Wimbledon Roger Federer

Federer onttroond door Anderson na zeldzame vorm van zelfdestructie

De beste tennisser aller tijden mag nooit worden afgeschreven maar woensdag leed hij één van zijn pijnlijkste nederlagen.

Roger Federer.

Wimbledon maakte zich al op voor de remake van de legendarische finale in 2008, toen Rafael Nadal zijn aartsrivaal Roger Federer voor het eerst op gras versloeg. Maar de geschiedenis laat zich niet op bestelling herhalen. In een zeldzame vorm van zelfdestructie ontspoorde Federer na 2-0 in sets en een matchpoint op 5-4 in set 3 tegen Kevin Anderson. Met 13-11 in de vijfde set incasseerde de gevallen kampioen één van zijn pijnlijkste nederlagen.

De beste tennisser aller tijden mag nooit worden afgeschreven. Maar het leek al een statement dat de All England Club de titelverdediger voor het eerst sinds 2015 naar baan 1 had verbannen. De 36-jarige Zwitser verscheen na de schokkende vijfsetter (2-6, 6-7, 7-5, 6-4, 13-11) in een shirt van zijn nieuwe kledingsponsor Uniqlo in de perszaal. Was het een subtiele verwijzing dat hij wel degelijk aan een nieuw tijdperk is begonnen? Zo voelde het niet.

De partij uit de kwartfinales leek de zoveelste routineklus te worden voor Federer. Hij had in 2017 zonder setverlies zijn achtste Wimbledontitel behaald en stond ook bij deze editie nog geen set af. In set 1 brak hij servicekanon Anderson meteen in de openingsgame en wandelde soepel naar 6-2. Zelfs na de moeizame, tweede set gingen niet meteen de alarmbellen af. Toch was bij Federer al in zijn voorbereiding op gras een verontrustend patroon zichtbaar geweest.

Evenals vorig jaar sloeg Federer het gravelseizoen over om zich te sparen voor de toernooien op gras. Na die pauze van drie maanden won hij het ATP-toernooi in Stuttgart en heroverde tijdelijk de eerste plaats op de wereldranglijst. Maar de oude maestro oogde al vermoeid in de finale van zijn ‘thuistoernooi’ in Halle, waar hij een contract voor het leven heeft. Het was toen al opvallend hoe ver Federer achter de baseline stond, het bleek ook in de thriller tegen Anderson een zelfmoordtactiek.

‘Tactisch onbenul’

Tenniscoach, toneelmaker en publicist Martin Simek noemde Federer in de Volkskrant een ‘tactisch onbenul’, omdat hij zijn winnende formule had verlaten. Het bleken profetische woorden, al hadden ze grotesk geklonken wanneer Federer het matchpoint op 5-4 in de derde set had benut. Anderson verloor vorig jaar in de finale van de US Open van Nadal, maar de 32-jarige Zuid-Afrikaan behoorde op Wimbledon voor het eerst bij de laatste acht.

Hij was aanvankelijk geïmponeerd en wierp de schroom pas van zich af door met bravoure het matchpoint voor Federer weg te slaan. Prompt kraakte Anderson opnieuw de service van de graskoning. 68 keer op rij had Federer zijn opslagbeurten gewonnen, tegen Anderson was hij vooral kwetsbaar in zijn returngames.

Niet alleen Simek zal hoofdschuddend hebben toegekeken hoe Federer afdaalde in een bunker, meters achter de baseline om van daaruit de rally aan te gaan met hardhitter Anderson. Vanuit die positie kon Federer onmogelijk druk leggen in zijn slagen, te vaak vluchtte hij in de vertragende slice om Anderson te ontregelen. Maar hij verwondde zichzelf met soms onbegrijpelijke missers.

Federer was de bokser, die zijn tegenstander niet na twee klappen op de grond kreeg. ‘Ik voelde me niet comfortabel vanaf de baseline, vooral de combinatie van de twee ballen na de opslag liep niet.’

De nummer 2 van de wereld was ermee weggekomen als hij effectiever was geweest op de breakpoints. Federer benutte er slechts 3 van de 12, Anderson brak Federer maar liefst vier keer. Op 5-6, 0-40 in set 3 verzuimde Federer er nog een tiebreak uit te slepen, in set 4 miste hij een breekkans om terug te komen tot 5-5. Het verspeelde breakpoint op 3-3 in de vijfde set bleek kostbaar, waarna Federer geregeld wankelde in zijn opslagbeurten.

Geen drama

In een hallucinerende apotheose toonde Anderson zijn progressie. Vanaf 5-4 moest Anderson telkens serveren om een dreigende nederlaag te voorkomen en hij deed het met verve. 6-5, 7-6, 8-7, 9-8, 10-9, 11-10; Federer zag Anderson voortdurend in de zijspiegel. Tot hij op 11-11 zelf bezweek onder de druk.

Een schitterende backhand langs de lijn was het laatste vleugje magie van de vaak zeldzaam passieve Federer. In stijl voltooide Anderson zijn meesterwerk met een opslagwinner, Nadal hield zich wel aan de afspraak door een schitterende vijfsetter tegen Juan Martin del Potro te overleven. De opgebloeide Djokovic is zijn volgende uitdager. Anderson treft Isner in de halve finales.

Federer wenste zijn uitschakeling niet te dramatiseren. We hadden een middelmatige Federer gezien, op het slechtst denkbare moment. ‘Ik voel me vreselijk nu. Ik heb geen idee hoe lang ik dit moet verwerken. Maar het is mijn doel om volgend jaar terug te keren op Wimbledon.’ Dan is Federer alleen nog titelkandidaat, wanneer hij de gerenoveerde versie van zichzelf terugvindt die de tennissport na zijn comeback in 2017 opnieuw regeerde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.