Een vechter tegen het doemdenken

Met 90 miljoen heeft PSV de hoogste begroting van de eredivisie en volgens velen kent de club tevens de talentvolste selectie....

ALS PSV morgen met het duel om de Johan Cruijff-schaal het voetbalseizoen opent, zal dat zijn met enkele nieuwe gezichten. Zelfs de kapitaalkrachtigste club van Nederland ontkomt niet aan de frustrerende zuigkracht van rijkere buitenlandse clubs. Zo zag PSV aanvaller Nilis vertrekken en heeft de club het afscheid Van Nistelrooij, ondanks diens voorlopig afgeketste overgang naar Manchester United, ook al geaccepteerd.

En inmiddels circuleren alweer de namen van Ernst Faber en Mark van Bommel, de jeugdige steunpilaren van PSV, in het Engelse transfercircuit, respectievelijk bij Aston Villa en Leeds United. Maar de trainer van PSV, Erik Gerets, weigert onder druk van gretige Britse, Spaanse en Italiaanse scouts te capituleren. 'Daar kun je je druk over maken, maar als trainer weet je dat dat erbij hoort.

'Zeker na een goed seizoen, zoals wij vorig jaar hebben gekend met het kampioenschap, weet je dat je de prijs gaat betalen. Daarom proberen wij nu een selectie bij elkaar te krijgen van erg jonge spelers die nog aan het begin staan van hun loopbaan. Hopelijk dat we daar een paar jaar mee kunnen bouwen. Ik weiger de handdoek in de ring te werpen; dat ligt niet in mijn aard.'

Vechtlust is één van zijn voornaamste eigenschappen, meteen gevolgd door loyaliteit aan de werkgever, en PSV in het bijzonder. Die club haalde hem in 1985 naar Eindhoven en gaf de toen 31-jarige verdediger alsnog de kans zijn carrière van een gouden rand te voorzien. Bijna twee jaar daarvoor was Gerets in opspraak geraakt als één van de sleutelfiguren in een omkoopschandaal in de Belgische competitie. Met zijn club Standard Luik kocht hij in het seizoen 1981/'82 de zege in de kampioenswedstrijd tegen Waterschei.

Toen het nieuws in februari 1984 uitlekte, werd Gerets door zijn club AC Milan prompt ontslagen. Hij had op dat moment pas dertien wedstrijden gespeeld voor de Italiaanse topploeg. De vernedering vormde hem, zoals zijn karakter eerder al was gehard door een jeugd zonder luxe. Als enige zoon van een eenvoudig arbeidersgezin leerde Erik Gerets al vroeg knokken om te slagen in het leven. Die instelling bracht hem er na het omkoopschandaal ook weer bovenop.

Bij PSV beleefde hij zeven glorieuze jaren, met de verovering van de Europa Cup I in 1988 als parel aan de kroon. Veelzeggend is ook dat het PSV-publiek hem onlangs koos tot PSV'er van de eeuw, voor illustere namen als Willy van de Kuylen, Willy van de Kerkhof en Coen Dillen. Zeven jaar na zijn afscheid als speler, in 1992, haalde PSV-voorzitter Harry van Raaij de inmiddels trainer geworden Gerets in de zomer van 1999 weer naar naar huis. De preses noemt hem een winnaar.

De daarmee gepaard gaande mentaliteit etaleerde Gerets vorig seizoen in de Champions League. In het bijzonder de thuiswedstrijd tegen Bayern München steeg naar een kookpunt omdat Gerets aan de zijlijn, in een ruzie met Mat thäus, het vuur opstookte. Later gaf hij toe over de schreef te zijn gegaan, maar voegde er aan toe dat zijn jonge selectie ook iets van de bewuste wedstrijd had kunnen leren. 'Om te winnen moet je tot het uiterste gaan. Soms ga je dan over de grens.'

Het relatieve gebrek aan routine lijkt ook komend seizoen de achilleshiel van PSV. Met een selectie waarvan het merendeel van de spelers jonger is dan 24 jaar stort Gerets zich in september in een nieuw Europees avontuur, nadat de vorige campagne in de Champions League al in de eerste ronde met een roemloze vierde plaats eindigde. Gerets: 'Dat zit ons niet lekker. We willen het nu beter doen, dus de tweede ronde halen.'

LEEFTIJD zegt niet alles, in de optiek van Gerets. 'Spelers als Bruggink en Van Bommel worden jonkies genoemd, maar met hun talent en achtergrond mag je ze onderhand toch als volwaardige spelers beschouwen. In de verdediging hebben we met Nikiforov, Heintze en Faber jongens die hun strepen ook verdiend hebben. En de verdediging blijft toch altijd de basis voor succes. Ik onderken dat we niet overlopen van routine, maar dat mag straks onder geen beding een excuus zijn.'

Bovendien mogen Van Bommel (23), Bruggink (23) en Bouma (22), die onder Gerets vorig seizoen prominent in beeld kwamen bij PSV, zich sinds twee dagen international noemen. Gerets: 'Dat is een bewijs van hun mogelijkheden. Dat ze nu bij de selectie van het Nederlands elftal zitten, moet voor die jongens een stimulans zijn om verder te groeien. Ze moeten zich nog meer gaan manifesteren. En daar moet PSV dan weer van profiteren.'

Een bewijs van zijn vertrouwen in de jeugd is dat Gerets deze zomer verhinderde dat Romario als vervanger van Van Nistelrooij werd teruggehaald naar PSV. Als speler botste de huidige trainer meermalen met de briljante, maar eigenzinnige Braziliaanse spits. De Belg verweet hem een gebrek aan respect voor zijn medespelers. De mogelijke rentree van Romario deze zomer zag Gerets als een ernstige bedreiging van het collectief waaraan hij in Eindhoven werkt.

In plaats van Romario presenteerde PSV recent het Joegoslavische talent Mateja Kezman als nieuwe spits, door Gerets persoonlijk gewogen en gekeurd. 'Hij krijgt van mij de tijd. Van Nistelrooij vervangen, in mijn ogen de beste spits van Europa, is geen makkelijke opdracht. Maar Kez man werkt hard en dat is een eerste vereiste.'

Dat Kezman kwam in plaats van Romario zegt veel over de macht en het vertrouwen dat Gerets binnen PSV geniet, en bij voorzitter Van Raaij in het bijzonder. Al vanaf hun eerste kennismaking, midden jaren tachtig, onderhouden de twee een zeer nauwe band met elkaar. Beiden benadrukken dat ze zonder buitensporig veel talent in hun disciplines - Gerets als voetballer; Van Raaij als bestuurder bij Philips - tot de hoogste rangorde wisten door te dringen.

Evenals Gerets weigert Van Raaij zich neer te leggen bij de vermeende suprematie van rijkere Zuid-Europese en Engelse voetbalploegen. Begin deze week tijdens de officiële presentatie voor het seizoen stelde Van Raaij dat PSV's voornaamste ambitie blijft een plaats temidden van de Europese voetbalelite. Ook al wordt winnen, zo zeiden Van Raaij en Gerets, steeds moeilijker.

Gerets: 'We moeten reëel zijn: een Nederlandse ploeg zal niet meer de Europese beker winnen. Maar dat wil niet zeggen dat we niet zo af en toe die buitenlandse topteams kunnen verslaan. We moeten het zoeken in jonge, talentvolle spelers die nog gretig zijn. Als we de kans krijgen een paar jaar met deze selectie te werken, heeft dit PSV goede perspectieven. Bij PSV hebben we niet het idee dat we tegen windmolens vechten.'

Opdat die woorden in daden omgezet kunnen worden, voerde PSV deze zomer opnieuw de begroting op. In vijf jaar tijd werd het budget waarmee de club werkt verdubbeld tot 90 miljoen voor de komende jaargang. Om aansluiting te houden met de Europese elite dient dat bedrag volgens voorzitter Van Raaij binnen enkele jaren opnieuw met enkele tientallen miljoenen verhoogd te worden. Ter vergelijking: de begroting van Lazio Roma en FC Barcelona ligt rond de 200 miljoen.

BINNEN het huidige bestel verliest PSV per jaar terrein ten opzichte van de buitenlandse topploegen, meent Van Raaij. 'Relatief is onze achterstand misschien gelijk gebleven, maar in absolute zin raken wij als Nederlandse clubs steeds verder achterop. We kunnen nog wel een paar jaar doorgaan onze begroting te verhogen, maar uiteindelijk moeten we toch andere maatregelen gaan nemen. Anders valt het gat niet meer te dichten.'

In een zogenaamde Atlantic League ziet PSV, evenals de collega's van Ajax en Feyenoord, de reddingsboei voor de toekomst. Samen met andere kleine voetballanden als Portugal, België en Schotland zouden de drie Nederlandse topclubs een alternatieve Europese competitie willen opzetten. De televisie-gelden die duels tegen Glasgow Rangers, Anderlecht en Benfica zouden opleveren, dienen aldus de concurrentiepositie ten opzichte van Italiaanse en Spaanse topclubs te waarborgen.

En de Atlantic League zou op termijn zelfs plaats moeten maken voor een Euro League, een continentale competitie waaraan ook de Spaanse, Italiaanse, Engelse, Duitse en Franse topploegen deelnemen. Met dergelijke scenario's wenst Erik Gerets zich vooralsnog niet bezig te houden. Terwijl om hem heen steeds meer stemmen opklinken die de Nederlandse eredivisie als een tweederangs competitie afschilderen, brult de Leeuw van Vlaanderen dat de nationale titel zijn primaire doel is.

Gerets: 'Die Euro League houdt mij niet bezig. Natuurlijk, het zou voor mij als coach ook een uitdaging zijn als je elke week een Europese wedstrijd zou kunnen spelen. Maar wie zegt mij wanneer het zover is? Er is nog niks concreet; dat gaat nog wel even duren. Het enige dat concreet is, is dat PSV kampioen van Nederland is. En om die titel te prolongeren zullen we al onze energie nodig hebben.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden