Analyse Voetbal

Eerste divisie wordt extra spannend met komst van gesneuvelde reputaties

Met degradanten Twente, Roda en Sparta erbij wordt het volgend seizoen extra spannend in de eerste divisie. Tussen de bovenkant van die liga en de onderkant van de eredivisie zit nauwelijks kwaliteitsverschil.

Woede bij een supporter van degradant FC Twente. Beeld Hollandse Hoogte

De eerste divisie van het betaald voetbal versiert alvast het  speelveld voor volgend seizoen: tegenover de hemelbestormers van Jong Ajax, Jong PSV, Jong AZ en Jong FC Utrecht stellen zich dinosaurussen uit het betaald voetbal op: FC Twente, Roda JC en Sparta, allemaal gedegradeerd, plus andere traditionele clubs als NEC, Cambuur Leeuwarden en Go Ahead Eagles.

De eerste divisie is straks een verleidelijke competitie. Meer dan een opleidingsinstituut, zoals in het recente verleden. ‘Heerlijk’, oordeelt directeur Pieter de Waard van Telstar, die kan leven met de mislukte poging van zijn club om te promoveren. Directeur Marc Boele van de Coöperatie Eerste Divisie CEV: ‘Ik hoorde dat straks ruim 300 jaar ervaring eredivisie in de eerste divisie voetbalt. Dat is interessant en spannend.’

Treurende fans van Sparta Rotterdam. Beeld ANP

De liga is sterker dan de eredivisie, beweren grapjassen met gevoel voor overdrijving, terwijl het schrikbeeld van al die traditionele clubs een nieuwe dimensie krijgt. Ze willen meteen terugkeren, mede om financiële problemen en verder sportief verval te voorkomen. Maar hoe sterker de competitie, des de kleiner de kans op een snelle rentree.

Sparta struikelde zes keer na de vorige degradatie, in 2010, en voorziet nieuwe problemen, al is daar vertrouwen in het nieuwe duo aan de top: trainer Fraser en technisch directeur Van Stee. Journalist en supporter Hugo Borst zei voor RTV Rijnmond over de oorzaken van de degradatie: ‘Gebrek aan kwaliteit en de enorme pressie. We vinden onszelf een eredivisieclub, maar intussen hebben we de laatste jaren meer in de eerste divisie gespeeld. Wij zijn een soort Volendam geworden.’

Heen en weer

Volendam heeft de ‘Heen en weer’, een vissersboot die symbool staat voor de trek tussen de twee competities. Volendam kan met die status leven. Het dorp is al blij met nu en dan een seizoen op het hoogste niveau. Hoe anders is dat elders: clubs als FC Twente, Roda en Sparta voelen zich vaste bewoners van de eredivisie. NEC in feite ook. NEC dacht na één jaar terug te keren en zag nieuwlichter Pepijn Lijnders hopeloos vastlopen. De trainer is meteen ontslagen.

De concurrentie zal groot zijn, hoewel de kans op promotie ook best aanzienlijk is, zeker via de play-offs. Niemand hoeft bang te zijn voor clubs uit de staart van de eredivisie. Drie clubs zijn dit seizoen gepromoveerd: Fortuna na zestien jaar, Emmen voor het eerst in de geschiedenis, De Graafschap na twee seizoenen. Wie had gedacht dat Fortuna zou promoveren? Of Emmen? Al die grote namen in de eerste divisie mogen niets voor zeker aannemen. Alles kan.

Nivellering

Het zegt vooral iets over nivellering. Tussen de onderkant van de eredivisie en de bovenkant van de eerste divisie zit nauwelijks kwaliteitsverschil. Weliswaar zijn de begrotingen in de eredivisie aanmerkelijk hoger, vooral door tv-inkomsten, maar aan de kwaliteit van de selecties is dat moeilijk af te zien. Het aantal goede voetballers in Nederland is schaars. Instelling, een gelukje, een scheidsrechterlijke dwaling, het mentale voordeel van de uitdager, het kan zo gebeurd zijn, zeker in de play-offs. Als Roda tegen Almere voetbalt, moet Roda winnen. Almere mag winnen.

De eredivisie wordt zwakker, stellen critici. Hoezo? FC Twente, Sparta en Roda hadden weinig te bieden. Emmen was beter dan Sparta en Almere won een ronde eerder verdiend van Roda. Boele: ‘Blijkbaar is de eerste divisie sterker dan menigeen denkt.’ Zeker is dat de uitstraling van de eredivisie kleiner wordt, al is het maar door de gesneuvelde reputaties, die hun grote stadions meenemen naar de eerste divisie. Daar zullen de toeschouwersaantallen stijgen, door het toenemende aantal topduels en de capaciteit. Go Ahead is al over de vierduizend seizoenkaarten heen, FC Twente houdt elke dag de stand bij en nadert de elfduizend, onder het hekje #wijblijven. Bij vrijwel al die gevallen grootheden tierde de onrust welig. Wanbeleid. Ontslagen trainers. Paniek.

Wanhoop bij een supporter van Roda JC. Roda JC - Almere City (play off) KERKRADE, 13-05-2018 , Parkstad Limburg Stadium , season 2017-2018 , Dutch Eredivisie, soccer, play off, Roda JC - Almere City FC, 1-2, Roda fan after the match Roda JC - Almere City FC Trefwoorden Beeld Pro Shots / Marcel Bonte

Wie de play-offs volgde, weet dat de verschillen bijna zijn verdwenen. De Graafschap bezweek bijna tegen Telstar, maar is een week later terug in de eredivisie. Sparta zwijnde tegen Dordrecht en verloor van Emmen, al zat het niet mee, met videoarbiters die twee strafschoppen wegwuifden. Trainer Dick Advocaat, die voor het eerst in zijn lange loopbaan een degradatie meemaakte: ‘Laat ik maar niets over de scheidsrechters zeggen.’

Jeugdelftallen

Opvallend is ook de invloed van de jeugdelftallen van de topclubs op de nivellering. Ze kunnen niet promoveren, maar hun niveau groeit. Jong Ajax was zelfs kampioen. De jeugdploegen profiteren in steeds grotere mate van hun verblijf in de eerste divisie, omdat de weerstand van de talenten groeit als ze tegen volwassen kerels voetballen.

Van de andere kant trekken ze nauwelijks extra publiek. Ze lenen steeds minder spelers uit aan clubs van het kaliber Roda of Sparta, omdat ze die liever in eigen omgeving laten rijpen. Dat  alles maakt de eerste divisie van seizoen 2018-2019 bij voorbaat opwindend: clubs met verschillende culturen, opvattingen en belangen. Of, zoals Boele verlekkerd zegt: ‘Enorm spannend.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.