Interview Ferry Weertman

Ferry Weertmans zeehondenkijkje komt van pas in het donkere, koude water van Loch Lomond

De albatros uit Naarden, Ferry Weertman. Foto Guus Dubbelman / de Volkskrant

Ferry Weertman (26) is al vier jaar de regerend Europees kampioen openwater op de 10 kilometer. In Berlijn (2014) en Hoorn (2016) was hij de beste zwemmer. Nu wacht Loch Lomond op Ferry’s zeehondenkijkje en een voorspel van 9.500 meter. 

Het donkere water van Loch Lomond, een meer aan de voet van de Schotse Highlands, houdt verrassingen in voor de specialisten van het openwater. Toen Schotland onlangs door een hittegolf werd getroffen, zeer oneigenlijk voor een land waar de gemiddelde zomertemperatuur 16,6 graden is, was het water van Lomond 23 graden.

Woensdagochtend, zo vertelt de Nederlandse bondscoach Marcel Wouda, was het water plots 13 graden. ‘Een dag later weer 16 graden’, aldus de trainer van Europees kampioen Ferry Weertman. De temperatuurverschillen – het weer is serieus opgefrist in Glasgow en omgeving – kunnen blijven aanhouden.

Zwemmers zijn bij een watertemperatuur van onder de 18 graden Celsius verplicht een wetsuit te dragen van neopreen, een warmte vasthoudend rubber. Tussen de 18 en 20 graden ‘is het optioneel, aldus Wouda. Boven de 20 graden zwemmen mannen in buitenwater met ontbloot bovenlijf.

Halfnaakt

Ferry Weertman heeft een voorkeur voor de halfnaakte versie van zijn favoriete wedstrijd. Zo werd hij op de 10 kilometer al tweemaal Europees kampioen (in Berlijn en Hoorn), eenmaal wereldkampioen (vorig jaar in het Balatonmeer te Hongarije) en olympisch kampioen in de Atlantische Oceaan bij Fort Copacabana. 

‘Zwemmen in een vol pak geeft technisch minder goede zwemmers een voordeel. Ze  liggen hoger op het water’, zegt Weertman.

Bondscoach Wouda: ‘Er zijn nieuwe pakken van Arena, onze materiaalsponsor uit Italië. Respectievelijk 2 en 3 millimeter dik. Gelukkig geven de nieuwste pakken meer ontspanning rond de schouders. Een vol pak is wat dat betreft lastig. Het hindert de beweging.’

De Nederlandse ploeg is in Schotland al driemaal van pleisterplaats Glasgow naar Loch Lomond gereisd. Om aan donker en koud water te wennen. Elk water heeft zijn eigen kenmerken.  ‘Vorig jaar bij de WK in Hongarije zwommen we in het groene water van Balaton’, vertelt Weertman. ‘Dat leek op afstand heel mooi, maar het was zeer troebel. Het donkere water van het IJsselmeer bij Hoorn, van de EK’s  2010 en 2016, was juist veel helderder.’

‘We hebben dit jaar gekozen voor meer wedstrijden. Trainen komt daardoor wel in de knel.’ Foto Guus Dubbelman / de Volkskrant

Zeehondenkijkje

Het maakt de tactiek in de langeafstandsrace anders. ‘Zie je onder water niks, zoals in Balaton, dan moet je veel kijken of je goed op de benen ligt van de zwemmer voor je. En je moet naar boven komen, om te navigeren. Zeker in de laatste ronde. Als de man voor jou scheef zwemt, dan wil je niet mee. We noemen dat het zeehondenkijkje. Ik kijk dan om de vier of zes slagen. In de laatste twee kilometer kijk ik alleen maar naar de nummers een, twee en drie. Wat zij ondernemen.’

Weertman staat bekend om zijn raceaanpak. Hij begint achteraan. ‘Dat is peddelen, hè. De eerste keer dat ik het echt zo deed, bij de WK van 2013 in Barcelona, dacht ik nog: huh, heb ik hiervoor zo hard getraind.’ 

Na twee ronden van 2,5 kilometer – halfweg – begint het grote opschuiven. ‘Ik heb het rustig gehad, maar dan moet ik wel naar voren. Dat kost tijd. Ik zwem altijd aan de binnenkant naar de boei. Die is 2 meter breed, met een touw precies in het midden eronder. Daar duik ik dan half onder. De buitenste zwemmer in een rij van drie moet vijf extra meters maken en zo kom ik naar voren. Bij die boeien kun je goed zien of zwemmers los raken van het peloton. Als je dan niet op tijd aanzet, kom je er nooit meer bij.’

Afstudeerscriptie bedrijfskunde

Weertman, als kind door zijn ouders Peter en Asta in het Italiaanse Lago Idro warm gemaakt voor openwaterzwemmen, neemt dit jaar aan veel meer wedstrijden mee. Hij zwom wereldbekers in Seychellen, Portugal, Hongarije en Qatar; een Europa Cup in Frankrijk. In het najaar wachten nog cups in Abu Dhabi en China. Hij leidt zelfs in de wereldbekerstrijd.

Ferry Weertman: ‘We hebben dit jaar gekozen voor meer wedstrijden. Trainen komt daardoor wel in de knel. In een blok van vijf weken vier wedstrijden zwemmen, dan snap je dat trainen de sluitpost is. Volgend jaar train ik weer meer. Ik doe dan mijn afstudeerscriptie bedrijfskunde. Dan gaan we de sport weer op een andere manier aanpakken. Ik heb baat bij dit wedstrijdjaar. Elke ervaring telt in deze sport.’

Tussen de grote afspraken door zwemt hij nog een invitatiewedstrijd in San Francisco. In Schotland is zijn programma ook overladen. Volgende week zwemt hij in Loch Lomond de 10 en de 25 kilometer, plus de estafette 4 x 1250 meter. In het binnenbad zit hij op de reservebank voor de 4 x 200 meter vrije slag.

Die korte afstand zwemt de albatros uit Naarden om zijn sprintsnelheid te onderhouden. Want de 10 kilometer openwater wordt altijd beslist in de laatste 500 meter. De rest is voorspel.

Elfstedentocht met Maarten van der ­Weijden

Op 18 augustus, een week na zijn optreden bij de Europese kampioenschappen in Schotland, treedt Ferry Weertman aan voor de Elfstedenzwemtocht van Maarten van der ­Weijden, 200 kilometer door Friesland ten bate van het ­Koningin Wilhelmina Fonds (KWF). Het is een hoogtepunt, twee olympische kampioenen in het water.­ ­Weertman: ‘Ik zwem in IJlst, de tweede stad. Het is alleen nog onduidelijk of ik voor Maarten ga zwemmen, om te helpen. Of dat ik aansluit bij de BN’ers die meezwemmen. Elke stad heeft een soort van cityswim, van 500 meter, 1 of 2 kilometer. Ik ga het liefst een stuk met Maarten mee. Uiteraard.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.