Nieuws WK veldrijden vrouwen

Fietswissel met vader breekt Lucinda Brand op

Lucinda Brand was fysiek misschien wel de sterkste van alle vrouwen bij de WK veldrijden. Maar in Bogense kwam het op meer aan dan alleen hard trappen. Zo kon het dat ze tweede werd, huilend en wel.

Van links naar rechts: de Nederlandse rensters Marianne Vos, Denise Betsema en Lucinda Brand proberen aan te klampen bij de Belgische Sanne Cant . Beeld Klaas Jan van der Weij

Het was een deprimerend ogend rijtje waarin de Nederlandse veldrijdsters zaterdagmiddag in een koude Deense miezerregen over de streep kwamen. De belangrijkste protagonisten uit eigen land tijdens het wereldkampioenschap in Bogense maakten geen geheim van hun teleurstelling.

Tel maar af. Lucinda Brand, goed voor zilver, hing uitgeput over haar stuur; later op het podium liet ze haar tranen de vrije loop. Onder de modder was de vertrokken tekening op het gelaat van Marianne Vos te zien; ze werd derde en incasseerde achteraf het brons met een zuur ogende grimas. En toen moesten Denise Betsema (vierde) en Annemarie Worst (vijfde) nog passeren, de gezichten op zwaar aangezet mineur. Toen ze op weg was naar de camper, barstte de laatste, hangend over het stuur, alsnog in snikken uit. 

Sanne Cant uit België was het geslagen viertal jubelend vooraf gegaan, vrolijk wapperend met de armen. Voor de derde keer op rij kon zij de regenboogtrui aantrekken, dankzij een tactisch en technisch vlekkeloos optreden op het haventerrein en de glibberige zeewering aan het Kattegat.

Telkens kon ze aansluiten als een van de Nederlandse favorieten een aanval plaatste. Ze sloop mee met Betsema, die het herhaaldelijk probeerde. Ze wachtte geduldig totdat de Nederlanders weer aansloten en weer een ander op avontuur ging. Ze toonde zich ook het behendigst op het gladde talud van een dijk. ‘Alles liep zoals ik wilde.’ Ze zei ook: ‘Ik ben blij dat ik geen Nederlander ben op dit moment.’

Zout in de wonde

Het moet voelen als zout in de wonde. Op papier kon het bijna niet misgaan: de wereldtitel zou voor Nederland zijn. De vraag was alleen nog maar wie er straks op de hoogste trede stond. Vos, als zevenvoudig wereldkampioen, azend op de achtste titel en al winnares van de wereldbeker? Brand, Nederlands kampioen en bezig met een ijzersterk seizoen? Betsema, de ontdekking van de afgelopen maanden? Worst misschien, de Europese kampioen? Cant was met haar nogal wisselende prestaties en als eenling tegen een Oranje blok, nauwelijks meer dan een outsider. De werkelijkheid was dat Vos telkens een gaatje met de koplopers moest laten, Worst vooral vanaf de tweede rang toekeek en Betsema te veel met haar krachten smeet.

De Nederlandse Lucinda Brand won de zilveren medaille. Beeld BELGA

De belangrijkste rol was weggelegd voor Lucinda Brand. Ze ging tot twee keer toe onderuit en oogde wat angstig en onzeker over een gevaarlijk schuin aflopend stuk. Daarmee etaleerde ze zoals wel vaker dat de beheersing van de fiets niet haar sterkste punt is. Maar telkens knokte ze zich terug, mede dankzij sterke beklimmingen van de dijk te voet. Daarmee etaleerde ze zoals wel vaker dat wilskracht en puur vermogen haar sterkste wapens zijn. 

Onderuit getrokken

Maar het cruciale incident van de wedstrijd voltrok zich op anderhalve ronde voor de finish. Ze lag met Cant aan kop en was van plan het heft in handen te nemen, toen een fietswissel dramatisch verliep. Haar vader greep haar fiets net iets te vroeg vast. Brand zat nog vastgeklikt in haar pedaal, waardoor ze onderuit werd getrokken. Het was op dat moment dat Cant vol gas gaf en een beslissende voorsprong kon nemen.

Vader Fred Brand had er na afloop fiks de smoor over in. Voor de camera van het AD: ‘Ik weet nu hoe Gerard Kemkers zich voelde toen hij in Vancouver Sven Kramer de verkeerde kan op stuurde.’ Dat Brand ook nog eens met het rugnummer 13 rondreed en dat ze dat in tegenstelling tot de wielertraditie niet ondersteboven had opgespeld, speelde volgens haar geen rol in het onheil. Maar of ze het getal nog een keer zou accepteren, trok ze in twijfel.

In de antwoorden op de vraag of de Oranje delegatie nu als team had gefaald, domineerde de ontkenning. Vos: ‘We hebben goed gereden. Je kunt elkaar in deze sport niet altijd helpen. Je moet ook voor jezelf rijden.’ Betsema: ‘Je had niet veel voordeel aan elkaar. Het kwam op kracht aan. Sanne was de sterkste. Zij kon hier het beste uit de voeten.’ Brand vond dat er wel degelijk was samengewerkt. In de slotfase had Vos haar nog dichter in de buurt van Cant gebracht. Maar ze gaf wel toe dat het voor de buitenstaander niet altijd even makkelijk te doorgronden was. ‘Het zag er stom uit.’

Vrije hand in de koers

Volgens bondscoach Gerben de Knegt was er een plan. De rijdsters kregen de vrije hand in de koers, moesten Cant proberen af te matten. Als tijdens de laatste twee ronden tekening in de wedstrijd was ontstaan, moesten ze zich afvragen of de een iets voor de ander kon betekenen. Een striktere opdracht was niet aan de orde. ‘Ik ga niet aan een zevenvoudig wereldkampioen vragen of ze zich meteen wil opofferen.’ Hij bekende dat hij een ‘k-gevoel’ aan de wedstrijd had overgehouden. ‘We halen hier ons niveau. De sfeer was goed.’ Maar er zat volgens hem niks anders op dan te berusten in de suprematie van de wereldkampioen. 

Brand oogde een uur na de wedstrijd nog altijd zwaar aangeslagen. ‘Ik had wat energie verspild door terug te komen na die valpartijen, maar ik had nog altijd het gevoel dat ik alles onder controle had.’ Nee, ze neemt haar vader niks kwalijk. ‘Hij doet het natuurlijk niet expres.’ Dat het schamperen over haar techniek, waaraan ze toch het afgelopen jaar fiks had geschaafd, waarschijnlijk wel weer de kop zal opsteken, zal ze gelaten accepteren. ‘Dat mag hoor. Ik kan niet alles in één keer.’

Intussen bouwt ze gestaag aan een WK-oeuvre. In 2017 werd ze op het WK vierde, vorig jaar was het brons. Na het zilver van dit weekeinde, moet het dan volgend jaar maar gebeuren, sprak ze zichzelf moed in. Maar de glinstering in haar ogen kwam nog echt van de tranen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden