DenksportSchaken

Een zwaar feestje en het raadsel van Ratmir Cholmov

Lang geleden, toen ik nog openingstheorie bestudeerde, kwam ik een partij tegen die als een onopgelost raadsel in een hoekje van het geheugen bleef hangen. Na het alledaagse begin 1. Pf3 Pf6 2. c4 e6 3. Pc3 d5 4. d4 Le7 5. Lg5 h6 6. Lh4 Pe4 7. Lxe7 koos de Rus Ratmir Cholmov de belachelijke zet 7 ... Kxe7 in plaats van het honderden malen gespeelde 7 ... Dxe7. Het leek alsof iets was misgegaan bij het digitaliseren van de zetten, maar uit het vervolg bleek dat de notatie klopte. Na een paar hachelijke momenten wist Cholmov de partij zowaar te winnen.

Het mysterie werd onlangs opgelost dankzij de Schot Douglas Griffin. Op zijn blog, een ware goudmijn, staat een door de in Oekraïne geboren grootmeester Adrian Michaltsjisjin geschreven verslag van zijn 22ste verjaardag. Hij vierde die in 1976 tijdens een toernooi in Tbilisi in het gezelschap van enkele oudere collega’s die het borreluur zelden oversloegen.

Omringd door flessen wodka en Georgische wijn luisterde Michaltsjisjin op de avond van zijn verjaardag naar de sterke verhalen van de oude rotten Cholmov, Loetikov en Koezmin. Toen alles op was, verdween Cholmov om even later triomfantelijk terug te komen met nieuwe flessen, die hij in het stationsrestaurant had weten te bemachtigen.

De volgende dag bleken de gevolgen van de vrolijke bijeenkomst. Koezmin versliep zich en leed een reglementaire nederlaag. Erger was het lot van Loetikov, die met nierproblemen op de intensive care afdeling van het ziekenhuis werd opgenomen. En Cholmov? Hij speelde de partij die lang een raadsel voor mij was.

Sturua – Cholmov

Tbilisi 1976

1.Pf3 Pf6 2. c4 e6 3. Pc3 d5 4. d4 Le7 5. Lg5 h6 6. Lh4 Pe4 7. Lxe7 Kxe7

Met halfdichte ogen lijken de koning en de dame verdacht veel op elkaar.

8. Tc1 c6 9. e3 Pd7 10. Ld3 Pxc3 11. Txc3 dxc4 12. Lxc4 b6 13. 0-0 Lb7 14. De2 Te8 15. Td1 Dc7 16. Dc2 g6 17. Lb5 Tac8 18. Tc1 Pb8 19. Pe5 Ted8 20. De4 Kf8 21. Dh4 Kg7 22. Pg4 h5 23. Df6+ Kh7 24. Pe5 Tf8 25. Ld3 Kg8

Diagram links

26. Lxg6

Een correct stukoffer dat nauwelijks berekening vereist.

26 ... fxg6 27. Dxe6+ Tf7 28. Dxg6+ Tg7 29. De6+ Kh7 30. e4 De7 31. Df5+ Kg8 32. Dxh5

Sterker is 32. Tg3 Txg3 33. fxg3! Tf8 34. Pg6 Df7 35. Pxf8 Dxf5 36. exf5 met een gewonnen eindspel.

32 ... De8 33. Dh6?

Beter is 33. Dh3 (33 ... Pd7 34. Pc4).

33 ... Pd7 34. f4 Pxe5 35. dxe5 c5 36. Te1?

Overlevingskansen biedt 36. Tg3 Txg3 37. hxg3 Lxe4 38. Td1.

36 ... Tc6 37. Dh4 Tcg6 38. Tc2 Tg4

Diagram rechts 

39. Dh3

Of 39. Df6 Tf7.

39 ... Txf4

Met beslissend voordeel voor zwart. Wit gaf op na de 56ste zet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden