'Eten en honkbal, dat hóórt gewoon bij elkaar'

Eten hoort bij honkbal. Het is onderzocht. In de Major League werden vorig jaar 19,4 miljoen hotdogs verorberd. Hoe zit dat bij de EK honkbal in Hoofddorp? 'Honkbal is een familie-uitje.'

Beeld Marcel van den Bergh

'Een verhaal over honkbal en eten? En dan denk je: kom, laat ik hém eens wat vragen?!'

Het is zondagmiddag half drie in Hoofddorp. In zijn commentaarhok, hoog boven de tribunes, kijkt Mart Smeets uit over het veld waar Nederland en Rusland straks hun wedstrijd gaan spelen. Hij steekt zijn neus iets omhoog. 'Ruik je dat? Die zalige geur van hamburgers?'

Smeets bezocht in zijn leven ontelbaar veel honkbalwedstrijden in Amerika. Hij at Poolse sausages bij Boston Red Sox ('Die móet je een keer hebben gegeten'), verorberde de Boomstick ter grootte van een honkbalknuppel bij Texas Rangers ('Hoe verder naar het zuiden, hoe Mexicaanser het eten') en dronk bij Los Angeles Dodgers ('Een tikkeltje Hollywood sjiek daar') een piña colada op de tribune.

'Eten en honkbal', weet hij, 'dat hóórt gewoon bij elkaar.'

Hoe is dat in Nederland, waar deze week het EK honkbal wordt gehouden in Hoofddorp? Rond het publieksplein op het terrein van Pioniers staan vier eetstandjes, waaronder een hamburgertent. Theo Plasschaert, commentator bij Langs de Lijn, vertelde zaterdagavond in zijn verslag dat hij de grootste moeite had om spelers te onderscheiden. 'Ik vraag me nog steeds af of het door een laaghangende wolk kwam of door zo'n hamburgerwalm.'

'Die rook kwam van onze grill, zeker weten', zegt Fernando Wokke, eigenaar van Smokey Village, even later trots. 'De wind stond precies goed, in de richting van het veld en de tribunes.' Prompt stond zaterdagavond een lange rij voor zijn kraam.

Beeld Marcel van den Bergh

Wokke houdt jaarlijks een internationale wedstrijd slow barbecueën in Hoofddorp, waarbij het draait om drie zaken: smaak, uiterlijk en malsheid. Niet voor niets kiest hij dan het terrein van Pioniers uit als decor. Waar past beter de geur van gegrild vlees dan bij een honkbalveld?

Maar Wokke erkent wel dat nergens zo'n sterke verbondenheid is tussen eten en honkbal als in Amerika. 'Het is er a way of life. Veel fans beginnen al met barbecueën op de parkeerplaats.' Dat ziet hij in Hoofddorp niet zo snel gebeuren. Het is er bovendien verboden om een gevulde koelbox mee naar binnen te nemen.

Wokke verkoopt hamburgers, geen hotdogs. En dat terwijl het dunne worstje in een al even slank broodje het meest populaire stadionvoedsel in Amerika is. Er zijn zelfs wetenschappelijke artikelen en boeken gewijd aan de vraag hoe het komt dat honkbalpubliek zo graag hotdogs eet tijdens wedstrijden.

Beeld Marcel van den Bergh

De Dodger Dog

De meest plausibele verklaring: je kunt hem met één hand opeten, zodat je de andere vrij hebt om de bal te vangen, een biertje te drinken of een mobiele telefoon mee vast te houden. De hotdog is door zijn formaat bovendien gemakkelijk door te geven, en hij blijft lekker lang warm tussen het broodje.

Al tijden woedt er tussen clubs uit de Major League een hevige strijd om de vraag wie de lekkerste hotdog verkoopt in zijn stadion. De Dodger Dog geldt al jaren als het meeste verkocht broodje in de stadions. Zijn unieke eigenschap: het worstje steekt aan beide kanten maar liefst 3,96 centimeter uit. In de jaren negentig dacht de clubleiding van de Dodgers zomaar te kunnen overstappen op een economischere variant en ging het worstje koken in plaats van grillen. Het leverde een massaal protest op van supporters. Even later was alles weer bij het oude.

En dan is er nog de club Milwaukee Brewers. Sinds de jaren negentig houden daar vijf als worst verklede mascottes (een Duitse braadworst, een Poolse worst, een Italiaanse worst, een chorizo en een hotdog) hardloopwedstrijdjes op het veld. Dit alles om het publiek, en dan vooral de kinderen, tijdens de lange middagen te vermaken. Daarmee is meteen ook de belangrijkste reden genoemd dat eten en honkbal zo'n innige relatie met elkaar onderhouden: wedstrijden duren uren en de onderbrekingen zijn talrijk.

'Het kan zomaar gebeuren dat iemand tussen de derde en zevende inning weg is. Er moet tenslotte ook worden gegeten,' lacht Vince Rooi. Hij speelde in Amerika in The Minor Leagues, bij Montreal Expos en Pittsburgh Pirates en is vandaag toeschouwer. 'Honkbal is een familie-uitje. En wat doe je als je met je familie uit bent? Precies, eten. Als speler ruik je die lucht ook ja, op het veld. Het is lastig om er na de wedstrijd af te blijven, zeg ik je eerlijk. Nu ook weer. Het was ook het eerste wat mijn dochters vroegen toen we hier binnenkwamen: 'Wanneer gaan we eten?''

Nederland en Rusland zijn ondertussen aan hun wedstrijd begonnen. Hoe later op de dag, hoe drukker het wordt bij de vier eetkramen. Toch steekt het schril af tegen de cijfers uit Amerika. Daar berekende The National Hotdog and Sausage Council dat er vorig jaar in de Major League liefst 19,4 miljoen broodjes hotdog werden gegeten door de fans.

In zijn commentaarhok concludeert Smeets: 'In Nederland imiteren we graag. Dat is helemaal niet erg, maar je kunt op een paar vierkante meter in Hoofddorp niet doen alsof we in Amerika zijn.'

EK honkbal

De Nederlandse honkballers zijn na drie speelronden bij het EK honkbal in Hoofddorp ongeslagen. De ploeg won zondag met 3-1 van Rusland. Een dag eerder zegevierde de ploeg van bondscoach Steve Janssen met 10-2 over Duitsland. De titelverdediger begon het toernooi met een royale overwinning tegen Groot-Brittannië (11-1).

Nederland speelt in groep A nog tegen het eveneens ongeslagen Tsjechië (maandag) en Zweden (dinsdag). Vanaf donderdag spelen de beste drie landen uit iedere poule in de finaleronde, met als inzet twee plekken in de eindstrijd op zondag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden