Een scheidsrechter met hijab past wel een beetje bij het Londen van nu

'Waar is de scheids?', vragen spelers als Jawahir Roble met de wedstrijdbal uit de kleedkamer komt lopen. Het is even wennen: een 'ref' met een hoofddoek.

Jawahir Roble in actie. Foto Hollandse Hoogte / Polaris Images

'Come on, fuck off', klinkt het op een West-Londens sportpark wanneer een aanvaller van The Escaped Swans buitenspel is gegeven tegen San Parlo. Berouw volgt snel en de speler zegt 'sorry' tegen de scheidsrechter. Het is ook niet zomaar een 'ref' die op deze miezerige zaterdagochtend de leiding heeft. De vrouw in zwart, compleet met maillots en een hijab (hoofddoek) in deze kleur, is Jawahir Roble.

Over het hoofd gezien

'Ik hoorde wat hij zei', zou de 23-jarige immigrantendochter later zeggen, 'en hij zou het bij een andere scheids ook hebben geroepen. Het was niet persoonlijk bedoeld. Spelers accepteren me.'

Even wennen was het wel bij de aanvang van deze amateurwedstrijd. 'Waar is de scheids', vroegen de spelers zich af. Ze hadden de kleine Britse van Somalische komaf die met de wedstrijdbal uit de kleedkamer was komen lopen over het hoofd gezien.

Het is een moment van verbazing waarvan JJ - de afkorting van Jawahir Jewels, haar bijnaam - altijd weer geniet. 'Ja jongens, ik ben vandaag de baas', zeg ik dan, soms een paar keer omdat ze het niet geloven. Beoordeel me straks maar, denk ik dan.' Op haar zwarte shirt prijkt de officiële FA-badge met de drie blauwe leeuwen.

Dollen met de spelers

En de baas is ze, de plat-Londens en wat schor sprekende JJ, ook op Acton Playing Fields waar passerende hondenuitlaters de enige toeschouwers zijn. 'Als je een aanloop wilt nemen voor je ingooi, dan moet je eerst een paar meter terug', gebiedt ze een speler die wat ruimte smokkelt.

Een andere speler krijgt te horen dat zijn inworp he-le-maal nergens op lijkt. Wanneer een bal ver buiten het veld verdwijnt en een reserve een andere bal het veld ingooit, maant ze een speler de wedstrijdbal te gaan halen. Ze dolt met de mannen die allemaal een kop groter zijn dan zij.

'Het was een lekkere pot', zegt ze achteraf, zittend in bus 266. 'In de rust was ik even bang dat het gele team agressief zou gaan spelen. Ze hadden de betere spelers, maar stonden achter. De anderen waren een hechter team.'

Een nuttige interesse

Hier spreekt niet alleen een scheidsrechter, ook een manager. Coach worden was JJ's droom en ze studeert naast haar werk op een kinderdagverblijf coaching & sportmanagement in het Wembley-stadion, niet ver van waar ze woont. Als scheidsrechter heeft ze naam gemaakt, eerder dit jaar kreeg ze op Wembley de Respect Award 2017 uitgereikt.

Op de achterste bank van de bus vertelt ze over hoe ze als 8-jarige uit Mogadishu met haar ouders en negen broers en zussen naar het veilige Londen was gekomen. 'De tuin van onze nieuwe huis was net groot genoeg om vijf tegen vijf in te spelen', zegt ze lachend.

'Voetbal is alles voor me en met een van mijn jonge broertjes ging ik elke weekeinde naar voetbalwedstrijden. Mijn ouders vonden dat ik iets nuttigs moest studeren en vonden mijn interesse in voetbal een beetje gênant. Inmiddels vinden ze het geweldig en zijn ze trots op me.'

Strijd tegen racisme

Aanbeland op de plek van bestemming, een koffiehuis van haar nichtje, vertelt JJ dat ze op haar 18de een meisjesteam in de Capital London League coachte, toen ze op een middag gevraagd werd om in te vallen als scheidsrechter. 'Het ging goed en na een paar wedstrijden besloot ik een cursus te volgen. Tegenwoordig fluit ik soms vier wedstrijden per weekeinde en een paar op doordeweekse avonden. De mooiste ervaring tot nu toe was een liefdadigheidswedstrijd bij Dulwich Hamlet, waar honderden toeschouwers waren. Fluiten op Wembley is mijn droom.'

Meer dan in Nederland is het dragen van hoofddoekjes geaccepteerd op het eiland, en zeker in het multiculturele Londen waar JJ haar wedstrijden leidt. 'Een keer kwam er na een jeugdwedstrijd een ouder naar me toe die zei dat een andere toeschouwer iets racistisch had geroepen. Of ik een klacht wilde indienen. Ik heb dat toen maar gelaten omdat ik het niet had gehoord. Racisme komt voort uit onwetendheid en ik hoop daar tegen te strijden door mijn prestaties. Voetbal is mijn passie en daar komt alles uit voort. Als de bond me belt of ik ergens ballenjongen wil zijn, kom ik ook opdraven.'

Een 'ref' van nu

Soms houdt ze voor de wedstrijd achteloos een balletje hoog om de heren voetballers te bewijzen dat ze er iets van kan. In Acton klinkt na afloop lof. 'Ik heb haar op geen enkele fout kunnen betrappen', zegt Alex Clarke van The Swans, die met 6-2 hebben gewonnen.

San Paulo-speler Sammy zegt dat hij in de Sunday League vaker vrouwelijke scheidsrechters heeft meegemaakt. 'Mannen gedragen zich beter. Je scheldt een vrouw niet uit.' Een moslima als 'ref' had hij niet eerder gezien. 'Het past wel een beetje bij het Londen van nu.'

JJ verheugt zich op zondag wanneer ze 'lino' (grensrechter) is bij een dameswedstrijd tussen Greenwich Borough en Millwall Lionesses, ver weg in Zuidoost-Londen. 'Weet jij of daar een metro komt?', vraagt ze licht bezorgd. 'Op tijd komen bij een wedstrijd is het enige dat me nerveus maakt.'