multi-miljonair ontpopt zich als een vakbondsman. Hij is in de Tour om te werken, de UCI heeft hem niet geschorst, dús gaat hij werken.

Om Frankrijks publiekslieveling niet in zijn hemd te laten staan hullen de overige Festina-renners zich ook maar in de blauw-witte wielerkledij. De Zwitsers Zülle en Dufaux, de twee overige toppers uit de ploeg, hebben voor het overige hun koffers al gepakt. Uren later, als Virenque het routeboekje nog eens bestudeert, steunen alleen nog de collega's Hervé en Stephens tot in het ultieme de vakbondsactie.

De actie vindt zijn einde in Chez Gillou waar Virenque in een volgepakt, rokerig en vooral snikheet horeca-pand nog eens vaderlijk wordt toegesproken door Tour-directeur Leblanc. Deze zegt later Virenque's moeilijk te slechten actiebereidheid als 'een beetje pathetisch' te hebben ervaren.

Leblanc: 'Als hij écht wilde kon hij de tijdrit rijden. Ik heb wel gezegd dat we geen tijd zouden opnemen.' De tijdwaarneming in de Tour wordt door Festina (Spaans horlogebedrijf) verzorgd.

Virenque ziet af van een zinloze heuveltocht in de hitte en druipt af. Gebroken en in tranen. Onder gedrang, geklap en gehuil van duizenden, eindigt zijn Tour de France 1998. 's Lands martelaar verdwijnt van het toneel. In Corrèze, dat enige bekendheid geniet als pelgrimsoord op de route naar Santiago de Compostella en door het feit dat de echtgenote van de Franse president aan het hoofd staat van het gelijknamige kanton.

Op het erepodium slaat Jacques Chirac zelf enkele uren later breedlachend twee Duitsers op de schouders. Jan Ullrich wint de etappe en verovert bovendien de gele trui, ploeggenoot Erik Zabel krijgt het groene tricot. Chirac vindt het schitterend. Pal bij de finish hangt een spandoek met de tekst: 'Rendez-nous les Festina.' Geef ons Festina terug.

Voor de Franse radio verklaarde Chirac tevoren zulks niet van plan te zijn, voor zover dat al in zijn vermogen ligt. 'Dopinggebruik in de sport moet zonder mededogen gestraft worden. De gezondheid en psychische integriteit van jonge sporters wordt in de waagschaal gesteld.'

In de Tour van 1994, hij won de bolletjestrui, zag Richard Virenque op zijn hotelkamer avond na avond de afschuwelijke tv-beelden van de genocide in Ruanda. Hij maakte vervolgens bekend dat hij zijn prijzengeld uit de Tour zou overmaken aan Artsen Zonder Grenzen.

Nu stelt Frankrijks populairste wielrenner alles in het werk zélf onderwerp te worden van een reddingsactie ter zuivering van zijn blazoen.

Op de dag dat Virenque de Tour verlaat klappen de gebroken Franse wielersupporters opvallend hard voor Laurent Jalabert. Le roi est mort, vivre le roi! Het Assembleelid Edouard Landrain dient onderwijl bij de voorzitter van het Franse parlement een verzoek in tot het houden van een parlementair onderzoek naar dopinggebruik in de sport.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden