Interview

'Er moet altijd worden gewonnen, hoe dan ook'

De olympische afgang dwingt tot bezinning, vindt hockeybondscoach Max Caldas (43). Voor het eerst sinds 2008 wonnen de mannen geen medaille. Hij doet drie ingrijpende voorstellen om het tij te keren.

Max Caldas spreekt zijn spelers toe tijdens de oefenwedstrijd tegen Spanje (2-2), enkele dagen voordat de Spelen in Rio beginnen. Beeld ANP

Bondscoach Max Caldas heeft het echec van de hockeyers op de Spelen van Rio nog nauwelijks verwerkt. Voor het eerst sinds Barcelona 1992 wonnen de mannen geen medaille. Caldas hekelde de spelers om hun gebrekkige mentaliteit. Maar de 43-jarige coach spaart ook zichzelf niet. 'Ik was de spelers kwijt, dat moet ik mezelf verwijten.'

De Europese titel in 2015 bleek geen garantie voor olympisch succes. Caldas zegt een kapitale inschattingsfout te hebben gemaakt. 'Ik ben te zakelijk geweest. Ik had in Rio dichter bij de spelers moeten staan. Ik dacht: het is nu aan hen. Zij moeten nu presteren. Ik had hetzelfde moeten leveren als voor de Spelen. Ze hadden meer empathie nodig, een klopje op de schouder. Ik neem het mezelf enorm kwalijk.

'De jongens hebben een inhaalslag gemaakt, geleerd wat topsport is. Toch was het niet genoeg. Ook zij hebben onvoldoende geleverd. Van de zestien spelers waren er vijftien slecht in de halve finale tegen België. Ik vraag me nog steeds af hoe dat kon. Waarom het verval na de zege op Australië in de kwartfinales zo groot was.

'We waren een netnietploeg in Rio. De spelers en ik hebben het laatste half jaar moeten balanceren tussen clubbelangen, werk of studie en de nationale ploeg. Iedereen moest schipperen voor Rio en met schipperen win je geen medaille.'

De afgang voor de mannen in Rio moet iedereen in het Nederlandse hockey tot bezinning dwingen, vindt Caldas. Nederland mag dan trendsetter zijn met de sterkste hockeycompetitie ter wereld, de hoofdklasse en de European Hockey League (EHL) voor clubs vormen ook een bedreiging voor de nationale ploeg.

Het wedstrijdschema is overvol. Tien dagen na afloop van de EHL in juni 2017 begint de halve finale van de Hockey World League in Zuid-Afrika. Het is ook mogelijk dat Nederland half juli naar Londen reist voor de andere editie van World League, waar een WK-ticket op het spel staat. Vier weken later is het EK hockey in het Wagener Stadion.

'Twee keer pieken op twee continenten in korte tijd, dat is gekkenwerk', zegt Caldas. 'De nationale ploeg komt steeds meer in het gedrang. Ik overweeg om de World League en het EK hockey met twee verschillende ploegen te gaan spelen. Sommige topspelers komen in actie op de World League en het EK, maar ik moet voor de zomer van 2017 misschien wel een selectie van dertig spelers formeren.

'We zijn in Nederland goed in koffie drinken en vergaderen. Daarna gaan we weer evalueren. Maar elke dag die achter je ligt, is een verloren dag. We moeten met elkaar keuzen maken. We denken nog steeds dat het een incident is als we geen prijs winnen. Bij het WK in 2018 is het twintig jaar geleden dat Nederland wereldkampioen werd bij de mannen.

'We voelen ons het grootste hockeyland ter wereld, omdat we 260 duizend leden hebben en de meeste kunstgrasvelden. Het is de wet van de remmende voorsprong, andere landen zijn ons voorbij gestreefd. We moeten nu veranderingen doorvoeren, anders winnen we over vier jaar bij de Spelen ook geen medaille.'

Tekst gaat verder onder de foto.

Bondscoach Max Caldas, met Robert van der Horst, Sander Baart, Jeroen Hertzberger, Glenn Schuurman en Rogier Hofman tijdens de poulewedstrijd hockey heren Duitsland-Nederland, tijdens de Olympische Spelen. Beeld afp

Caldas' drie ingrijpende voorstellen

Volleybal en tennis

'Hockeyers kunnen leren van volleybal en tennis. Maak je in het volleybal twee fouten meer dan je tegenstander, dan verlies je de set. In het tennis kan één punt het verschil bepalen tussen winst en verlies. In beide sporten gaat het om details: een smash net binnen of buiten de lijnen. Elke actie telt, je kunt je nooit verschuilen. In het hockey is die marge te ruim.

'Wij denken: België maakt 1-0, we hebben nog driekwart. 2-0 achter? Ook prima, in hockey draai je het zo weer om. Nadal speelt elk punt alsof het een matchpoint is. Hij is een voorbeeld voor de hockeyers: met die intensiteit moeten wij spelen en trainen.

'Die mentaliteitsomslag dient niet alleen plaats te vinden bij de huidige talenten, maar al bij de spelers onder 16 jaar die de Spelen van Tokio kunnen halen. De revolutie in het hockey moet diepgaand zijn, geen spontane actie, maar geregisseerd. En we zullen er nu mee moeten beginnen.'

Kleinere hoofdklasse, minder buitenlanders

Caldas: 'Ik pleit al jaren voor een hoofdklasse met acht, maximaal tien teams. Soms voel ik me een Don Quichotte die tegen windmolens vecht. Bij de vrouwen staat de eindstand al na drie speelronden vast, dat product moeten we toch willen verbeteren? Een kleine hoofdklasse leidt tot meer topduels en het geeft de internationals meer ruimte in hun overvolle agenda.

'Bij meerdere mannenteams in de hoofdklasse is de voertaal Engels. Dat kan toch niet? Er spelen nu 35 buitenlanders in de hoofdklasse, dat zijn twee complete teams. Ik heb een lijst opgesteld van buitenlandse spelers, die ik voor het Nederlands elftal zou willen selecteren. Het zijn er een handvol.

'Kavanagh, Gohdes, keeper Harte; die topspelers zijn een verrijking voor de hoofdklasse. De anderen belemmeren de doorstroming van Nederlandse talenten. De Duitse hockeyers onder 18 jaar spelen allemaal al in de Bundesliga, wij hebben weinig jeugdinternationals in de hoofdklasse.

'Met minder ploegen in de hoofdklasse heb je in theorie ook minder buitenlanders nodig. Nu leiden we in Nederland onze concurrenten op. Peillat werd olympisch kampioen met Argentinië en was topscorer in Rio.

'Twee jaar lang heeft hij bij HGC zijn strafcorner kunnen trainen. Omgekeerd kiezen clubs voor buitenlandse specialisten. Seve van Ass is bij het Nederlandse team de tweede cornerman na Mink van der Weerden.

Beeld anp

'Maar bij Rotterdam pusht Seve nauwelijks de strafcorner, omdat hij Hertzberger en Egerton voor zich heeft staan. Egerton behoort niet eens tot de beste dertig hockeyers van Engeland. Zo schieten we onszelf in de voet.

'We moeten ons realiseren dat we gemeenschappelijke belangen hebben.'

Shoot-outs na gelijkspel

De shoot-outs in het hockey is een dynamische variant op de penaltyserie in het voetbal. De aanvaller start op de 23-meterlijn, loopt op de keeper af met de bal aan de stick, en heeft acht seconden om die te passeren.

In Rio verloren de mannen dat mentale pokerspel tegen Duitsland in de strijd om het brons. Groot-Brittannië versloeg het Nederlandse vrouwenteam al twee keer na shoot-outs. Caldas: 'We moeten die shoot-outs veel vaker nemen onder druk.'

Caldas wil het gelijkspel afschaffen in de hoofdklasse en een ander puntensysteem invoeren. Een reguliere zege levert drie punten op. Na een gelijkspel worden shoot-outs genomen: de winnaar verdient twee punten, de verliezer krijgt één punt.

Caldas: 'De shoot-outs zijn internationaal negen maanden per jaar zichtbaar. In Nederland nemen we ze alleen in de play-offs. Die verhoudingen kloppen niet. Je kunt trainen op shoot-outs en videobeelden analyseren. Het aantal stressmomenten is nu te gering. De shoot-outs moeten wekelijks terugkeren en dan gaan ze ook ergens om. Dan bepalen ze de uitkomst van de wedstrijd.'

Volgens Caldas had de ranglijst in de hoofdklasse er de afgelopen seizoenen met de nieuwe puntentelling anders uitgezien. 'Een bonuspunt na gewonnen shoot-outs kan cruciaal zijn voor plaatsing voor de play-offs. Vorig seizoen had HGC de play-offs kunnen mislopen en had Bloemendaal de topvier misschien wel gehaald.'

Het gelijkspel afschaffen is een extra prikkel om voor de zege te spelen, aldus Caldas. 'Het is een zoektocht naar altijd willen winnen. Geen genoegen nemen met een puntje, dat kan dan niet meer. Het geeft spelers een mentale boost: er moet altijd worden gewonnen, hoe dan ook. Voor het publiek zijn die shoot-outs ook spectaculair, je weet dat er altijd een winnaar is.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden