Erin geluisd door The Donald: ook bij de Tour de Trump gold 'America First'

Geen Amerikaan als winnaar van de Tour de Trump, daar viel nog mee te leven, maar dan moest hij wel voor een Amerikaanse ploeg fietsen. 'America First hè, toen al', zegt Eric Vanderaerden, die werd geflikt.

Rechts van Trump Eric Vanderdaerden, links op de foto Davis Phinney en helemaal rechts Henk Lubberding.

Telkens als Eric Vanderaerden op tv de president van Amerika een decreet ziet ondertekenen of een journalist onderuit de zak geeft, moet hij terugdenken aan die 14de mei in 1989: de slotdag van de Tour de Trump, inderdaad: een wielerronde vernoemd naar Donald J. Trump, nu de machtigste man ter wereld, toen nog een puissant rijke zakenman uit New York.

Vanderaerden kan de eindzege in de afsluitende tijdrit haast niet meer ontgaan, tot hij in de finale bij een rotonde door de motorrijder de verkeerde kant wordt opgestuurd. Daardoor wint niet hij de eerste editie van de Tour de Trump, maar de Noor Dag Otto Lauritzen van de Amerikaanse formatie 7-Eleven.

28 jaar later zegt Vanderaerden over de telefoon: 'Ik ben er ingeluisd, zeker weten. Er moest een Amerikaan of op z'n minst een renner van een Amerikaanse ploeg winnen. America First hè, toen al.'

Het is, met de kennis van nu, een apart hoofdstuk in de geschiedenis van het wielrennen: de Tour de Trump. De ronde is een idee van de Amerikaanse sportjournalist John Tesh. Hij wil in Amerika een equivalent van de Tour de France uit de grond stampen en klopt voor sponsoring aan bij vastgoedmagnaat Donald Trump. Die heeft wel oren naar een sportevenement met zijn eigen naam en stelt 250 duizend dollar aan prijzengeld beschikbaar.

De Tour de Trump voert in tien dagen van New York naar Atlantic City, waar de miljardair een casino en een hotel bezit. 'Het was groot, groter, grootst', herinnert Steven Rooks zich. De Nederlander is een jaar eerder als tweede geëindigd in de Tour de France en geldt als favoriet voor de eindzege. Als hij naar de persconferentie moet, staat tot zijn verbazing een limousine met chauffeur klaar. 'Het was een kort ritje, maar mijn mond viel open van verbazing. Zoveel luxe, dat kenden wij niet.'

Donald Trump geeft het startschot voor de Tour de Trump in 1989.

Ontspannend uitje

Voor de renners uit Europa, verdeeld over acht profploegen en elf amateurteams, is de Tour de Trump vooral een ontspannend uitje na de zware voorjaarsklassiekers. 'Heel New York was voor ons afgezet. We konden gratis aan sightseeing doen', herinnert Ruud Siemons van de Sauna-Diana-ploeg zich.

De naamgever van de ronde zien ze maar een paar keer. Niet dat Trump ook maar enig benul van wielrennen heeft. Als hij de renners op hun racefietsen ziet, roept hij uit: 'Is dat een fiets? Het lijkt wel een ruimteschip!' Aan Eric Vanderaerden, die dan al de Ronde van Vlaanderen en Parijs-Roubaix op zijn palmares heeft staan, vraagt hij of hij ook weleens iets heeft gewonnen in zijn carrière. Vanderaerden: 'Als ik het Criterium van Valkenswaard had gezegd, had ik dezelfde reactie gekregen. Ik zag aan zijn ogen dat het hem helemaal niks zei, de Ronde van Vlaanderen.'

En dan is er nog een relletje rond Sauna Diana, de door een bordeel gesponsorde wielerploeg uit Brabant. Als de organisatie de afbeelding van een halfnaakte vrouw op de bidons van de ploeg ontwaart, ontstaat er paniek. Dat is niet de bedoeling in het puriteinse Amerika. Op bevel van de organisatie moet Sauna Diana de pikante bidons inleveren.

Van de Tour de Trump herinnert Vanderaerden zich vooral dat hij buiten de grote steden, wat hij noemt, 'het échte Amerika' zag. 'De huizen waren of heel groot of het waren bijna krotten. De middenklasse bestond niet. Er moest toen al een heel grote groep Amerikanen zijn geweest die zich niet gerepresenteerd voelde door de politiek.'

Niet dat Trump toen al over politieke ambities beschikte. In een interview over de wielerronde, in het Senaatsgebouw in Albany, zegt hij tegen NBC: 'Ik zie mezelf niet als politicus, want ik spreek altijd de waarheid en dat kun je als politicus niet.'

Een andere opvallende uitspraak van Trump in het interview: 'Met een beetje hulp van de media is de Tour de Trump over tien jaar net zo groot als de Tour de France'. Maar zover zal het nooit komen. Na twee edities gaat de wielerronde verder onder de naam Tour DuPont. Trump is verwikkeld in een strijd met de belastingdienst en heeft wel andere zaken aan zijn hoofd dan een wielerwedstrijd. De organisatie heeft er op zijn beurt genoeg van om alsmaar gelinkt te worden aan de man die met controversiële zaken in het nieuws komt.

Geen wielercultuur

'Trump is iemand die groot denkt en leeft', zegt Vanderaerden. 'Hij dacht: als ik maar veel in een wielerronde steek, dan wordt het vanzelf een succes. Maar hij vergat één ding: er was helemaal geen wielercultuur in Amerika.'

Siemons: 'Ik weet nog dat het publiek flyers uitgedeeld kreeg, waarin het wezen van een wielerwedstrijd werd uitgelegd. Wie als eerste over de streep kwam, had gewonnen, dat soort dingen. Ze wisten er niets van.'

Demonstranten aan de finish van de eerste etappe van de Tour de Trump in 1989.

Uitgestreken gezicht

Van die onwetendheid profiteert hij nog op de slotavond van de Tour de Trump. 'Er stond een limousine klaar voor 7-Eleven voor hun hotel. Wij zijn er als Sauna Diana met een uitgestreken gezicht in gaat zitten. 'Rijden maar', riep ik tegen de chauffeur. Sauna Diana of 7-Eleven, het zei hem toch allemaal niks.'

In 1996 valt ook voor de Tour DuPont het doek. Wat resteert zijn de mooie herinneringen aan die tien doldwaze dagen in het voorjaar van 1989. Steven Rooks: 'Ik ben toch een van de weinige Nederlanders die kan zeggen dat hij de hand van Trump heeft geschud.' Na een korte stilte. 'Maar goed, of ik daar nou zo blij mee moet zijn...'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden