Een vrolijk avondje voetbal in Soweto

De twaalf ogen van de bewakers zijn altijd in de buurt, maar hun aanwezigheid in Soweto lijkt zo overbodig (met video).

Van onze verslaggever Willem Vissers

Moet je in een land waar de Nederlandse ambassadeur De Vos ’s avonds de hond niet durft uit te laten in zijn villawijk te Pretoria, naar een voetbalwedstrijd in township Soweto kijken? Nee, maar dat willen we.

Vijf bodyguards
‘Het is beter zo’, zegt Sydney Vuyisa als wij, vier Nederlandse journalisten, van de verbazing zijn bekomen. Hij heeft vijf vrienden meegenomen, als hij ons om acht uur ’s avonds ophaalt bij het vroegere huis van Nelson Mandela. Vijf bodyguards.

Mannen met getekende gezichten en gehavende gebitten, gekleed in zwart. We gaan in het hart van Soweto naar Zuid-Afrika – Spanje, voor de Confederations Cup. Soweto, South Western Townships. Magische klank. Een ‘stadsdeel’ van Johannesburg, met 4,3 miljoen inwoners, van wie ruim de helft werkloos is.

Verstikkende armoede
Best spannend, afgezet tegen dat verhaal van de ambassadeur en zijn hond. Elke dag lepelen de kranten tot in detail beschreven gruwelverhalen op uit Johannesburg, uit Soweto ook, waar de armoede soms verstikkend is en waar voetbal zo ver weg lijkt in de strijd om te overleven.

Wat zal het WK de armen straks brengen? Zijn de verkoopsters van lekkernijen die normaliter hun geld verdienen rond stadion Ellis Park, niet verdreven door firma’s met vette contracten? Ja.

Ze weten het dus niet, de kapper van Soweto en de slager, de man die de koeienkop ter plekke vilt en stukken huid langs de verslaggevers op een stapel karkassen gooit.

Nieuwsgierige blikken
Met twee auto’s dus op naar Diepkloof, waar een groot scherm staat op een grasveldje, met een hek erom. Alcoholhoudende drank is verboden. Iedereen wordt gefouilleerd.

De twaalf ogen van de bewakers zijn altijd in de buurt, maar hun aanwezigheid lijkt overbodig. Iedereen is zo aardig, voorkomend, zo nederig soms en nieuwsgierig. Jongens willen alles weten over Nederland, of ze geven les op de vuvuzela, de lawaaitoeter die in Europa veelbesproken is.

Maar Vuyisa zegt steeds: het is beter zo. ’s Middags heeft hij laten zien waar hij woont: Motsoaledi, met dertigduizend inwoners, in huizen van golfplaat en ander afvalmateriaal. Hij is trots op de verbeteringen; de toiletten, de vuilophaaldienst. Zuma, de nieuwe president en net als hij een Zoeloe, zal hen verder helpen, dat weet hij gewoon.

Tekst gaat door onder video

]]>

Verrukkelijke wedstrijd
De wedstrijd tussen de Peacemakers en Solly’s Sports is verrukkelijk, op een veld waar het vee vlak voor de aftrap een ommetje maakt. Een veld van wat pollen en zand, waar stofwolkjes dansen op de plek waar spelers afzetten. Meisjes vragen of we Bafana Bafana kunnen schrijven of Orlando Pirates, de topclub van Soweto. De grensrechter vlagt met een stok waaraan een plastic zak is gebonden. Het publiek lacht om blunders van de doelmannen en overtredingen.

Coach Shabangu spreekt de Peacemakers in de rust toe, staand in een kring met voetballers en de jeugd van Motsoaledi. Tot ons: ‘Al het leven verzamelt zich rond het voetbalveld. Zolang de kinderen hier zijn, drinken en gokken ze niet.’

’s Avonds, bij de wedstrijd van Bafana Bafana, is de veiligheid optimaal. Het is koud, een graad of vijf. De Zuid-Afrikanen hebben al hun jassen over elkaar getrokken. Sommigen hebben een klapstoel meegenomen. Tijdens de rust verlaten ze voor even het terrein, om iets sterks te drinken of zich in huis te warmen.

Ze reageren eigenaardig op het voetbal. Jongens fluiten tijdens de volksliederen naar mooie meisjes in beeld. Een wilde dans, na de door doelman Khune gestopte strafschop van Villa, is niet beëindigd of Spanje scoort alsnog. Velen verlaten het veld na de 0-2 en slechts een enkeling blijft om de uitslag van concurrent Irak af te wachten. Dan volgt gejuich, want Zuid-Afrika is halve finalist.

Verlangen naar het WK
Sakili Reagile, een jongen van 15: ‘Wat vinden jullie van onze gastvrijheid en van ons eten? Hoe is Nederland? Kun je me een keer meenemen?’

De jongens verlangen naar het WK van 2010. ‘We can’t wait. Let’s go 2010’, staat op de boog die toegang geeft tot het veld in Diepkloof. Van der Vaart, Van Persie, Kuijt, Robben, moeiteloos dreunen ze de namen op. Ze willen ze zien, het liefst aanraken.

We mogen niet denken dat ze Matthew Booth, de enige blanke in het team van Bafana Bafana, uitjouwen als ze bij elk balbezit Boooeeeee lijken te roepen. Ze scanderen Booootthhhh en vinden hem geweldig. ‘Witte mannen zijn goed in voetbal.’

Intussen blijven de vrienden van Vuyisa altijd in de buurt, ook in het trendy café in Soweto. Nee, ze hoeven geen biertje. Ze moeten op hun Nederlandse gasten letten, tot die tegen middernacht in hun veilige wijkje zijn. Tot volgend jaar. Ja, tot volgend jaar.

De jeugd uit Soweto bekijkt een voetbalwedstrijdje tussen de Peacemakers en Solly's Sports. (Guus Dubbelman / de Volkskrant) Beeld
De jeugd uit Soweto bekijkt een voetbalwedstrijdje tussen de Peacemakers en Solly's Sports. (Guus Dubbelman / de Volkskrant)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden