Federer regisseert een Zwitsers tennissprookje

Hoffelijk deed Roger Federer een stapje naar achteren, toen de protserige slakom voor de winnaar van de Davis Cup aan de Zwitsers werd overhandigd. `Deze is voor de jongens', zei de 33-jarige Federer om de teamgeest te onderstrepen.

Beeld getty

Maar zijn tranen na de beslissende zege in drie sets (6-4, 6-2, 6-2) op de Franse invaller Richard Gasquet illustreerden hoe diep hij was geroerd na het welslagen van zijn masterplan. Precies een week voor Federer zijn unieke oeuvre voltooide met het winnen van de Davis Cup, leek het immers uitgesloten dat hij een hoofdrol kon spelen in Stade Pierre Mauroy.

De Zwitserse kopman moest zich afmelden voor de finale van de ATP World Tour Finals en kon hooguit een balletje slaan op de indoor gravelbaan in Lille. Tot vrijdagavond was Federer ervan overtuigd dat hij onmogelijk drie partijen kon spelen.

De kickstart van zijn meesterknecht Stan Wawrinka tegen de geblesseerde Jo-Wilfried Tsonga veranderde het troebele perspectief voor Zwitserland. Bij een 1-0 voorsprong besefte Federer dat een even riskante als geniale ontsnappingsroute mogelijk was. Hij accepteerde een rol als aangever in de wervelende show van Gael Monfils en benutte zijn eerste partij om zich op te warmen voor het vervolg van de Davis Cupfinale.

Niemand anders zou het durven, maar Federer kon het zich permitteren, met Wawrinka in topvorm. De rug had het gehouden, constateerde de montere Federer. Hier zat de illusionist, die het onmogelijke mogelijk ging maken.

Een prachtig dubbelspel

Zaterdag hoefde Federer slechts een halve baan af te dekken in het dubbelspel, maar met een sublieme Wawrinka aan zijn zijde deelde het Zwitserse team een mokerslag uit. In drie sets (6-3, 7-5, 6-4) speelden Federer en Wawrinka tegen het Franse koppel Julien Benneteau en Richard Gasquet wellicht het beste dubbelspel sinds hun gouden medaille op de Spelen van Peking in 2008.

De Franse captain Arnaud Clement realiseerde zich dat hij een fatale inschattingsfout had gemaakt door zijn team op te bouwen rondom de fragiele Tsonga. De nummer 1 van Frankrijk kampte al tijdens de trainingsstage in Toulouse met een armblessure, die verergerde na zijn partij tegen Wawrinka. Zaterdag kon Tsonga zijn arm niet eens optillen, waardoor Clement zijn besluit van vrijdag om Benneteau te passeren voor het dubbelspel moest herroepen.

Niet alleen was Clement de regie kwijt, Federer straalde na het dubbelspel in de wetenschap dat een ongekend staaltje blufpoker zich ging uitbetalen. Vrijdag een trainingspotje tegen Monfils, zaterdag explosief serveren en volleren in het dubbel; de maestro was klaar om zijn laatste, nog ontbrekende hoofdprijs op eigen kracht te veroveren. Zondag werd Clement wederom gestraft voor zijn warrige beleid, want Gasquet was na zijn zwakke optreden in het dubbelspel het slechtst denkbare alternatief voor Tsonga.

Een subtiel gebaar in de kolkende Stade Pierre Mauroy vertelde alles over de gemoedstoestand van de 28-jarige Fransman. De ruim 27 duizend toeschouwers in het tot tennistempel verbouwde voetbalstadion van LOSC Lille creëerden een unieke ambiance in de Davis Cup.

Richard Gasquet in actie tegen Roger Federer.Beeld getty

In een orkaan van geluid betrad Gasquet de arena en bij het inslaan brulden de Fransen `allez' voor hun held en `boe' als Federer de bal terugsloeg. Gasquet huppelde naar de baseline en keek even naar boven. Je zag hem verkrampen en prevelen om hulp van boven.

Hoewel hij Federer twee keer op gravel had verslagen, diende zijn dertiende nederlaag zich snel aan. Ook nu kwam Clement met een povere tactiek, want meters achter de baseline kon Gasquet de soepele Federer geen pijn doen. Terecht roemde Federer de stille kracht in het Zwitserse team, want captain Severin Luthi verrichtte achter de schermen een meesterstuk.

De schade na de ATP Finals was aanzienlijk geweest. Federer zat in de lappenmand. Wawrinka was mentaal gewond nadat hij vier matchpoints verspeelde tegen zijn landgenoot. Hij maakte bovendien ruzie met Federer over het gedrag van zijn echtgenote Mirka Vavrinec, die hem een `huilbaby' zou hebben genoemd.

Luthi moest alles uit de kast halen om de harmonie te herstellen, slechter had de voorbereiding van de Zwitsers niet kunnen zijn. Toch is het juist de kracht van Luthi om zich dienstbaar op te stellen. Zo schakelde hij de Amerikaanse expertise in van David McPherson, coach van Mike en Bob Bryan, om het dubbel te prepareren. En de uitgelaten Wawrinka zei zondag tegen Federer: `Ik hou nog steeds van je.'

Natuurlijk was Federer de voornaamste regisseur van het Zwitserse tennissprookje in Lille, met dank aan de medische staf. Op olympisch goud in het enkelspel na heeft Federer nu alles gewonnen en kijk niet gek op wanneer hij die uitdaging nog aangaat op de Spelen van Rio de Janeiro in 2016.

Beeld afp

Tennissport kan Federer nog niet missen

Op een gedenkwaardige middag in Lille drong wederom het besef door dat de tennissport Federer nog niet kan missen, hoewel de beste tennisser aller tijden zijn sport allang is ontstegen. ITF-voorzitter Ricci Bitti speculeerde zondag over mogelijke veranderingen in de Davis Cup met kortere sets, maar aan de status van het landentoernooi hoeft niet te worden getornd.

Het moet voor Ricci Bitti juist een beklemmende gedachte zijn dat de magie van de Davis Cup wordt bepaald door grootheden als Federer. Een recordaantal toeschouwers in de Davis Cupfinale met een icoon als kampioen; mooier dan in Stade Pierre Mauroy wordt het niet.

Federer is meer dan de unieke tennisser, hij is het symbool van de verbindende kracht van sport. De les van Federer in Lille was dat een mens altijd moet blijven dromen. Het maakte zijn knieval na het benutte matchpoint zo ontroerend. Hier lag tevens het kind, wiens liefde voor het tennis ook na twintig jaar werd uitbetaald.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden