Engelse fans voelen zich verraden: 'We want our club back'

Engelse voetbalclubs zijn verworden tot speeltjes van steenrijke, veelal buitenlandse, eigenaren. Die zijn drukker met zichzelf dan met de club. De supporters hebben er genoeg van. 'We want our club back.'

Fans van Charlton protesteren tegen de teloorgang van hun club. Sinds die eigendom is van een Belgische miljonair is Charlton afgegleden naar de derde divisie. Beeld John Marsh / Telephoto Images

Aan de supporters ligt het niet. Dertigduizend toeschouwers zagen vorige week de wedstrijd tussen Aston Villa en Blackburn Rovers, twee grote namen die verkommeren in de Championship, de eerste divisie van het Engelse voetbal.

Aziatische eigenaren

Beide clubs hebben rijke, Aziatische eigenaren die reikhalzend kijken naar de goudmijn die de Premier League geworden is, de eredivisie. Supporters delen die droom, maar zien dat clubs veranderen in speculatieobjecten. 'We want our club back', weergalmt het op de tribunes in de hachelijkste competitie van de voetbalwereld.

Neem Aston Villa. Een club die zich begin jaren tachtig de beste van Europa kon noemen. Een club ook met een klassiek stadion, Villa Park. Jarenlang kon het daar spoken, maar nu heerst er gemor en vertwijfeling.

Vorig seizoen protesteerden de supporters aanhoudend tegen tegen de miljardair Randy Lerner, terwijl de ploeg uit de hoogte divisie verdween. De Amerikaan verkocht de club deze zomer aan Tony Xia. Na Wolverhampton, West Bromwich en Birmingham City is Villa de vierde Midlands-club die in Chinese handen is gevallen.

Een supporter van Aston Villa uit zijn onvrede. Beeld anp

The sack race

Voor de Chinese miljonairs is dit niet alleen een manier om geld veilig te stellen. Het bezit van een Engelse voetbalclub garandeert een notering op de prestigieuze Hurun-zakenlijst. Xia liet er geen gras over groeien en stelde Champions League-winnaar Robert di Matteo aan als manager, om deze na 124 dagen wegens slechte resultaten te ontslaan.

Inmiddels zijn er al acht managers in de Championship ontslagen, eenderde van het totaal. Er is al een naam voor: the sack race. Rijke eigenaren willen succes. Snelkooksucces.

De 40-jarige Xia is in elk geval aanwezig op Villa Park, met bordeauxrode clubsjaal en al. Dat kan niet worden gezegd van de eigenaren van Blackburn, de Indiase broers Rao van pluimveebedrijf Venky's. Sinds ze de club in 2010 hebben gekocht, hebben ze zich amper laten zien in de verarmde katoenstad waar in 1995 nog het winnen van de Premier League werd gevierd. 'Think big and aim high', beloofden de Rao's indertijd, maar sindsdien zijn goede spelers verkocht, managers ontslagen en is de club uit de hoogste divisie gekelderd.

Nu dreigt wederom degradatie, terwijl toeschouwersaantallen teruglopen en de schulden toenemen. Trouwe supporters voeren wekelijks actie. Ze hebben kippen op het veld losgelaten en bij de recente wedstrijd tegen Wolverhampton Wanderers betraden ze pas in de 18de minuut Ewood Park om in de 75ste het stadion te verlaten: Symbolisch: 1875 is het jaar van de oprichting. Omdat de eigenaren, die cricket leuker vinden dan voetbal, geen levensteken geven, gaat een supportersdelegatie naar de Indiase stad Pune om verhaal te halen bij Venky's.

Pep Guardiola, de huidige manager van Manchester City, schudt de hand van Di Matteo. Beeld anp

Lijdensweg

De lijdensweg van Blackburn doet denken aan die van Leeds United, een andere grote naam in het Engelse voetbal. In 1992 won het nog de Premier League, maar nu speelt het al jaren op het tweede niveau. Sinds 2014 is de club in handen van de Italiaanse zakenman Massimo Cellino, die in twee jaar tijd zes managers heeft ontslagen. De belastingontwijkende eigenaar leeft op voet van oorlog met de ontevreden achterban. Als straf voerde hij zelfs een heffing van vijf pond in voor het vak waarin fans zingend vroegen om zijn vertrek.

Zulke verhalen vallen ook te vertellen over Nottingham Forest, Cardiff City en Fulham. Er zijn echter ook voorbeelden van 'goede' eigenaren. Leicester City (Thais geld), Bournemouth (Russisch geld) en Watford (Italiaans geld) zijn clubs die na promotie goed meedraaien in de Premier League en in het geval van Leicester zelfs kampioen zijn geworden. Zulke lucratieve succesverhalen hebben ervoor gezorgd dat steeds mee rijke buitenlandse investeerders azen op Championship-clubs. Voor hen zijn supporters slechts 'consumenten'.

'De rijkdom van de Premier League heeft geleid tot de komst van een nieuwe soort eigenaren, niet de allerrijksten maar eerder de tweede garnituur,' zegt Charlton Athletic-supporter Rick Everett, 'voorheen was er weinig geld en was alleen de plaatselijke aannemer geïnteresseerd. Nu wordt de Championship gezien als een weg naar snelle winst.' Everitt heeft in Zuidoost-Londen gezien hoe zo'n speculatieve investering mis kan gaan. Met andere fans vecht hij om het behoud van de club die jarenlang op het hoogste niveau speelde.

Mikpunt bij deze strijd is de Belgische miljonair Roland Duchâtelet, die de valleibewoners begin 2014 had toegevoegd aan zijn voetbalportefeuille. Onder zijn beheer werd de beste speler verkocht en de populaire manager Chris Powell ontslagen. Tot veler verbazing werd de onbekende Belg Karel Fraeye aangesteld als manager, hetgeen geen succes bleek.

Leicester City viert het kampioenschap. Beeld anp

Swansea City als voorbeeld

Onder diens opvolger gleden The Latics afgelopen seizoen af naar de derde divisie. Duchâtelet is al twee jaar niet gesignaleerd bij de club, die maar 1,5 procent van zijn zakenimperium beslaat.

Bij de wedstrijd tegen Coventry City, vorige maand, gooiden fans drieduizend spaarvarkens op het veld. Uniek was dat ze bij dit protest steun kregen van de bezoekende fans. Coventry City verkeert in nog grotere problemen dan Charlton. De Sky Blues dreigen wegens wanbetaling te worden verbannen uit de Ricoh Arena, hebben geen manager en verkeren in degradatiegevaar. Eigenaar Sisu, een hedgefonds dat onder meer pensioenen van de rijksuniversiteit van Pennsylvania beheert, heeft de trainingsvelden verkocht aan een projectontwikkelaar.

Supporters zien het liefst dat hun clubs in handen van echte fans komen. Het grote voorbeeld is Swansea City, dat vijftien jaar geleden bijna was doodgebloed door toedoen van een Australische eigenaar maar werd gered door plaatselijke zakenlieden. The Swans spelen nu alweer vijf jaar in de Premier League, maar donkere wolken trekken zich samen boven de Welshe stad. De reddende engelen, onder wie voorzitter Huw Jenkins, hebben hun aandelen deze zomer voor miljoenen verkocht aan Amerikaanse zakenlieden. De fans voelen zich verraden.

Degradatie dreigt zelfs, degradatie naar de slangenkuil die Championship heet.

8 managers van clubs in de Championship zijn dit seizoen al ontslagen, eenderde van het totaal. Rijke eigenaren willen succes. Snelkooksucces.

5 pond moeten de Blackburnsupporters van een vak voortaan extra betalen omdat hun vak zingend om het vertrek van de eigenaar had gevraagd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden