Formule 1 op zijn Texaans: country, kermis en eten

'We do this the American way'

Wie zegt dat Amerikanen niet te porren zijn voor Formule 1? Texanen tijgen maar al te graag naar het circuit in Austin... als Justin Timberlake en Stevie Wonder er maar optreden en er ook genoeg foodtrucks en kermisattracties zijn. 'We do this the American way.'

Foto Peter van Egmond

Terwijl de eerste 'Texas-sized' kalkoenpoten zaterdagochtend op de grill worden gelegd bij Primetime Grill, maakt verderop het personeel van Bubba Burger de kraam klaar voor een lange dag. Op een minipodium tokkelt een countryzanger de eerste noten op zijn gitaar. Hij kijkt uit op een reuzenrad en de piek van een uitkijktoren van bijna tachtig meter hoog.

Het Circuit of the Americas in Austin had afgelopen weekeinde meer weg van een festivalterrein dan van de locatie van de GP van Amerika. En op die manier blijken Amerikanen best wel te porren voor de Formule 1. Als de raceklasse zelf maar niet de hoofdreden is voor het uitstapje. Precies zoals de nieuwe Amerikaanse eigenaren van de sport het graag zien.

Via billboards langs de snelweg werd de race de afgelopen weken aan de Texanen verkocht. Niet met beeltenissen van bijvoorbeeld coureurs als Max Verstappen. Met grote blokletters vulden de namen van Justin Timberlake en Stevie Wonder de borden. De twee muziekgrootheden traden respectievelijk zaterdag- en zondagavond op. De concerten waren gratis toegankelijk voor iedereen met GP-kaarten.

Een inkijkje in het imperium van de Formule 1

Met Max Verstappen is een Nederlander uitgegroeid tot een wereldster in de Formule 1, een mondiale miljardenindustrie. Maar in wat voor sport is Verstappen eigenlijk succesvol? De Volkskrant bezocht dit seizoen de races in Engeland, Italië, Maleisië, Japan en Amerika om de verschillende gezichten van de raceklasse door te lichten. Lees op onze Formule 1-pagina over het verleden, heden en de toekomst van Verstappens wereld.

Dus liepen de tribunes zaterdagmiddag na de kwalificatie niet leeg, zoals op andere circuits, maar werd het juist steeds drukker. Carlos Montalvo (42) en Heather Gieb (42) uit Austin waren speciaal voor het concert van Timberlake - de tienvoudig Grammywinnaar die dit jaar nauwelijks optreedt - voor de eerste keer afgereisd naar het circuit, dat nu al vijf jaar aan de zuidkant van hun stad ligt.

Amerikaanse Formule 1-maagden als Carlos en Heather zijn de doelwitten van Chase Carey, sinds januari de nieuwe baas van de Formule 1. Hij ziet de VS samen met China en landen in Zuidoost-Azië als gebieden waar volop kansen liggen voor de Formule 1. 'We zoeken al naar locaties voor meer races in de VS', zegt hij.

Foto Peter van Egmond

Hij wil met laagdrempelig spektakel naast de races vooral mensen trekken die nog niet veroverd zijn door de koningsklasse van de autosport. Net als voorganger Bernie Ecclestone beschouwt Carey de VS als een relatief onaangeroerde goudmijn voor de sport. Het land beschikt over een grote auto-industrie vol potentiële sponsoren en de sportgekke Amerikanen vormen de grootste sportmarkt van de wereld.

Maar de liefde tussen de Formule 1 en de VS is al een halve eeuw eenrichtingsverkeer, met de raceklasse als de jongen die structureel wordt genegeerd door zijn droomvrouw. Ondanks de 67 races die sinds 1959 in de VS zijn gehouden (alleen Duitsland, Engeland en Italië organiseerden er meer) of de twee Amerikaanse wereldkampioenen (Phill Hill, 1961 en Mario Andretti, 1978).

Foto Peter van Egmond

Voorspelbaar

Nee, geef de Amerikanen maar Nascar of Indycar, de twee 'eigen' raceklassen die in het land populairder zijn dan F1. Gemiddeld kijken er dit jaar zo'n 550 duizend Amerikanen naar Formule 1-races. Die cijfers zijn weliswaar stijgende, ze komen nog niet in de buurt van de 4 miljoen kijkers die een Nascarrace gemiddeld trekt. Voor de Indianapolis 500, het summum van het Indycarseizoen, reisden dit jaar 300 duizend Amerikanen op de racedag af naar het circuit. Het F1-weekeinde in Austin haalde in drie dagen niet eens dat aantal.

Tweevoudig Formule 1-wereldkampioen Fernando Alonso weet wel waarom de Formule 1 niet in het hart zit bij de Amerikanen. Hij kreeg in mei dit jaar toestemming van zijn team McLaren deel te nemen aan de Indianapolis 500. 'De races zijn hier onvoorspelbaarder', zei hij donderdag. 'Dat maakt het aantrekkelijk voor fans. In de Formule 1 kunnen we de startopstelling van zondag nu al op een papiertje schrijven. Dat is ons grootste probleem.'

Het is niet het enige probleem. Fans omschrijven de sport in enquêtes als saai, ingewikkeld en elitair. Typeringen waar de spektakelhongerige Amerikanen van gruwen.

Foto ©Peter van Egmond

Toch was het afgelopen weekeinde lastig verveelde Amerikanen te vinden op het circuit in Austin. Ze bungeejumpten bij de Infield Party Zone, raceten met bestuurbare mini F1-auto's op de Grand Plaza F1 Fan Zone of lagen in het gras voor hun camper te genieten van de najaars- zon met een koud blikje bier in de hand.

In de VS is een sportevenement vooral een dagje uit. En dat was de GP van Amerika afgelopen weekeinde. Zelfs aan de niet-racefans was gedacht. Zaterdagavond konden honkballiefhebbers op het circuit de ontknoping van het seizoen kijken. Zondag was er een speciale zone waar de middagwedstrijden van American footballcompetitie NFL op een groot scherm te zien waren.

Gene Haas (64) is sinds vorig jaar teambaas van Haas, het eerste Amerikaanse F1-team sinds 1986. Hij weet als geen ander wat zijn landgenoten willen. 'Countrymuziek, drinken en eten. Dat zijn de Amerikaanse passies, allemaal overigens prima te combineren met racen', zegt hij.

Dit kijken ze wel in de VS

Nascar en Indycar zijn de populairste raceklassen in de VS. In Nascar wordt gereden met zogenaamde 'stock cars': sportversies van straatauto's. Die rijden met ruim 300 kilometer per uur op ovale circuits op centimeters afstand van elkaar. De sport staat te boek als rauw: contact tussen auto's is toegestaan en coureurs gaan geregeld met elkaar op de vuist. Belangrijkste wedstrijd is de Daytona 500. Indycar-coureurs zitten net als F1-rijders in open eenzitters en racen op verschillende typen circuits. De Indianapolis 500 is het grootste autosportevenement van de wereld.

American Way

Haas verwelkomde de afgelopen dagen ietwat verbaasd de ene na de andere journalist in zijn teamonderkomen op het circuit. Normaal krijgt zijn middenmoter-renstal nooit zo veel aandacht. Maar zijn team is niet te negeren bij de eerste race onder Amerikaanse heerschappij op Amerikaans grondgebied.

Daar komt bij dat Haas een grote naam is in de Amerikaanse racewereld. In 2002 startte hij zijn eigen Nascar-team, waarmee hij vooralsnog twee kampioenschappen won. Nascar heeft volgens hem een openheid en entertainmentfocus waarvan de Formule 1 nog wat kan leren. Haas: 'Mensen voelen zich verbonden met de sport. Dat doet Nascar heel goed. F1 was altijd heel restrictief. De sport wordt nu trouwens wel wat opener, met meer plaats voor amusement.'

Dat het racen zelf als gevolg daarvan zoals in Austin naar de achtergrond verdwijnt? Haas: 'So what? We zijn Amerikanen, we beleven sport anders dan bijvoorbeeld Europeanen. We doen het the American way.' Als het aan Formule 1-baas Chase Carey ligt, maakt de rest van de wereld ook kennis met die Amerikaanse manier.

Foto Peter van Egmond

Te veel regeltjes

'Niemand bij ons wil de Formule 1 veramerikaniseren of tornen aan de historische kenmerken van de sport', benadrukt Carey, 'maar Amerikaanse sport bevat veel aspecten die kunnen inspireren de onze te verbeteren'. Hoeveel er ook te doen is op het circuit en wat er ook wordt bedacht om mensen te bereiken. Uiteindelijk bepaalt iemand vooral zelf wat hem aantrekt in een sport.

Carlos uit Austin, die tot zaterdag niets wist van Formule 1, is daar het toonbeeld van. De complexiteit van de Formule 1 met al zijn regeltjes en verschillen tussen auto's wordt gezien als een van de grootste problemen van de raceklasse bij het veroveren van de VS. Het spreekt hem juist aan.

'Vrienden legden me uit dat tijdens de race de auto's bijvoorbeeld niet bijtanken, de banden verwisseld worden en coureurs een soort elektrische boost hebben. Erg interessant, al dat technische. Ik ga de Formule 1 zeker intensiever volgen', zegt hij.

Zo wil de Formule 1 in de VS en daarbuiten nog veel meer slapende fans als Carlos wakker maken. Maar dan wel vermomd als pretpark.

Foto Peter van Egmond

Hoe wordt Formule 1 weer opwindend?

Het moet allemaal anders, vindt de nieuwe baas van de Formule 1. Raceweekends moeten van de ochtend tot de avond boeien, waarom niet ook met muziek? (+)

Max Verstappen is nu populair in Nederland. Maar hoe groot is de sport wereldwijd? Kijk hier hoe het zit met de winnaars, de fans, en het geld van een Europese sport, die de vleugels wil en moet uitspreiden.

Texanen tijgen maar al te graag naar het circuit in Austin... als Justin Timberlake en Stevie Wonder er maar optreden en er ook genoeg foodtrucks en kermisattracties zijn. Dit is Formule 1 op zijn Texaans. (+)

Max Verstappen is wel klaar met die onnavolgbare besluiten van de wedstrijdleiding. 'Het ging mij niet eens om dat podium, maar dit was gewoon heel slecht voor de sport. Mensen snappen er niets meer van.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.