AnalyseNederlands Elftal

Een succesje tegen Italië heeft Oranje nodig om chagrijn te verdrijven

Al na twee duels met Frank de Boer als bondscoach drijft een wolk van chagrijn boven Oranje. Het wachten is op de onverwachte doorbraak van de zon, wie weet woensdag in Bergamo tegen Italië in de Nations League.

Frank de Boer is een atypische trainer in deze tijd van ren-je-rot-voetbal. Beeld BSR Agency

In een grappig bedoelde foto die rondzwerft op internet staat een tekstje bij een foto van premier Mark Rutte. ‘Rutte blij met De Boer bij Oranje: ‘..zo voorkom je grote groepen feest vierende mensen…’ Bondscoach De Boer is in recordtijd synoniem geworden voor somberte, voor gordijnen dicht en treurnis in polonaiseloze tijden, als lockdown voor voetbalgenot.

Twee duels gespeeld, waarvan eentje nauwelijks serieus was te nemen vanwege het sparen van spelers tegen Mexico (0-1), plus eentje voor de Nations League bij Bosnië (0-0), en het chagrijn is verstikkend. De meligheid van grapjes met Rutte en De Boer is nog de aardigste weerslag van dat gevoel. Breivoetbal. Weinig kansen. Geen risico. De flair van Steven Berghuis op de bank laten en nadat die goed is ingevallen binnensmonds toegeven dat het anders had gekund.

De populariteit van Oranje kalft in recordtempo af. Voorop gesteld: het Nederlands elftal is altijd de thermometer van het gemoed in voetbal. De gevoelstemperatuur kan zomaar omslaan in het land waar het aantal huis-, tuin- en keukenbondscoaches het aantal huis-, tuin- en keukenvirologen ruimschoots overtreft.

Ren-je-rot-voetbal

De kritiek is begrijpelijk. Het was gewoon niet veel met het voetbal. Daarbij komt de uitstraling van De Boer, geen grootheid in communicatie, geen man van de gulle lach of ronkende volzinnen. Bovendien is De Boer een atypische trainer in deze tijd van ren-je-rot-voetbal. Hij houdt van balbezit, van aanvallen met overleg, van proberen over links als het over rechts niet lukt.

Ook hij praat over drukzetten, maar hij is geen prediker van het Vollgasfussball, het geloof dat over Europa is verspreid door vooral Duitse trainers en superfitte spelers. Dat speltype, snel van aard als ratelende ballen in de flipperkast, bepaalt mede de collectieve kijk op het spel. Het vloekt met de geloofsbrieven van De Boer. Hij is een behoudende denker. De Boer won zijn laatste van vier titels met Ajax met 69 doelpunten in seizoen 2013-2014. Feyenoord, Twente en Heerenveen scoorden dat seizoen vaker. 

Bovendien kreeg hij een mentale tik van drie ontslagen. Hij is als de jongen die in de disco (iets van vroeger: een danszaal) door drie opeenvolgende schoonheden is geweigerd, terwijl de vierde pas na enig twijfelen toehapt om te dansen. Zo van: nou vooruit, laat zien dat je me kan leiden.

Hij heeft meermaals verteld dat voetbal hem uit de slaap kan houden. Hij torst het juk van gepeins. Maar om hem alles aan te rekenen, is overdreven. De neergang was al onder voorganger Ronald Koeman ingezet, want die wachtte al node op betere aanvallers.

Een zin uit het verslag van Nederland – Engeland in de Volkskrant, Koemans debuutwedstrijd in 2018, luidde: ‘Al na één helft was het toch weer massaal opgekomen publiek een beetje klaar met dat voetbal waarin zekerheid altijd belangrijker was dan het ongewisse dat het spel heeft gemaakt tot populair tijdverdrijf.’ Dat had een zin uit Nederland – Mexico van vorige week kunnen zijn, op de woorden over publiek na dan.

Ruimte voor aanvallers

De Nations League leek uitgevonden om Koemans loopbaan als bondscoach te lanceren. Oefenvoetbal in een feestjasje. Alles was meegenomen, tegen de toplanden Frankrijk en Duitsland. Underdog zijn, heerlijk. Ruimte voor aanvallers. Zelfs een afgeschreven international als Ryan Babel floreerde. Het was knap, maar het is iets anders dan voetballen tegen landen die geen behoefte voelen om het spel te maken, wat Koeman later merkte in de EK-kwalificatiereeks.

Nieuwe idolen stonden op, van Virgil van Dijk tot Frenkie de Jong. Ze stelden zich kwetsbaar op, of het nu om racismebestrijding ging of om het boycotten van een populair voetbalprogramma. Alleen bleven de problemen op het veld: deze zelfbewuste ploeg heeft dringend meer kwaliteit nodig, zeker in aanvallend opzicht. En deze ploeg wilde een bondscoach die de lijn van Koeman voortzette, terwijl die lijn al niet meer zo steil omhoog liep als in het begin.

Het is nu smachten, allereerst naar een doelpunt. Wie weet, krijgen de spelers woensdag in de door de coronacrisis zwaar getroffen stad Bergamo, waar duizend zorgmedewerkers toegang krijgen tot het stadion, meer ruimte tegen de aanvallende Italianen. Blijft een Nederlands doelpunt uit, dan is dat voor het eerst in vier duels op rij gebeurd in de 115-jarige historie van het interlandvoetbal. 

Om meer dan één reden is het duel van woensdag cruciaal. Al is het maar om het chagrijn te verdrijven en te laten zien hoe De Boer vordert met de danspasjes.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden