Vijf vragenstart wielerseizoen

Er wordt weer gekoerst, maar het peloton staat voor honderd hectische dagen

Het peloton tijdens de Strade Bianche van 2019.Beeld Getty Images

Zaterdag zet het peloton zich in beweging. Eerste grote koers: Strade Bianche in Toscane. Het is het startschot voor drie maanden wielergekte over de wegen van een geplaagd Europa. Haalt het wielrennen gezond de finish?

Eindelijk koers! Deze zaterdag klikken de klinkende namen in de wielrennerij hun schoenen weer in de pedalen voor competitie op het hoogste niveau. Als in Siena het startschot klinkt voor de Strade Bianche is dat 138 dagen na de laatste World Tourrace, de zevende etappe in Parijs-Nice op 7 maart. 

Het is ook de ouverture voor honderd hectische dagen waarin het nog openstaande programma is geperst, met de drie grote ronden, de belangrijkste klassiekers, WK’s en EK’s, alsmede hersteldagen, trainingen en verkenningen tussendoor. De apotheose is ver in de herfst, op 8 november, de slotdag van de Vuelta. Is het reëel dat de eindstreep wordt gehaald? Vijf vragen.

Hoe hectisch wordt het?

Één voorbeeld. Op 25 oktober eindigt de Giro d’Italia met een tijdrit, beklimmen de deelnemers aan de Vuelta de Tourmalet en wordt Parijs-Roubaix verreden, met voor de eerste keer ook een editie voor vrouwen.

Wie zijn erbij, deze zaterdag in Italië?

Betere vraag: wie niet? Julian Alaphilippe is van de partij, Peter Sagan, Greg van Avermaet, Philip Gilbert, Jakob Fuglsang, Mathieu van der Poel, Wout Van Aert; de opsomming is verre van volledig. Vergeet de vrouwen in hun race niet: Annemiek van Vleuten, Anna van der Breggen, Elisa Longo Borghini; allen gewezen winnaars op het Piazza del Campo. Er wordt spektakel verwacht. Temperaturen tot 35 graden, rulle grindpaden. Dat wordt stof happen in Toscane. En dan te bedenken dat deze koers altijd in maart wordt verreden.

Voor menigeen onder de mannen zijn het de eerste wedstrijdkilometers nadat het coronavirus het rooster stillegde. Het gros heeft de afgelopen maanden noodgedwongen gevuld met fietsen op hometrainers of trainingsronden in eigen omgeving. Bijna iedereen is de afgelopen weken op hoogtestage geweest om de vorm aan te scherpen.

Als er nog iets positiefs te peuren valt uit het schrappen van veel wedstrijden is dat er nagenoeg geen geblesseerden zijn en er meer ruimte was voor herstel na malheur, voor onder anderen Chris Froome, Tom Dumoulin, Marianne Vos en Ellen van Dijk. Onder de Nederlanders zijn er drie pechvogels. Twee van hen zouden zaterdag rijden. Mike Teunissen (Jumbo-Visma), geletruidrager in de afgelopen Tour de France, blesseerde zijn knie bij een val op het trainingskamp in Tignes. Maurits Lammertink (Circus-Wanty Gobert) brak tijdens een verkenning van het parcours van de Strade Bianche bij een val zijn sleutelbeen. Niki Terpstra revalideert na een zware val vorige maand.

Door het aantreden van al die tenoren in Italië, is wat onder de radar gebleven dat viervoudig Tourwinnaar Froome ruim duizend kilometer westwaarts zaterdag ook weer op de fiets stapt. In de Route d’Occitanie kan hij zich testen gedurende vier etappes in de Pyreneeën. Tourwinnaar en ploeggenoot Egan Bernal rijdt er ook. Beiden zijn voorzien als kopman voor Ineos in de Tour. Wie hun potentiële tegenstrevers in de Tour de France wil zien, moet nog even geduld hebben. Dumoulin, Steven Kruijswijk en Primoz Roglic komen voor Jumbo-Visma een week later in actie, in de Tour de l’Ain.

Is het zeker dat het allemaal wel doorgaat?

De te verwachten million dollar question. De wielrennerij vormt natuurlijk geen uitzondering in de sport: corona kan alles doen omvallen. Als het virus komende weken ergens toeslaat, stort het fragiele bouwwerk ineen. De toenemende besmettingen in Spanje, Frankrijk en België maken de protagonisten er niet geruster op. Verdere beperkingen en quarantaines liggen op de loer. Koersorganisaties, ploegen en de internationale wielerfederatie UCI lopen op eieren, laveren langs klippen en hopen intussen op medewerking van de gezondheidsautoriteiten. UCI-voorzitter David Lappartient liet er deze week in La Gazzetta dello Sport geen misverstand over bestaan: ‘Elke race loopt gevaar, zelfs de Tour de France.’

Tijd voor een deskundige. Volgens hoogleraar klinische virologie Louis Kroes in het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) kleven er aan het organiseren van een wielerevenement ‘geduchte risico’s’. Sport staat deze dagen niet ver van hem af, zij het dat hij zich niet specifiek heeft verdiept in het wielrennen; hij is als adviseur betrokken bij een onderzoek naar het veilig houden van sportevenementen in stadions. Het gevaar schuilt naar zijn opvatting vooral in dicht opeen gepakt publiek bij start en finish en op de bergen. ‘Hoewel onomstotelijk vaststaat dat de kans op besmetting in de buitenlucht aanmerkelijk geringer is dan in binnenruimten, kan de clustering op een bepaald moment zo groot worden dat het onverantwoord is. Dat zul je toch moeten gaan controleren en handhaven. Dat zal nog niet zo eenvoudig zijn langs de openbare weg.’

Dat het vaak niet beperkt blijft tot het bijwonen van het evenement, kan extra onheil betekenen. Veel toeschouwers zullen na het vertrek of het passeren van het peloton samen gaan eten of cafés bezoeken. Kroes: ‘Je zag het bij een beachvolleybalwedstrijd waar Rotterdamse studenten besmet raakten. Dat gebeurde vooral tijdens de feestjes eromheen. Gezelligheid kan gevaar opleveren.’ De Franse minister van sport Roxana Maracineanu nam donderdag een voorschot op extra maatregelen rond de Tour: controle op de omvang van de toegestroomde menigte en een mondkapjesplicht voor toeschouwers langs de weg.

De generale repetities de afgelopen dagen verliepen niet rimpelloos. Bij een vrouwenkoers in het Baskenland kwamen testuitslagen te laat beschikbaar. In de Ronde van Burgos werden vijf renners naar huis gestuurd omdat ze in contact waren geweest met besmette personen. Bemoedigend is dat in de daar zich op gang trekkende pelotons tot dusver niet één covid-19 geval is vastgesteld. Van Vleuten zei vorige week dat ze zich in het Baskenland volstrekt veilig had gevoeld.

De belangen van een volwaardige hervatting zijn groot. De zeis is al gehanteerd: volgens Lappartient zijn 1370 wedstrijden onder auspiciën van de UCI al geannuleerd, inclusief 30 procent van het Worldtour-programma.

Patrick Lefevere, de altijd uitgesproken ploegbaas van de Belgische ploeg Deceuninck-Quickstep, schatte vorige week in Het Laatste Nieuws dat de schade voor zijn team kan oplopen tot drie tot vier miljoen euro, onder voorwaarde dat het programma kan worden uitgereden. Nu is de averij 1,3 miljoen. Een onderbouwing ontbrak, maar weer een lockdown heeft volgens hem fatale gevolgen.

Het wielrennen heeft een kwetsbaar verdienmodel. Zo’n 95 procent van de inkomsten bij de meeste ploegen komt van sponsoren. Als alles weer stilvalt, blijven de geldschieters onzichtbaar. Lefevere: ‘Je maakt geen enkele zakenman ter wereld wijs dat hij moet investeren zonder daar iets voor terug te krijgen. Sponsors zullen niet blijven betalen voor onze mooie blauwe ogen.’ De Poolse schoenenfabrikant CCC trok als eerste Worldtoursponsor de stekker uit het profteam, al wordt het seizoen nog wel afgemaakt.

Wordt het nog wel leuk de koers te volgen?

De liefhebber voor de tv zal aan de wedstrijden zelf veel plezier kunnen beleven. Zeker de Tour belooft een spannende editie te worden, waarin Jumbo-Visma de hegemonie van Ineos, voorheen Sky, zal proberen te kraken, met in elke ploeg drie kopmannen. Reken niet op veel van de vaak verbijsterende beelden met de chaos op de bergen en na de finish. Publiek en media worden op afstand gehouden. 

Wie zelf wil gaan kijken in vertrek- of aankomstplaatsen zal er wat bekaaid afkomen. De strategie is erop gericht de sporters, nadat ze meerdere keren zijn getest, in een zogeheten bubbel te houden om contacten met de buitenwacht uit te sluiten. Zo verblijven ze in aparte vleugels van hun hotels en wordt de paddock met de teambussen afgesloten. De organisator van de Tour en het Criterium du Dauphiné, de Amaury Sport Organisation, heeft het publiek gevraagd twee meter afstand te houden en passerende renners niet om handtekeningen te vragen. De huldiging is al even sobertjes, met een podium zonder rondemissen op lege asfaltvlaktes en renners die zelf hun truien moeten aantrekken. Fans die de schermutselingen in het hooggebergte willen zien, mogen zoals de berichten nu zijn alleen te voet of op de fiets de passen en de toppen op.

Voor de volgers die beroepshalve ter plekke, fotografen en journalisten, wordt het schraaltjes, zeker in de Tour de France. Slechts een handvol fotografen mag de finish vastleggen. Bij start en finish staan dertig hokjes opgesteld voor cameraploegen en verslaggevers. Die kunnen maximaal twee vragen stellen.

Wat wordt het wedstrijdbeeld?

Het zal voor de renners even wat wennen zijn, zoals het altijd weer even wennen is als na de winter de eerste meters in het peloton worden gemaakt. Positie kiezen, remmen, rijen dik de bocht door. Sommige renners zullen wedstrijdritme nodig hebben. Hoe voelt de grilligheid van de inspanning ook weer, die zo lastig te trainen is? Twee minuten volle bak, tijdje rust, dan weer ver het rood in om de tegenstander pijn te doen. Anderen pikken koershardheid gelijk op.

Aannemelijk is dat er behoorlijk agressief zal worden gereden, vooral in de eendagskoersen. Renners die daarin azen op succes weten dat het virus het circus zomaar weer kan lamleggen en zullen dus zo snel mogelijk resultaten willen boeken. Dat geldt bijvoorbeeld voor Mathieu van der Poel. Hij had graag de Tour de France willen rijden, maar zijn ploeg kreeg geen wildcard. Wat rest zijn de klassiekers. Maar hoe graag hij ook de Italiaanse koersen zal rijden - de Ronde van Lombardije is op een laat moment nog aan zijn programma toegevoegd - , het meest kijkt hij uit naar Parijs-Roubaix.

Van de klassementsrenners is het gebruikelijk dat ze niet meteen het achterste van hun tong laten zien, al spotte het jonge en gretige Belgische talent Remco Evenepoel, in oktober debuterend in de Giro, in de Ronde van Burgos meteen met de gewoonte door voluit de aanval te kiezen en de leiderstrui te grijpen. Het kan ook dat de kopmannen van Jumbo-Visma en Ineos de Tour de l’Ain en het kort daarop volgende Critérium du Dauphiné toch zullen benutten om alvast een moreel tikje uit te delen in hun aanloop naar de krachtmeting die er echt toe doet, de Tour de France. Ziehier, ik ben het mannetje. Wie daar de rol moet lossen, zal schouderophalend verwijzen naar Nice, 29 augustus, Grand Départ. Tot dan. Tenzij.

Wielerkalender

Augustus

1  Strade Bianche (m/v)

1–4  Route d’Occitanie

5Milaan – Turijn

5–9Ronde van Polen

6Mont Ventoux Challenge

7–9Tour de l’Ain

8Milaan – San Remo

12–16Critérium du Dauphiné

15Ronde van Lombardije

22–23NK

24–28EK

29Tour de France

29La Course

September

t/m 20 Tour de France

7–14Tirreno – Adriatico

11–19Giro Rosa

20–27WK

29 –3/10 Binck Bank Tour

30Waalse Pijl

Oktober

3 –25Giro d’Italia

4Luik-Bastenaken-Luik (m/v)

7Brabantse Pijl

7NK-tijdrijden

10Amstel Gold Race (m/v)

11Gent-Wevelgem (m/v)

18Ronde van Vlaanderen (m/v)

20Vuelta a España

25Parijs-Roubaix (m/v)

November

t/m 8Vuelta a España

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden