Europees, olympisch én wereldkampioen - nu op naar nogmaals olympisch goud

Ferry Weertman is de eerste zwemmer die 'de dubbel' grijpt in open water: de wereldtitel na olympisch goud. Zijn volgende doel? Nogmaals goud op de Spelen. Zou hij weer de eerste zijn die dat flikt.

Weertman (links) vlak voordat hij de finishplaat zal aantikken. Hij kon zich zelfs een misslag permitteren. Rechts de onttroonde wereldkampioen Wilimovsky. Beeld getty

Zee, rivier of meer, Ferry Weertman is 's werelds beste zwemmer in het open water. Dinsdag werd de 25-jarige zwemreus in een groengekleurd Hongaars meer voor het eerst in zijn loopbaan wereldkampioen (10 kilometer). Het is een unieke prestatie. Hij is de eerste man in de zwemgeschiedenis die 'de dubbel' verwezenlijkt in open water: de wereldtitel na het olympisch goud.

Dat hij de voorbije jaren in de rivier Dahme bij Berlijn (2014) en de haven van Hoorn (2016) ook al Europees kampioen was geworden, moest hem nog in de mond worden gelegd. Bezitter van alle titels in het open water, Europees-, olympisch- en wereldkampioen, het unieke daarvan was Weertman bekend, maar hij is er de man niet naar zich op de borst te kloppen.

Rust en kalmte horen bij zijn manier van sport bedrijven. Zo werd hij dinsdag in het Balatonmeer ook wereldkampioen. Hij zei na een voorzichtig begin - 46ste na de eerste van vier ronden - in alle rust naar voren gezwommen te zijn. Een zwemmer met nummer 35 ('ik weet niet wie het was') nam de Nederlander per ongeluk op sleeptouw. Het was de Rus Koedijakov die als loods fungeerde.

Bij het ingaan van de laatste ronde had hij de badmuts met het herkenbare 'NED' afgedaan en kon hij achter de Amerikaanse titelverdediger Jordan Wilimovsky op rij twee plaats nemen. 'Ik lag daar lekker op plaats drie. Toen kon ik uitrusten. Nou ja niet echt uitrusten, maar het was een mooi plekje om rust te vinden.'

Laagste slagfrequentie

Met zijn formidabele overhaal - de slagfrequentie van Weertman is de laagste van het veld - hield hij de voeten van de Fransman Marc-Antoine Olivier die tot uitputtens toe duelleerde met Wilimovsky. Op 250 meter, na de laatste gele boei, was het gedaan met de rust in de kopgroep. Weertman zwom naar rechts weg, korter onder de oever dan zijn concurrenten. Toen hij op 50 meter van de finishplaat de beenslag intensiveerde - hij noemt dat de kick - kon hij rechtdoor naar de wereldtitel zwemmen.

Dat zijn aantik verkeerd ging, kon hij zich nog permitteren. Hij hield eentiende van een seconde over op Wilimovsky. Zo'n kleine fout is niets voor hem. Weertman, Twitternaam VeryFerryFast, is eigenlijk de man van de details die vorig jaar, door gedegen oefeningen met een zelfgefabriceerde aantikplaat, in het water van de Copacabana de Griek Gianniotis het olympische goud uit de handen tikte. Dat was een wedstrijd met de 26 allerbesten ter wereld.

50 meter

Op 50 meter van de finish intensiveerde Weertman de beenslag (hij noemt dat de kick) en zwom hij naar de wereldtitel.

Die van dinsdag, met 65 wild pompende mannen in het water, was in zekere zin gemakkelijker. Weertman: 'Vorig jaar in Rio was ik bang dat iemand ervandoor zou gaan.' Dat gebeurde ook, waarna Weertman de Australische uitloper na negen kilometer bij de zwembroek moest grijpen. Weertman: 'Maar in zo'n veld van 65 zwemmers kom je niet weg. Niemand laat je zomaar wegzwemmen. Dit is serieuze competitie. Je moet heel hard kunnen zwemmen om verschil te maken. Tot nu toe heb ik niemand gezien die dat kon.'

Een verschil van aanpak zou de concurrentie passen. Met Weertman de laatste kilometer ingaan, staat gelijk aan vroegtijdige overgave. Op de laatste 400 meter is hij de rapste man. De anderen zouden het wel anders willen, maar zwemmers op de 10 kilometer (in peloton) zijn eenlingen die voor eigen belang moeten gaan. Combines worden door de jury afgestraft. Landenteams zijn maximaal twee groot. Marcel Schouten en Ferry Weertman zijn teamgenoten, maar kunnen officieel niets voor elkaar doen in het competitiewater.

Weertman na zijn overwinning op de 10 kilometer. Beeld epa

Magistrale winst

Als de boel bij elkaar blijft, wordt het een gerekte pelotonsprint met Weertman in de rol van de Duitse wielrenner Marcel Kittel. 'Magistraal' noemde coach Marcel Wouda de sprintoverwinning van zijn pupil met wie hij nog tot en met de Olympische Spelen van 2020 (Tokio) de wereld van het open water wenst te regeren. Weertman geldt inmiddels als een fenomeen.

Er zijn manieren om hem te verslaan, maar Wouda trapte dinsdag niet in de val die te preciseren. De concurrentie let toch al te veel op de Nederlander en zijn coach die hun zaakjes goed voor elkaar hebben. Weertman beweert niet voor niets dat 'de slimste zwemmer' in het open water wint, niet de sterkste of de snelste. Het is iets bezijden de waarheid.

Slim zijn, op zijn Cavendish' of zijn Sagans, is één ding, maar je moet als zwemmer wel de armen en (deels) de benen hebben om je verworven uitgangspositie te gelde te maken. Zo keek Weertman dinsdag vier rondjes om zich heen. 'Ik verbaas me ook wel eens dat ze zich niet aanpassen aan de dingen die ik doe. Maar ik heb gewoon ook een heel goede eindsprint. Daar kan ik gebruik van maken.'

Het volgende doel na de trilogie van Hoorn, Rio en Balaton: 'Nu op naar de man die als eerste ook tweemaal olympisch goud heeft gewonnen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden