'F1 heeft succescoureur nodig om populair te worden en dat heeft Nederland nu met Verstappen'

Spa was zondag oranje. In de driehoek Luik-Aken-Maastricht werd elke hotelkamer bezet door een Verstappenfan. Een godsgeschenk voor Francorchamps en de Formule 1.

Verstappen (oranje helm, achter de Ferrari van Räikkönen) gaat de eerste bocht in na de start. Beeld Klaas Jan van der Weij

André Maes (66) keek afgelopen weekeinde tevreden uit het raampje van zijn kantoor op het circuit van Spa-Francorchamps. Maes, al decennia de baas van de Grote Prijs van België, zag met eigen ogen het geschenk dat Max Verstappen hem had gegeven: volle, oranje tribunes.

Naar schatting trokken zondag 60 duizend Nederlanders naar het circuit in de Ardennen om de Nederlandse Formule 1-coureur slechts acht ronden in actie te zien tijdens zijn 'thuisrace'. Volgens de raceorganisatie waren het er 10 duizend meer dan vorig jaar en liefst 25 duizend meer dan twee jaar geleden, het debuutjaar van Verstappen in de hoogste raceklasse.

De Nederlanders krikten de bezoekcijfers van de wedstrijddag dit jaar met 10 procent op naar 100 duizend. Hij wil niet zeggen dat de Nederlanders zijn race redden, al komt maar 8 procent van de bezoekers zondag uit België en wordt de race al jaren overeind gehouden met steun van de Waalse regering. Maar belangrijk zijn de Nederlanders wel.

Verstappenfiles

Nergens is beter te zien wat de 19-jarige coureur in zijn eerste drie jaar in de bekendste autosportklasse heeft losgemaakt dan op Spa. In de driehoek Luik-Aken-Maastricht was afgelopen weekeinde geen betaalbare hotelkamer meer te vinden wegens 'Max Mania'. De wegen rond het circuit stonden vol met zogeheten Verstappenfiles.

Op de tribunes rond het circuit was oranje de dominante kleur. Verstappen zag tijdens de kwalificatie zaterdag een fan over de hekken hangen. 'Hij wilde me enorm aanmoedigen. Dat vond ik wel mooi', zegt hij. Zondag stopte hij tijdens de coureursparade nog even bij een speciale Verstappentribune. Voor zijn neus zag hij een oranje muur en rook van fakkels.

De hoofdpersoon draait er niet omheen: 'Formule 1 was nog nooit zo groot in Nederland.' Verstappens manager Raymond Vermeulen noemt dit seizoen het 'meest hectische fanjaar tot nu toe'. Hij denkt dat de populariteit van Verstappen alleen maar zal toenemen, zelfs nu zijn protegé een minder succesvol seizoen kent.

Vermeulen: 'De basis is namelijk wat hij op de baan laat zien en op dat vlak spreekt hij tot de verbeelding. Zo was het ook bij Schumacher en andere grootheden. Daar komt bij dat hij puur is. Dat spreekt aan. Max moet gewoon blijven doen wat hij doet', aldus Vermeulen.

Tekst gaat verder onder de foto.

Max Verstappen groet zijn fans een kwartier voor de race op Spa-Francorchamps. Beeld Klaas Jan van der Weij

Traditioneel staat autosport in Nederland op de ranglijst der volkssporten van oudsher altijd ver onder bijvoorbeeld voetbal en wielrennen. Koen Vergeer (55) is liefhebber en schrijver van meerdere boeken over de raceklasse. Hij is al veertig jaar verknocht aan de Formule 1.

Vergeer herinnert zich nog goed dat Formule 1 in Nederland alleen het journaal haalde als er een coureur was verongelukt. 'De sport stond lang synoniem voor brandende auto's en geldverspilling', zegt hij. Een belangrijke reden voor dat imago is volgens hem de calvinistische inborst van de gemiddelde Nederlander.

'De F1 heeft een succescoureur nodig om populair te worden en dat heeft Nederland nu met Verstappen', zegt hij. Kai Ebel heeft dit al eerder gehoord. Hij is een van de bekendste gezichten in de Formule 1-paddock. De Duitser doet al 25 jaar verslag van de Formule 1 voor tv-zender RTL. Zo'n gekte op Spa rond een coureur maakte hij één keer eerder mee, en dat was in de tijd van recordkampioen Michael Schumacher.

'Michael heeft van Duitsland een Formule 1-land gemaakt. We noemden dit circuit altijd Michaels huiskamer. Zijn geboorteplaats ligt op ongeveer een uur rijden. Er waren toen alleen maar Duitsers hier', zegt hij. Die zijn er nu niet meer. Na het pensioen van Schumacher in 2012 stokte de stroom aan Duitse fans richting de Ardennen.

Wispelturige fans

Coureurs als Sebastian Vettel (vier wereldtitels) of Nico Rosberg, de wereldkampioen van vorig jaar, kwamen nooit in de buurt van de populariteit van hun landgenoot. Dit jaar kon Duitsland zelfs geen GP optuigen. Het was simpelweg te onzeker of er voldoende fans op zouden afkomen. 'Een schande', vindt Ebel. 'De Duitsers zijn te verwend geraakt.'

Het onderstreept hoe wispelturig de Formule 1-fan is. Met name de 'nieuwe' fans. Sportsocioloog Agnes Elling, verbonden aan het Mulier Instituut, kijkt met wetenschappelijke interesse naar al die Nederlanders in Spa. Ze zegt dat niet alleen het succes van Verstappen, maar ook de specifieke manier van het uiten van nationalisme in Nederland de uittocht aanzwengelt.

'Nederlanders kloppen zichzelf niet zo snel op de borst. We laten ons chauvinisme liever wat subtieler zien. Bijvoorbeeld via sport: samen juichen in een oranje shirt. Een beetje het idee van: waar een klein land groot in kan zijn. Met Verstappen kunnen we ons identificeren. Hij maakt ons trots en dat willen we vieren.'

Het zijn volgens haar impulsieve fans. Ze betwijfelt daarom of al die supporters naar België afreisden alleen voor de Formule 1. 'De nieuwe fans zijn opportunistischer', zegt ze. 'Een deel is voor de autosport gewonnen, velen zijn gewoon een dagje uit.'

Tekst gaat verder onder de foto.

Verstappen volgt in de mixed zone het slot van de race waarin hij vroeg uitviel. Beeld Klaas Jan van der Weij

Dat op Spa niet iedereen gefocust was op Formule 1-auto's blijkt in de fanzone op het circuit, gelegen pal onder de befaamde bochten Eau Rouge/Raidillon. De combinatie is bij fans en coureurs geliefd vanwege de hoge snelheid en het flinke stijgingspercentage (17 procent). Maar in plaats van kijken naar hoe Verstappen door Eau Rouge schiet, laat een man met Red Bull-pet zich liever zwaaiend met een finishvlag fotograferen. Achter hem wordt er gedanst op de muziek van een deejay.

Perry van Rens (58) uit het Limburgse America heeft wel zijn ogen op Eau Rouge gericht. Sinds 2000 bezoekt hij met zes vrienden elk jaar een F1-race. Hoewel hij een oranje T-shirt draagt, noemt hij zichzelf niet een typische Max Verstappenfan. 'In de tijd van Jos was ik altijd voor Schumacher en iemand in onze groep is Alonsofan.'

'Als het maar gezellig is'

Nog nooit zag hij zoveel Nederlanders op Spa, zegt hij. Of hij het vervelend vindt dat die fans misschien tijdelijk zijn? Van Rens: 'Maakt niet uit. Als het maar gezellig is.'

Het is precies wat André Maes, de baas van de Belgische GP, het belangrijkste vindt. Of ze nou een leven lang F1 blijven volgen of een keer in hun leven een race bezoeken. Hij staat op het punt om het tot 2018 lopende contract met de Formule 1 met drie jaar te verlegen. Maes hoopt nog lang van de jaarlijkse Nederlandse invasie te genieten.

'Schumacher racete ook vijftien jaar in de Formule 1. Max kan dus nog wel een tijdje mee', zegt hij. De racepromotor is kraakhelder als het gaat om een mogelijke Nederlandse Formule 1-race, iets waar de circuits in Zandvoort en Assen momenteel onderzoek naar doen. 'Ik begrijp niet waarom er een race in Nederland moet komen', zegt hij.

'De fans komen hier makkelijker dan in Zandvoort. En Assen is een circuit voor motoren. Als ze dat aanpassen, komt hun MotoGP-race in gevaar. Ik heb ook tegen de FOM (commerciële rechtenhouder Formule 1, red.) gezegd dat wij de exclusiviteit in de Benelux willen. We leven in een te klein gebied voor meerdere races', aldus Maes.

Als er toch een Nederlandse race komt, denkt hij erover na de stekker uit de GP van België te trekken. 'Spa is gewoon de Nederlandse Grote Prijs', zegt hij gedecideerd. Uit zijn woorden blijkt: het gevecht om de Verstappenfan is begonnen, want Max Mania houdt nog wel even aan. Of Verstappen zijn races nou uitrijdt of niet.

Lees meer

Verstappen valt in thuisrace voor zesde keer dit seizoen uit: 'Ik houd dit niet lang meer vol'

'Ongelofelijk, ik kan het niet geloven.' Max Verstappen zei het zondag waarschijnlijk expres dubbel na acht rondjes in zijn thuisrace, de Grote Prijs van België. Weer hield zijn Red Bull er vroeg in een wedstrijd mee op.

De beker gaat vaak niet naar de beste coureur

De Formule 1 is geen eerlijke krachtmeting tussen coureurs. Geld, auto, team: het vertroebelt de prestatie. De invloed van Max Verstappen? Zo'n 14 procent (+).

Wees geduldig, Verstappen. Red Bull is zo slecht niet

Max Verstappen is ongelukkig. Zijn Red Bull is traag en onbetrouwbaar. Tijd om te verkassen, roepen de fans. Niet doen, menen insiders. Hij wordt elke race een betere Formule 1-coureur (+).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden