En toch valt Sven Kramer tegen

Trainingsaanpak van Kemkers bij TVM, de duurste ploeg ter wereld, levert voor het eerst sinds jaren gebrekkige resultaten op.

Van onze verslaggever John Volkers

‘Zo slecht was het nog niet.’ De slotzin van Sven Kramers betoog na zijn wereldtitel van afgelopen zondag was understatement en hartenkreet tegelijk.

Een Europese titel, een wereldkampioenschap en een olympische titel in één schaatsjaar, dat zijn wapenfeiten die er niet om liegen. Iedere schaatser zou een gat in de lucht zijn gesprongen en hebben gezegd: ‘Niet slecht? Je zult bedoelen: geweldig.’

Maar zo liggen de zaken bij Sven Kramer nu eenmaal niet. De man van dertien wereldtitels heeft zijn eigen standaard van prestaties en op die ‘schaal van Sven’ viel de oogst van deze olympische winter, de belangrijkste per vier jaar, tegen.

De man die niet kon verliezen, verloor in Vancouver van zichzelf. Hij reed, geregisseerd door zijn coach Gerard Kemkers, de verkeerde baan in, toen hij de gouden medaille van de 10 kilometer al bijna om de nek voelde. De kampioen van de 5 kilometer werd op de dubbele afstand, zijn territorium, gediskwalificeerd.

Kramer was daarna zo van slag dat hij op de ploegachtervolging niet meer bij de les was en pas zijn gouden standaard toonde in de race om het brons. Zelden keek een atleet zo misprijzend naar die medaille.

Hoezeer hij zich ook had voorgenomen om de malaise in zijn eigen TVM-ploeg buiten de eigen hoteldeur te houden, Kramer werd er toch het slachtoffer van. Ook hij was deze winter niet de ster van de voorbije jaren, de man die de rest bij voorbaat ontmoedigde, die met concurrenten speelde. Zo deed hij het in 2007, 2008 en voor het laatst bij het WK allround van 2009, in Hamar.

Kramer had deze winter problemen met zijn schoeisel. Hij sleutelde maanden aan zijn ijzers, verloor zijn ‘zesslagen’ techniek en kampte met zijn conditie. Hij werd zelfs drie keer ziek. En dat bij de man die er zo om bekend staat zijn eigen fitheid te bewaken.

De pas 23 jarige Fries werd getroffen door de TVM-ziekte van deze winter. De ploeg van negen had slechts drie vertegenwoordigers in Vancouver, van wie één (Renate Groenewold) er vooral heenging voor een waardig afscheid. De trainingsaanpak van Kemkers wierp voor het eerst in jaren gebrekkige resultaten af.

Het was dat Ireen Wüst zichzelf terug vond in het verloop van het seizoen, anders was het voor TVM, de duurste ploeg ter wereld, echt een treurmars geworden in Vancouver. Wüst veroverde goud op de olympische 1500 meter en kon een lange neus maken naar de vele volgers die haar al hadden afgeschreven.

De twee gouden medailles van TVM waren bijzonder, maar werden in die Canadese hoogtijdagen overtroffen door de olympische triomf van Mark Tuitert. De pupil van coach Jac Orie won de 1500 meter, het koningsnummer, waarop hij Shani Davis versloeg.

Nederland veroverde zeven medailles op de Richmond Oval, twintig procent van de 36 plakken. Het had slechter gekund, zou Sven Kramer ervan zeggen, maar ook in dit geval werd niet echt voldaan aan de reputatie van Nederland Schaatsland.

Er is maar één land waar langebaanschaatsen echt leeft: het kikkerlandje met twintig kunstijsbanen aan de Noordzee. Nergens anders wordt zoveel aandacht besteed aan deze glijsport. Er is geld in overvloed – nog wel. De Nederlandse luxe steekt schril af tegen de amateuristische omstandigheden, waaronder teams als dat van de Tsjechische Sablikova moeten opereren.

Het is zoals Orie zegt. Het gaat om weerbaarheid. In een milieu waarin alles naar de zin wordt gemaakt, worden lichaam en geest week, is zijn opvatting. Ofwel: met iets minder luxe zou het ook moeten kunnen in de verwende wereld van het schaatsen.

De geldkraan gaat nu een beetje dicht. TVM blijft pecunia pompen in een team dat vooral door en voor Kramer wordt samengesteld. Hofmeier en APPM gaan op bescheiden wijze door. De toekomstplannen van VPZ zijn onduidelijk. Orie’s team Control zoekt een co-sponsor van zeven ton.

Daarnaast is er de stoelendans, van schaatsers en trainers. Dat hoort zo, nieuwe impulsen zijn altijd nodig, zeker bij de start van weer een olympische cyclus. Kramer had ze al voorzien voor deze zomer. Hij wil weer fit worden, zegt hij. Dat geeft aan dat er deze winter iets mis was met zijn fitheid. Maar dat wilde hij nooit toegeven.

Of er iets mis is met het Nederlandse schaatsen, mag de concurrentie de komende jaren bewijzen. Om die voor te blijven, moet geïnvesteerd worden in jong talent én verbeterde kennis.

Sven Kramer met coach Gerard Kemkers na zijn race op de olympische 10 kilometer tijdens de Olympische Winterspelen in Vancouver, waarin hij werd gediskwalificeerd door een foute wissel. (ANP) Beeld
Sven Kramer met coach Gerard Kemkers na zijn race op de olympische 10 kilometer tijdens de Olympische Winterspelen in Vancouver, waarin hij werd gediskwalificeerd door een foute wissel. (ANP)

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden