Eigenlijk is de Formule 1 een peperdure slaappil

De Formule 1 is een vervelende sport geworden, vindt racebaas Razlan Razali van het circuit in Maleisië. Na 19 jaar stopt het Aziatische land met het organiseren van GP's. 'Het is te saai.'

Het team van Red Bull viert de overwinning van Verstappen op het circuit van Senang in Maleisië.Beeld ap

De Maleisiërs kregen zondag eindelijk het spektakel waar ze zo lang op hadden gehoopt. Een Formule 1-race die spannend was van start tot finish, met Max Verstappen als de aansprekende en verrassende winnaar. Daarmee is de Nederlander de laatste winnaar van de GP van Maleisië, want het land nam dit weekend na negentien jaar afscheid van de Formule 1. Zonder weemoed.

De lege tribunes en de naar verluidt tientallen miljoenen euro's die elk jaar voor de race aan de koningsklasse van de autosport werden overgemaakt, hadden in de jaren voor Verstappens zege al onherstelbare schade aangericht. In Maleisië geldt de Formule 1 als duur, saai en vooral niet bijzonder meer.

Het is een contrast met 1999, toen de raceklasse met open armen werd verwelkomd. Onder de gewiekste Brit Bernie Ecclestone was de Formule 1 toen in een kwart eeuw uitgegroeid van nichesport voor autosportliefhebbers tot gelikt miljardencircus. Bakermat Europa en bekende racelanden als Japan en Brazilië waren al veroverd. Het was tijd de Formule 1 te verspreiden over de rest van de wereld, vond Ecclestone.

Maleisië was als opkomende economie vol sponsorgeld uit de olie- en gasindustrie het perfecte startpunt. De liefde was wederzijds. Het land zocht een reclamebord om zichzelf op het wereldtoneel te plaatsen. Pal naast het internationale vliegveld van Kuala Lumpur, op ruim een uur rijden van de hoofdstad, werd een racecircuit aangelegd.

Sinds 2014 zit de klad in de GP van Maleisië. In 2013 zaten er nog ruim 88 duizend fans op de tribunes bij de race (ruim 80 procent van de circuitcapaciteit). In 2015 kwamen er slechts 44 duizend mensen op de race af. Dit jaar ging de bezoekersteller weliswaar over de 100 duizend, maar de reden voor die piek was simpel te verklaren: het circuit verlaagde de ticketprijs voor Maleisiërs met 80 procent. Het goedkoopste kaartje kostte zondag zo'n 60 ringgit, omgerekend 12 euro.

Een inkijkje in het imperium van de Formule 1

Met Max Verstappen is een Nederlander uitgegroeid tot een wereldster in de Formule 1, een mondiale miljardenindustrie. Maar in wat voor sport is Verstappen eigenlijk succesvol? De Volkskrant bezocht dit seizoen de races in Engeland, Italië, Maleisië, Japan en Amerika om de verschillende gezichten van de raceklasse door te lichten. Lees op onze Formule 1-pagina over het verleden, heden en de toekomst van Verstappens wereld.

Razlan Razali, ceo van het Sepang-circuit, moest dat wel doen als hij volle tribunes wilde hebben bij de laatste F1-race op Sepang. 'Zelfs voor de goedkoopste Formule 1-race van de wereld haasten de mensen zich hier niet naar het circuit', zegt hij met cynisme in zijn stem.

Razali hoort de sport eigenlijk te verkopen als een missionaris. Nu het contract met de raceklasse is geëindigd, spreekt hij vrijuit. Hij kijkt vanuit zijn kantoor recht op de hoofdtribune. 'Kijk, daar zat ik bij de eerste race', zegt hij, terwijl hij wijst naar een pluk witte stoeltjes. Hij was racefan voordat hij in 2008 circuitbaas werd. 'Ik heb dus wel een redelijk idee wat Maleisiërs willen, namelijk spektakel, en dat biedt de Formule 1 ons al een tijdje niet meer', zegt hij.

Razlan Razali.

Tv uit

Volgens hem is de Formule 1 in huidige vorm niet meer te slijten aan zijn landgenoten. Begin september deed hij nog een poging een Formule 1-race uit te kijken. Het werd de GP van Italië. 'Ik moest mezelf ervan overtuigen: is het echt zo erg?', zegt hij. Hij had zelfs zijn kinderen opgetrommeld mee te kijken. Na vijf ronden ging de tv uit. 'Het is te saai, de verschillen tussen de auto's zijn te groot. Het is geen toeval dat mensen hier sinds 2014 niet meer naar de race komen, omdat toen een team enorm domineerde.' Razali doelt op Mercedes, het team dat 52 van de 59 races won tussen 2014 en 2016.

Raja Azmi (40) is in tegenstelling tot veel van zijn landgenoten niet afgeknapt op de sport. De Mercedespet op zijn hoofd verraadt waarom. Vrijdag is hij met zijn 11-jarige zoon Ariff vanuit Kuala Lumpur naar het circuit van Sepang gereden om de vrije trainingen te bekijken.

Vader en zoon genieten van de sfeer in de fanzone op het circuit. Met name de drinkkraampjes doen goede zaken in de klamme Maleisische hitte. Raja gaat 'zijn' GP missen, zegt hij. Hij bezocht vier van de negentien races op Sepang, waaronder de eerste en zondag dus de laatste. Als medewerker van een bedrijf dat actief is in de gebiedsontwikkeling, is hij geen rijk man.

Het geldt voor meer mensen in een land waar het gemiddelde loon vorig jaar een kleine 350 euro per maand was. Het bezoeken van de race is een flinke aanslag op zijn bankrekening. 'Maar als je iets graag wilt, vind je er het geld wel voor', zegt Raja lachend.

Hij denkt dat meer Maleisiërs bereid waren geweest Formule 1-kaartjes te kopen als ze bijvoorbeeld voor een Maleisische coureur konden juichen. 'Je ziet het in de MotoGP (koningsklasse van de motorsport)', zegt hij. 'Er zijn een paar Maleisische rijders succesvol en dat leidt tot meer interesse in de sport.'

De motorrace trok vorig jaar op Sepang tweemaal zoveel toeschouwers als de Formule 1: 95 duizend mensen. Volgens circuitbaas Razali kan de Formule 1 veel leren van de MotoGP. Als een race langer op de kalender staat, gaat op een gegeven moment de nieuwigheid van het evenement af, stelt hij. 'Dan hebben mensen iets extra's nodig om naar het circuit te komen.'

De MotoGP biedt dat extraatje, vindt hij. Er zijn drie wedstrijden voor de prijs van één door de Moto2 en Moto3 aan de koningsklasse te koppelen. 'Maverick Vinales is nu een ster in de hoogste klasse, maar Maleisiërs hebben hem hier al kunnen volgen vanaf zijn Moto3-tijd. Daarom komen ze nu naar het circuit. In de Formule 1 is dat anders. Waarom moet een Maleisiër naar de race komen voor Lance Stroll? Niemand kent hem.'

Voor Razali en zijn landgenoten is de Formule 1 een peperdure slaappil geworden. Het is een waarschuwing voor de nieuwe eigenaren van de sport.

Vermaak

Mediabedrijf Liberty Media nam begin dit jaar de Formule 1 voor 7 miljard euro over van Bernie Ecclestone. De Amerikanen lieten weten mensen naar races te willen trekken door meer entertainment op circuits aan te bieden. Zo moet de sport tegelijk toegankelijker worden, wat uiteindelijk moet leiden tot meer races in onontgonnen markten als de VS.

Er wordt zelfs al gespeculeerd over een seizoen met liefst 24 races. Coureurs zien dat niet zitten. Voor Max Verstappen is 21 races de grens. 'Het zijn er nu al best veel', vindt hij. 'Racen is maar een deel van je leven. Er is ook zoiets als een privéleven met vrienden en familie. En het geldt ook voor de monteurs en technici. Als er races bijkomen, kunnen zij beter meteen een scheiding aanvragen.'

Sepangbaas Razali vraagt zich hardop af of de wereld wel meer van de huidige Formule 1 moet willen hebben. Hij weet als geen ander dat een spektakelzege zoals die van Verstappen op zondag een gelukje was. Net als het feit dat er dit jaar drie teams kunnen strijden om overwinningen, in plaats van een.

De Amerikaanse eigenaren verlengden recent de contracten met de circuits in China en Singapore. Razali denkt dat die races, respectievelijk dertien en negen jaar oud, uiteindelijk met dezelfde problemen gaan kampen als die in Maleisië.

Razali: 'Mensen kopen geen duur Formule 1-kaartje om met een bandenwisselmachine te spelen. Ze willen boeiende races zien', zegt hij. 'De nieuwe eigenaren kunnen nu twee dingen doen: Maleisië vergeten of ervan leren en de sport repareren. Ik heb hier namelijk moeite om konten op stoelen te krijgen, terwijl we het over de koningsklasse van de autosport hebben. Ik daag de nieuwe eigenaren uit: ga naar een race kijken en oordeel. Als ze het spannend vinden, klopt er iets niet met ze.'

Als het verdwijnen van de GP van Maleisië de Formule 1 een les leert, is het wel dat het veroveren van de wereld niet vanzelf gaat. Zelfs niet als Max Verstappen races wint.

F1 helemaal niet saai? Lees hier alles over Max en Maleisië

Verstappen (20) is zijn leven als twintiger met een daverend succes begonnen. De Nederlandse Formule 1-coureur won zondag de Grote Prijs van Maleisië.

In Maleisië vochten de coureurs tegen uitdroging. Max trainde er zelfs speciaal voor in een sauna.

Apex, DRS, safety car: het zegt u niets? Hier vindt u het grote F1-woordenboek.

Ondanks zijn winst in Maleisië is het seizoen van Max niet erg succesvol. Hij maakte dure fouten. Wat gaat er toch steeds mis? (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden