Analyse Brexit en de Formule 1

Formule 1 wil Brexit-spook liever niet zien, maar dat is overal

De Red Bull Racing fabriek in Milton Keynes. Op geen plek ter wereld is zoveel autosportkennis samengeklonterd als in die plaats. Beeld Red Bull

Hoe de Brexit eruit komt te zien, daar denken ze liever niet aan. Maar ‘een harde Brexit zou in ieder geval verschrikkelijk zijn voor iedereen in de Formule 1.’

Een zucht, ernstige frons of een schuddend hoofd. Wie afgelopen weekeinde bij het slot van het Formule 1-seizoen in Abu Dhabi over de Brexit begon, maakte zich niet populair. Na acht slopende maanden bleven onder de prettige woestijnzon hete hangijzers het liefst onbesproken.

Toch kan de naderende Brexit flink wat zand strooien in de motor van de miljardenindustrie. Er zijn weinig sporten zo verstrengeld met Groot-Brittannië als de Formule 1. Zeven van de tien teams bouwen hun auto’s in het hart van Engeland, in het zogeheten Motorsport Valley ten noorden van Londen. Voor elke race sturen ze per team vanuit hun fabrieken gemiddeld 50 ton aan vracht de Britse grens over in vliegtuigen, zeecontainers en vrachtwagens.

Met name bij Europese races zijn die verplaatsingen logistieke mega-operaties. Een colonne van honderden trucks trekt vanuit Engeland Europa in, om op circuits binnen een paar dagen een ministad op te bouwen en weer af te breken. Die verplaatsing is geijkt op vrij verkeer van personen en goederen. Als daarover op 29 maart 2019 − wanneer Groot-Brittannië volgens de Brexitplanning uit de EU stapt en het nieuwe Formule 1-seizoen krap twee weken oud is − geen heldere afspraken zijn, dreigen volop problemen. Volgend jaar vinden 8 van de 21 wedstrijden plaats in EU-landen.

Het is een van de vele manieren waarop de Brexit de raceklasse kan treffen. De Formule 1 is namelijk veel meer dan tien teams en twintig auto’s. Neem chefkok David Freeman. Sinds eind jaren negentig werkt hij in de Formule 1. Als sushichef van Honda groeide hij uit tot een beroemdheid in de paddock. Op een gegeven moment was hij de sushileverancier van zeven coureurs. Onder andere recordkampioen Michael Schumacher liet in zijn Ferrari-tijd de pasta graag staan om in het geniep eten bij hem halen.

Verhuizen

Inmiddels bezit hij zijn eigen hospitalitygebouw, personeel en wordt hij door de Japanse autofabrikant ingehuurd. Hij werkt vanuit Engeland. Honda betaalt hem in Britse ponden. ‘Ik heb wel een Brexit-clausule bij ze’, zegt Freeman. ‘Als de wisselkoersen straks te nadelig uitvallen, gaan we om de tafel. Ik vertrouw er wel op dat het geleidelijk zal gaan. Maar niemand weet precies wat er gaat gebeuren.’

Als het allemaal straks echt misloopt, verplaatst Freeman zijn bedrijf misschien wel naar Spanje, waar hij woont. Voor de teams is zo’n verhuizing minder gemakkelijk. Zij zijn gebonden aan Motorsport Valley. Op geen plek ter wereld is zoveel autosportkennis samengeklonterd. Het is bijvoorbeeld de reden waarom Max Verstappens team Red Bull, dat rijdt onder de Oostenrijkse vlag, is gezeteld in het gezapige Milton Keynes.

In de straal van ongeveer 130 kilometer rond het circuit van Silverstone werkten in 2013 al liefst 41.000 mensen bij 3500 autosport gerelateerde bedrijven die gezamenlijk goed waren voor een omzet van 10,5 miljard euro, zo rekende de universiteit van Coventry uit.

F1-teams hebben gemiddeld zo’n 500 mensen op de loonlijst in hun fabrieken. Bij topteams is dat bijna het dubbele. Die aantallen nemen ieder jaar toe. Veel technici en monteurs komen uit EU-landen, die nu nog probleemloos in het Verenigd Koninkrijk kunnen wonen en werken. Het is de vraag of dat zo blijft.

Geen onrust

De Oostenrijkse teambaas van Mercedes Toto Wolff vroeg zich afgelopen zomer al hardop af of hij in de toekomst wel kan blijven in het Engelse Brackley, waar Mercedes zijn fabriek heeft staan. Als de Brexit vrijdag in Abu Dhabi wordt aangesneden bij de persconferentie voor teambazen gaat ieder woord op een weegschaal.

Geen teambaas wil onrust zaaien onder zijn personeel met een uit het verband gerukte uitspraak. Wolff stelt dat de situatie ‘scherp in de gaten wordt gehouden’. Wolff: ‘Maar er ligt nog niets op tafel waar we concreet mee aan de slag kunnen. Een harde Brexit zou in ieder geval verschrikkelijk zijn voor iedereen.’

Red Bull-teambaas Christian Horner was wel een beetje klaar met de Brexit, zei hij eerlijk. ‘Het is simpel: men zal zaken blijven doen met het ons als we goed blijven in wat we doen. Formule 1 hoort daarbij.’

In de eerste twee decennia van de Formule 1, in de jaren 50 en 60, werd de klasse ook met succes vanuit Motorsport Valley aangestuurd toen Groot-Brittannië nog niet bij de EU hoorde. Grote verschil is wel dat de sport toen nog relatief klein was, gerund door en voor autosportfanaten. Inmiddels is de F1 een globetrottend miljardencircus.

Ferrari-teambaas Maurizio Arrivabene overziet een van de drie teams die geen fabriek in Engeland heeft. Hij noemde de Brexit-situatie ‘niet ideaal’ voor de Formule 1. Arrivabene: ‘Als het de kant opgaat zoals het lijkt op te gaan, zullen in de nabije toekomst veel mensen op de deur kloppen bij onze fabriek in Maranello’, zei hij, speculerend op een exodus van teampersoneel. Tegelijk bestaat er de kans dat Engeland minder aantrekkelijk wordt voor technisch talent uit de EU.

Eddie Jordan runde tussen 1991 en 2005 in de Formule 1 zijn eigen Jordan-team. Zelfs de normaliter uitgesproken Ier wil zich niet graag branden aan het thema. ‘Ik bestuur al een tijdje geen raceteam meer’, zegt hij meteen. Maar ja, teams zullen noodscenario’s op tafel hebben liggen, denkt hij. Toch verwacht hij dat het mee zal vallen met de uiteindelijke impact. ‘Het is namelijk in ieders belang dat de Brexit rationeel wordt uitgewerkt.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.