Feyenoord houdt Kerkum en Van der Gijp jong

Ze zijn op leeftijd, maar nog altijd stroomt het rood-wit bloed door hun aderen. Gerard Kerkum (86) en Cor van der Gijp (85) veroverden in 1961 het eerste profkampioenschap van Feyenoord (toen Feijenoord). Samen met het legioen snakken ze naar de aanstaande landstitel.

Gerard Kerkum (86, rechts) en Cor van der Gijp (85) veroverden in 1961 het eerste profkampioenschap van Feyenoord (toen Feijenoord). Beeld Jiri Buller / de Volkskrant

Daar zitten ze dan, op de witte leren bank in het appartement van het seniorencomplex in Dordrecht, met uitzicht op de Merwede. Gerard Kerkum (86) worstelt met zijn oranje tompouce. Zo onopvallend mogelijk probeert hij wat room van het bankstel te vegen. 'Hé Gerard, je bent hier wel op visite, hè?', reageert Cor van der Gijp (85). Zelf komt hij ook nauwelijks door de bodem, zo hard is die. 'Wanneer heb je die krengen eigenlijk gehaald? Voor de oorlog nog?'

Zo moeten ze 56 jaar geleden ook in de kleedkamer hebben gezeten, in het eerste Feyenoordelftal dat na de invoering van het profvoetbal in Nederland de landstitel veroverde. Kerkum als stoere verdediger, zo'n type dat je lachend over de omheining schopte. Van der Gijp als kopsterke spits, de jongste van vier voetbalbroers.

Nog altijd is Cor van der Gijp met 177 doelpunten in 233 competitiewedstrijden topscorer aller tijden van Feyenoord, een titel die hij naar eigen zeggen volledig heeft te danken aan Coen Moulijn. 'De allerbeste linksbuiten ter wereld, schrijf je dat wel op? Zonder Coen stelde ik niets voor.'

Kerkum en Van der Gijp zien er patent uit. Keurig overhemd, slank postuur, jongensachtige bravoure. Hun geheim? 'Een goeie opvoeding', zegt Van der Gijp. 'En niet te vergeten: veel gelachen in het leven. Vrij zijn in je hoofd, daar gaat het om.'

Kerkum: 'Ik golf regelmatig en sta één keer per week in de sportschool. Ik ben altijd actief gebleven, mede dankzij Feyenoord. In 2015 heb ik een lichte hartaanval gehad. Vrijdag ging ik het ziekenhuis uit, zondag zat ik alweer in de Kuip. Feyenoord houdt me jong.'

Harde werkers

Naast hem op de bank ligt het jubileumboek 100 jaar Feyenoord. Achter in het boek staat, tussen prachtige zwart-wit foto's, de eindstand van het seizoen 1960-'61: 1. Feyenoord, 2. Ajax, 3. VVV, 4. Sparta, 5. DOS.

Net als nu hunkerde Feijenoord - de ij werd pas later door een y vervangen omdat de clubnaam in andere talen zo moeilijk uit te spreken was - in 1961 naar de titel. 'Het móest gebeuren', zegt Kerkum.

In weerwil van het imago van de club, dat van harde werkers, speelde Feyenoord na de oorlog misschien wel het mooiste voetbal van Nederland. Wekelijks brachten spelers als Coen Moulijn, Henk Schouten en Kees Rijvers de Kuip in vervoering met fraai combinatiespel en veel doelpunten.

Lees verder onder de foto.

Gerard Kerkum: 'In 2015 heb ik een lichte hartaanval gehad. Vrijdag ging ik het ziekenhuis uit, zondag zat ik alweer in de Kuip.' Beeld Jiri Buller / de Volkskrant

Van der Gijp: 'Een elftal bestaat niet alleen maar uit elf goede spelers. Je moet ook mannen hebben die het vuile werk opknappen. Neem Cor Veldhoen. Hij kon redelijk verdedigen, maar was ongelofelijk goed als hij mee naar voren kon. De beste man liep de 100 meter in 9 seconden. Kees Rijvers idem. Hem moest je na afloop met een netje vangen. Hij bleef maar lopen.'

Kerkum: 'En we durfden wat tegen elkaar te zeggen. Kijk, Coen Moulijn zijn verdedigende kwaliteiten waren, laten we zeggen, ietsje minder. In de rust heb ik hem een keer bij zijn schouders gepakt en gezegd: Coen, nú ga je achter die back aan, anders sla ik je in elkaar. Echt waar, hoor. We pikten dat van elkaar.'

Van der Gijp: 'Coen was natuurlijk de beste van de wereld, had ik dat al gezegd?'

Kerkum: 'Een type Messi.'

Gevreesde 'vier K's'

Gerard Kerkum is geboren in Rotterdam, in de Oranjeboomstraat, op twee kilometer van de Kuip. Op zijn 17de werd hij lid van de club. Een paar jaar later stond hij in het eerste elftal en werd hij aanvoerder.

Hij maakte deel uit van de gevreesde 'vier K's' bij Feyenoord, samen met Kraay, Kreijermaat en Klaassens. Ze namen hun taak - de beuk erin gooien om wat tegenwicht te bieden aan het speelse gefladder van de technici - vrij letterlijk.

Lees verder onder de foto.

Het elftal van Feyenoord voorafgaand aan de wedstrijd tegen Willem II (1-2) in 1956. Gerard Kerkum staat als tweede van links, Cor van der Gijp zit gehurkt in het midden. Beeld anp

Als verdediger maakte Kerkum Abe Lenstra het leven eens zo zuur dat de Friese vedette zijn beklag deed in Het Vrije Volk. Een dag later kwam Abe onverwachts op bezoek bij Kerkum, in de bouwkeet van het werk waar hij als uitvoerder bezig was. Symbolisch gooiden ze de uitspraken in de kachel, dit alles werd uiteraard weer vastgelegd door een fotograaf van de krant.

Van der Gijp vormde met Henk Schouten het duo Snip & Snap. 'Henk vertelde voor een wedstrijd altijd dezelfde mop in de kleedkamer. Die mop hadden we inmiddels al 365 keer gehoord. We fluisterden tegen elkaar: bij de clou gewoon weer lachen, hè? Dat deden we dan heel overdreven. Hadden wij dan weer lol om. Vervolgens stapten we lachend het veld op om de tegenstander op te vreten.'

De bel gaat. Het is de fotograaf.

Kerkum: 'Zeg Cor, vraag meteen of hij misschien ook zo'n gebakje wil...'

Van der Gijp: 'Doe ik. Ik zal zeggen dat hij er geen vorkje bij nodig heeft, maar een hakbijl.'

Lees verder onder de video

Cor van der Gijp: 'Een elftal moet ook mannen hebben die het vuile werk opknappen.' Beeld Jiri Buller / de Volkskrant

Jiri Sobotka

Van der Gijp schenkt nog een keer koffie in. Op de Merwede varen de schepen voorbij. Het gesprek komt op de trainer uit 1961, de Tsjech Jiri Sobotka. 'Een heel lieve man', aldus Kerkum.

Van der Gijp: 'Hij had alleen één probleem: hij kon geen training geven. Ik denk dat ze hem waren tegengekomen in de kroeg of zo. Het enige waar hij goed in was, was slecht trainen. Eén van zijn favoriete oefenvormen was met de bal op het middenlijn staan, de diepte in sprinten en dan een voorzet geven met je verkeerde been. En dat twaalf keer. Geen bal kwam aan natuurlijk. 'Nicht gut', riep hij dan. Maar in plaats van een andere oefening te verzinnen verlengde hij de afstand die je moest sprinten. Werden die voorzetten nog slechter.'

Het leverde Feyenoord wel de titel op, al bleef een kampioensreceptie op de Coolsingel achterwege. De reden: de club spendeerde het geld liever aan een 'liefdadig doel'. Een jaar later werd Feyenoord opnieuw kampioen en volgde alsnog een ontvangst door burgemeester Van Walsum.

Na de carrière

Kerkum werd na zijn voetbalcarrière directeur van een aannemingsbedrijf. Van 1982 tot 1989 was hij voorzitter van Feyenoord. In die hoedanigheid stond hij ook op de Coolsingel, want in 1984 - onder de vleugels van Johan Cruijff - werd Feyenoord kampioen. Vanwege zijn verdiensten voor de club werd in 2015 de bestuurskamer naar hem vernoemd. Op dit moment is Kerkum nog voorzitter van de Stichting Continuïteit Feyenoord, het orgaan dat het gouden aandeel van de club beheert en toeziet dat naam, logo en clubkleuren niet worden verkwanseld.

Van der Gijp, oom van Voetbal Inside-analist René, werd na zijn carrière kortstondig scheidsrechter, trainer van onder meer Veendam, eigenaar van een sportzaak en technisch coördinator bij Feyenoord. Geregeld bezoekt hij nog wedstrijden in de Kuip. De spelers uit die tijd zien elkaar op reünies, maar ook bij begrafenissen. Met name het overlijden van Coen Moulijn greep Van der Gijp aan. 'Veel mensen om me heen worden ziek of overlijden. Dit is niet de leukste periode van mijn leven.'

Cor van der Gijp in 1974 of 1975. Beeld de Volkskrant

Kerkum: 'Op begrafenissen ben ik meestal degene die moet spreken, je blijft altijd aanvoerder. Henk Schouten heeft alvleesklierkanker. We hebben meteen Feyenoordclubarts Casper van Eijk erbij gehaald, hij is specialist op dat gebied. Rinus Bennaars zit op een gesloten afdeling, hij is dementerende. Voor de jaarlijkse reünie heb ik hem daar vorig jaar opgehaald. We zijn hem een half uur kwijt geweest, maar hij heeft genoten die dag.'

De fotograaf heeft zich inmiddels beneden opgesteld, in de binnentuin van het complex. Kerkum kleedt zich om. Even later paradeert hij door de gangen van de seniorenflat alsof hij door de spelerstunnel van de Kuip loopt en zo dadelijk een wedstrijd moet spelen. Zijn partner grinnikt. Ze zegt: 'Daar loopt-ie, hoor, het geheime wapen van Feyenoord.'

Het shirt zit Kerkum als gegoten, alsof het om zijn lijf hóórt. Zijn partner ziet het ook. 'Zo zijn we geboren, met dat gevoel', zegt ze over haar man in het Feyenoordtenue. 'Het is Rotterdam-Zuid, de Kuip, Hand in hand, Kameraden. Dat zit allemaal in dat shirt. Pure magie.'

Landstitels Feijenoord/ Feyenoord

Amateurtijd

Seizoen:
1923 - '24
1927 - '28
1935 - '36
1937 - '38
1939 - '40

Proftijd (vanaf 1954)

Seizoen:
1960 - '61
1961 - '62
1964 - '65
1968 - '69
1970 - '71
1973 - '74
1983 - '84
1992 - '93
1998 - '99

(Feijenoord tot en met 1970-'71, sindsdien Feyenoord.)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden