Fijn project, winst niet uitgesloten

Het kabinet hoopt het WK voetbal naar Nederland en België te halen. KNVB-directeur Harry Been weerspreekt kritiek uit economische hoek....

nieuwegein De nationale lobby van KNVB-directeur Harry Been (61) is geslaagd. Het kabinet steunt sinds dinsdag officieel de poging het WK voetbal in 2018 of 2022 naar Nederland en België te halen.

Nu moet de FIFA nog door Been worden overtuigd. In december besluiten 25 bestuursleden of het toernooi in de lage landen beter af is dan bij de voornaamste tegenkandidaten: Engeland, Rusland en het duo Spanje/Portugal.

Nederland moet de komende jaren miljarden bezuinigen. Was het voor u moeilijk om het kabinet te overtuigen?

‘Zo heb ik dat niet ervaren. We leveren iets dat geld opbrengt, volgens onze onderzoeken tenminste.’

Wat zijn volgens u de kosten en de opbrengsten?

‘Vraag tien economen naar hun mening en je krijgt tien antwoorden. Wat reken je mee en wat niet? Reken je geluk mee, het feit dat Nederland het leuk vindt een WK te organiseren? Hoe druk je dat uit in euro’s? En als je het over de kosten hebt: moet je de prijs van een stadion meerekenen als het toch al zou worden gebouwd?’

U ontwijkt de vraag.

‘Het is een kwestie van interpretatie. Er zit marge in. Ik kan zo verdedigen dat het WK niet meer kost dan 200 miljoen euro. Aan de andere kant: het kan maximaal ook 600 miljoen zijn.

‘Dat alles wordt gecompenseerd door de verwachte opbrengsten. In het persbericht van het kabinet worden die geschat op 600 miljoen voor Nederland.’

De Volkskrant heeft eerder uitgerekend dat alleen de bouw en de uitbreiding van stadions al een kleine miljard euro kost.

‘Wat reken je mee? In Enschede willen ze het stadion al uitbreiden naar 35.000. Dat kun je niet toerekenen aan het WK. Wat je wel kunt toerekenen, zijn de kosten van uitbreiding naar 44.000, want dat is nodig voor het WK.

‘In Rotterdam hebben ze zelf berekend dat ze een groot stadion nodig hebben. Daar hebben wij ze niet toe aangezet. We hebben wel gezegd: voor de finale hebben we een groot stadion nodig. Als zij dan een stadion voor 85.000 toeschouwers bouwen, kun je niet de hele 600 miljoen aan ons toerekenen; hooguit dat deel tussen de 65.000 en 85.000 toeschouwers.’

Het International Monetair Fonds (IMF) schreef vorige maand dat de organisatie van een WK voetbal niet of nauwelijks economisch voordeel oplevert. En dat kandidaat-organisatoren altijd te optimistische cijfers presenteren.

‘Ik denk dat er positieve effecten zijn. Het toerisme, de investeringen door de FIFA en de sponsors. En kijk nou toch eens wat het rijk aan belasting beurt. Als die stadions 800 miljoen kosten en er zit 20 procent btw op, dan komt er al 160 miljoen binnen.

‘Het rijk heeft relatief weinig uitgaven. De politiekosten komen voor het grootste deel bij gemeenten terecht. Die hebben het lastig. Zij moeten uitgaven doen zonder directe inkomsten te hebben. Dat gaat naar hotels en winkeliers. Daarom hebben ze ook steun van het rijk nodig.’

Oud-minister van Financiën Wouter Bos waarschuwde onlangs voor de geringe positieve effecten van het WK. Hij zei dat te veel landen na afloop achterbleven met hoge schulden en lege stadions.

‘Ik vind ook dat je kritisch moet zijn . We willen geen situatie zoals met het stadion in Faro, in Portugal. Daar lopen nu kippen in het gras. Een toernooi moet een land verder helpen op de weg die het toch al aflegt. Dat gebeurt in Nederland uitdrukkelijk.’

Alle politieke partijen willen meer geld aan sportonderwijs uitgeven. Voor de stadioninvesteringen kunnen jarenlang honderden sportleraren worden aangesteld. Waarom is het beter geld in het WK te investeren?

‘Heel simpel: het WK brengt geld op. Het is geen kwestie van geld weggeven. Het is gewoon een economisch project dat ik als privéondernemer ook nog wel zou willen doen.

‘Dat heb ik ook geprobeerd duidelijk te maken aan het kabinet. Je kunt narekenen dat je geld overhoudt. In deze tijd kun je het niet maken een paar honderd miljoen uit te geven aan stadionbouw en daar de bevolking voor op te laten draaien. Dat kan niet.’

De Stichting Economisch Onderzoek, die de regering adviseert, dacht daar aanvankelijk anders over.

‘Zij waren wat sceptischer dan wij. Die insteek zou ik ook kiezen als ik aan hun kant stond. Zij hebben diverse scenario’s geschetst. Onze bureaus (Hypercube, het Mulier Instituut, Meerwaarde en Sport2B) kwamen aanzienlijk anders uit. Ik denk dat we er samen wel uitkomen.’

Hoe schat u de kansen van Nederland en België in?

‘Toen we eraan begonnen, twijfelde ik aan onze kansen. Maar nu geloof ik erin. Ik merk dat de anderen zenuwachtig worden.

‘Het is een fantastisch project hoor. Bij het EK van 2000 heb ik het ook meegemaakt. Toen vroegen mensen zich ook af; wat moeten we eigenlijk met zo’n toernooi? Uit ons eigen onderzoek bleek dat na afloop 98 procent van de mensen zei: kan het volgend jaar niet weer? Kijk, dat hoor ik graag.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.