Een spektakel in de laatste tien zetten

Een van de spectaculairste partijen van het Bijlmertoernooi was het duel dat Alexander Schwarzman van Ron Heusdens won. Gedurende de eerste 27 zetten ging de partij, die overigens ook uit openings-theoretisch oogpunt van belang was, volkomen gelijk op....

Maar toen Heusdens willens en wetens een grootscheepse vereenvoudiging versmaadde en de overgang naar een partie-Bonnard afdwong, was het evenwicht meteen beslissend verbroken. Met behulp van enkele krachtzetten vlocht de wereldkampioen diverse tactische dreigingen in de stand, met als gevolg dat al na 37 zetten alles over was.

Schwarzman - Heusdens

Bijlmertoernooi 2007

1.32-28 18-23 2.33-29 23x32 3.37x28 17-21 4.41-37 12-18 5.37-32 7-12 6.46-41 21-26 7.41-37 11-17 8.39-33 19-23 9.28x19 14x23 10.44-39 10-14 11.35-30 20-25 12.30-24 5-10 13.40-35

Een scherpe zet, die zowel voor- als nadelen heeft. Alvorens de aanval op 23 in te zetten wil Schwarzman 13*14-20 uitlokken, waarbij hij de gedeplaceerde positie van het randstuk op 35 kennelijk voor lief neemt.

13*14-20 14.33-28 9-14 15.28x19 14x23 16.38-33 17-22 17.50-44 22-27 18.32x21 26x17 19.37-32 6-11 (belet 20.33-28? door 20*13-19!) 20.42-37 4-9 21.43-38 17-22 22.48-42 9-14 (zonder vrees voor 23.24-19? 13x24 24.33-28 24x33 25.28x6 25-30! +) 23.33-28 22x33 24.39x19 14x23 25.31-27 12-17 26.44-40 10-14 27.38-33

Zie diagram 1

Daar hij bij het meest ambitieuze vervolg met een strategisch fiasco geconfronteerd dreigt te worden, is Schwarzman zo realistisch zich niet tegen de veredelde remise-afwikkeling 27*13-19 enz. te verzetten. Heusdens wil echter meer maar zal daarmee zijn hand overspelen:

27*17-22? 28.35-30! 22x31 29.37x26!!

Ditmaal gaat Schwarzman een puntendeling (29.36x27? 18-22! met afwikkeling naar een 7x7- of zelfs 6x6-standje) wel degelijk uit de weg.

29*14-19 30.33-28! 1-6 31.49-43!

Zo schakelt wit 31*16-21? uit door 34.32-28 +. En op 31*8-12 volgt 32.42-38! 12-17 33.26-21! 17x26 34.28-22 18x27 35.29x9 3x14 36.24x13. Toch school daar misschien nog zwarts beste overlevingskans in: na 36*16-21(!) 37.30-24 20x29 38.34x23 25-30(!) ondervindt wit op z’n minst enige hinder van zijn randstukken op 36 en 45.

31*3-9 32.43-38!!

Een elegante variatie op een inmiddels bekend thema: 32*16-21?? 33.26x17 11x33 blijft verhinderd door 34.32-28!!, een gegeven waaraan 32*9-14 33.36-31! niets verandert.

32*11-17 33.42-37

Zie diagram 2

33*16-21

Andere zetten zijn nauwelijks beter. Twee tactische variantjes ter illustratie:

1) 33*2-7 34.36-31! (verhindert 34*7-11?? door 35.28-22! +) 34*9-14 (het schijnoffer 34*17-22 35.28x17 7-11 faalt op 36.17-12!, 37.26-21! en 38.37-31 +) 35.31-27! 17-22 36.28x17 7-11 37.47-41!! 11x33 38.29x38 20x29 39.32-28 23x43 40.34x3 25x34 41.3x48 +.

2) 33*9-14 34.36-31! 8-12 35.31-27 18-22 (in de hoop via 36.27x7/9? 2x11/14x3 37.29x9/7 14x3/2x11 38.24x13 17-21 39.26x17 11x31 te ontsnappen; maar:) 36.29x7!! 22x22 37.7-1 20x29 38.34x23 19x37 39.1-18! 25x34 40.18x18 +.

34.37-31! 17-22

Eerst 34*2-7 35.31-27 en dan pas 35*17-22 was relatief hardnekkiger. Maar ook in dat geval had zwart na 36.26x17! 22x42 37.47x38 te allen tijde verloren; men zie:

1) 37*7-12 38.27-21! 9-14 39.21-16! 12x21 40.16x27 6-11/8-12 41.27-22 +.

2) 37*18-22 38.29x18! 22x31 39.36x27 13x31 40.24x11 31-36 41.11-7 36-41 42.7-2 en nu bijvoorbeeld nog 42*9-13 43.2x19 20-24 44.32-28! gevolgd door 45.45-40 en 46.17-11 enz.

35.26x17! 22x42 36.47x38 9-14

Of 36*2-7 37.32-27(!) met combinatieve vernietiging, ook na 37*7-12 38.27-22! 12x21 39.31-26! 18x27 40.29x18 13x22 41.26x28(!) 20x29 42.34x12.

37.31-27!

Maar nu is het juist het effectiefst om schijf 32 te laten staan. Omdat tegen de verschrikkelijke dreiging 38.27-22 + geen verweer meer mogelijk is, gaf zwart het op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden