ReconstructieAfgelasting GP Melbourne

Een telefoontje van Daimler en de Formule 1 staat stil

Een deel van het personeel van Ferrari blaast afgelopen vrijdag in Melbourne de aftocht.Beeld AFP

Terwijl de fans al voor de poorten staan, wordt de GP van Australië afgelast. Waarom valt de beslissing zo laat? De F1 denkt nu eenmaal meer in dollartekens dan in de maatschappelijke voorbeeldfunctie.

Het scheelde twee uur of het Formule 1-seizoen was een week geleden van start gegaan in Australië. Ondanks een coronageval in de paddock waren zes van de tien teams in Melbourne bereid in elk geval te beginnen aan de vrije trainingen. In de cocon van de Formule 1 is de echte wereld soms ver weg, bleek in Australië.

Er was vrijdag een telefoontje voor nodig, diep in de nacht in Melbourne, zo tekende het goed ingevoerde Britse racemagazine Autosport op. Aan de ene kant van de lijn de topman van Daimler Ola Källenius, het moederbedrijf van Mercedes. Aan de andere kant Toto Wolff, de teambaas van de Duitse renstal. Zonder Wolff iets op te dragen vroeg Källenius of hij nog een keer goed wilde nadenken over wat er in de wereld aan de hand was.

Niet lang daarvoor had Wolff tijdens een nachtelijk spoedoverleg in een vijfsterrenhotel in hartje Melbourne nog groen licht gegeven om in ieder geval te beginnen aan het raceweekeinde. Dat overleg was ingelast, omdat eerder op de dag een teamlid van McLaren positief testte op het coronavirus. Het team trok zich meteen terug uit de race. 

In het overleg met de negen overgebleven teams verklaarden Ferrari, Alfa Romeo en Renault zich solidair met McLaren. De teams vonden het niet gepast te racen. Maar vier andere teams (Mercedes, Racing Point, Red Bull en Alpha Tauri) waren wel bereid de motoren te starten en twee (Williams en Haas) hadden gezegd zich aan te sluiten bij de meerderheid. Sportief directeur van de Formule 1 Ross Brawn kreeg vanwege de patstelling de beslissende stem. Hij neigde naar racen. 

Tot het telefoontje van de Daimler-baas kwam, Mercedes-baas Wolff van gedachten veranderde en de kaarten opnieuw werden geschud. Door het terugtrekken van Mercedes bleven er drie teams over, terwijl er volgens de Formule 1-regels twaalf auto’s (dus zes teams) nodig zijn om aan een weekeinde te starten. Daarmee was de race feitelijk van de baan, in het midden van de Australische nacht. 

Dat wist alleen nog niemand. Pas twee uur voor de eerste vrije training, rond 10.00 uur in de ochtend, kwam het officiële bericht van de Formule 1. Honderden fans stonden toen voor de poorten van het circuit te wachten, terwijl coureurs als Sebastian Vettel (Ferrari) en Kimi Räikkönen (Alfa Romeo) al in het vliegtuig zaten. Na het horen van het nieuws deden zij massaal hun duimen omlaag.

Het deed voormalig Formule 1-coureur Robert Doornbos denken aan het zogenoemde bandendebacle bij de GP van Amerika in 2005. Tijdens dat weekeinde bleken de banden van Michelin niet veilig om mee te racen op het circuit van Indianapolis. De teams konden het na crisisoverleg niet eens worden over aanpassingen aan de baan. De Formule 1 besloot vervolgens de race te starten met de zes overgebleven auto’s zonder Michelin-banden.

Zelden kende de koningsklasse zo’n publieke afgang. De Amerikanen joelden en gooiden uit woede troep uit de baan. Doornbos was als testcoureur van het Jordan-team aanwezig bij de race. ‘In dat weekend heb ik het gele teamshirt maar omgeruild voor een neutraal, wit shirt. Je moest daar even niet bij de Formule 1 horen’, zegt hij lachend.

Volgens hem blijkt op dat soort momenten dat de Formule 1 eigenlijk te groot is om snel te handelen; niemand is almachtig en iedereen heeft zijn eigen belang. Dat wordt weleens vergeten, zegt de oud-coureur. ‘Misschien dat er alleen in het WK voetbal en de Olympische Spelen meer geld omgaat dan in de Formule 1. Boven alles is de sport een keiharde business.’ 

Zo zijn de contracten die de Formule 1 afsluit met racepromotors vuistdikke boekwerken, waarbij over elke paragraaf is onderhandeld. Daarin staan fans niet op de eerste plaats, blijkt uit de vele reconstructies over het schrappen van de race in Australië. Er kwam bijvoorbeeld pas laat uitsluitsel, omdat de Formule 1 en de lokale organisatie na het teamoverleg nog tot diep in de nacht hadden onderhandeld.

‘Want wie hem cancelt, pakt het bonnetje’, legt Doornbos uit. ‘Bij zo’n weekend in Australië staat er dik 150 miljoen op het spel, als je alle commerciële inkomsten ook meeneemt. En een race zonder publiek, zoals werd geopperd, is voor de promotor in Melbourne bijvoorbeeld ondenkbaar. Die verdient 80 procent van zijn geld terug met de kaartverkoop. Dus dan wordt er een keihard spel gespeeld.’ Doornbos denkt dat de Australische overheid uiteindelijk heeft ingegrepen. 

Vanwege de gigantische belangen en bedragen zit het in het DNA van de sport om door te gaan. Zelfs als de rest van de wereld stilstaat, schreef Formule 1-journalist Dieter Rencken in een column vanuit Melbourne op Racefans.net. De sport deed het ook in 2001, door ruim twee weken na de aanslagen op 11 september te racen in de VS. En ook gedurende de SARS-epidemie in 2003 bleef de klasse kriskras over de wereld reizen.

Die struisvogelpolitiek werkte alleen niet bij het coronavirus. Volgens Rencken was de seizoenstart na het uitstellen van de GP in China vorige maand al gedoemd. De sport zelf zag het pas in Melbourne in. Na het afgelasten van de race ging er binnen een dag ging ook een streep door de races in Bahrein en Vietnam. Woensdag haalde de klasse de zomerstop naar voren. In augustus kunnen dan geannuleerde races, waar mogelijk ook nog de GP in Zandvoort bijkomt, worden ingehaald. 

Maar is het te weinig en te laat? In een maand tijd verloor het aandeel van de klasse op de Nasdaq-beurs meer dan de helft van de waarde. Andrew Benson, Formule 1-volger van de BBC, vraagt zich hardop af of de sport die waarde ooit terugkrijgt. De Formule 1 heeft te lang geld verkozen boven de realiteit, schrijft hij. Benson: ‘De sport komt nu in onbekende wateren. En die omschrijven als onrustig, is een enorm understatement.’

De Grand Prix van Zandvoort van 3 mei is voorlopig uitgesteld. Dit geldt ook voor de race in Spanje. De GP van Monaco is voor 2020 zelfs definitief van de baan. Het is volgens de organisatie in het prinsdom ondoenlijk het stratencircuit later dit jaar aan te leggen. Het seizoen trapt nu af in Azerbeidzjan, op 7 juni. Voor de race in Zandvoort is nog geen nieuwe datum. Ook besloten racekoepel FIA en de teams in de Formule 1 donderdag unaniem de nieuwe regels die vanaf 2021 zouden gelden met een jaar uit te stellen. Wel geldt volgend jaar het budgetplafond van 160 miljoen euro per team.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden