Een ogenschijnlijk onbelangrijk moment leidt dé ommekeer in

Johannesburg Robinho en Kaká verschijnen lachend aan de aftrap voor de tweede helft tegen Nederland. Ze dollen met Sneijder. ‘Ik maakte geintjes terug en bleef recht vooruit kijken....

Van onze verslaggever Willem Vissers

De wedstrijd die Nederland in de halve finale van het WK bracht, op 2 juli in Port Elizabeth, is, hoewel pas drie dagen oud, nu al legendarisch, ook als het duel van de ommekeer. Wie of wat veroorzaakte de omwenteling, van een machteloze ploeg in de eerste helft tot een potentiële wereldkampioen na rust?

Sneijder: ‘Ik zag aan Robinho en Kaká dat ze zich al winnaar voelden. Toen wij in de tweede helft vol speelden en 1-1 maakten, voelden zij dat we gingen domineren. Ze waren daartegen eigenlijk machteloos.’

Het is goed nog eens na te lopen wát de ommekeer veroorzaakte: de rust van bondscoach Van Marwijk, de donderende woorden van onder andere Sneijder in de kleedkamer, de 1-1 die zomaar uit de lucht viel.

We keren terug naar de 52ste minuut, om het beeld nog helderder te krijgen. Maicon stoomt op en gaat de combinatie aan met Robinho en Kaká. Na 51 minuten en 43 seconden springt Van der Wiel tevoorschijn. Hij onderbreekt de combinatie, dribbelt weg uit het strafschopgebied en passt op Robben, die op volle snelheid ligt.

Bastos begaat een overtreding op Robben. Althans, hij raakt de opeens inhoudende Robben niet, maar de scheidsrechter geeft toch een vrije trap. De Brazilianen reageren geërgerd. Robben en Sneijder nemen de vrije trap snel, Sneijder geeft de bal met links voor van de rechterflank, indraaiend. Via de kruin van Melo valt de bal in het doel. Het doelpunt valt na 52 minuten en 41 seconden, minder dan een minuut na het ingrijpen van Van der Wiel.

Van der Wiel, in de eerste helft nerveus en ogenschijnlijk apathisch, staat symbool voor het nieuwe elan. Eén moment smeedt Oranje tot een deze middag onoverwinnelijke keten. Eén moment. Juist Van Marwijk benadrukt altijd het belang van dat ene, op het oog misschien onbelangrijke moment dat bepalend kan zijn voor falen of succes.

Aan die fase gingen overigens harde woorden tijdens de rust vooraf. Van Marwijk mag dan volhouden dat de eerste helft na het eerste kwartier niet zo slecht meer was, Sneijder heeft een andere mening: ‘Iedereen was het er in de kleedkamer over eens dat de eerste helft dramatisch was. We waren veel te nerveus en veel te gehaast. We wilden niet voetballen. Ik denk dat we een beetje te veel respect toonden voor Brazilië.’ Er waren best momenten, als Brazilië de bal verloor, dat er ruimte lag tussen de linies. ‘Maar de mensen werden niet gevonden, omdat er zoveel haast was, zoveel onzorgvuldigheid. Dat kon niet.

‘Tijdens de rust hebben bepaalde personen aangegeven: jongens, gooi alle schroom van je af. Dan zijn het maar de laatste 45 minuten van het WK. Laat zien dat wij de baas zijn.’ Sneijder had het hoogste woord. Zijn speech kwam ongeveer hierop neer: ‘Het is leuk om te praten voor de wedstrijd, zo van we pakken ze en we doen dit, maar we moeten het laten zien op het veld. Voetballen jongens, gooi alles van je af. Iedereen was het daarmee eens.’

Hoe dat dan precies gaat in de kleedkamer, houdt hij voor zich. Lachend: ‘Ik weet niet of de deur al dicht was. Maar ik ga hier niet bij de hand lopen zeggen dat ik de kleedkamer binnenkwam, en dat we na een paar wijze woorden van mij weer naar buiten gingen. Dat is onzin. Maar het mag even fel zijn, dat is prima. Even elkaar recht in de ogen kijken.’

Sneijder geeft vooral Van Marwijk krediet. ‘Negen van de tien trainers wisselen. Van Marwijk bleef vertrouwen houden in de elf die op het veld stonden. Eerst liet hij ons een beetje praten, daarna vertelde hij heel relaxt wat er moest gebeuren. Zonder in te grijpen op één of twee posities, dat is een groot compliment. Misschien is dat hét moment geweest. Dat je het vertrouwen van de trainer kunt terugbetalen. Hij zei: jongens, nog 45 minuten, we pakken ze. Dan kun je zien dat we mentaal sterker zijn dan voorheen.’ Van Marwijk: ‘Waarom moet een coach altijd iets veranderen? Het vraagt soms meer moed om juist niet te veranderen.’

Na de 1-1 daalt een deken van defaitisme over de Brazilianen en gaat psychologie een rol spelen. Ze geven zich min of meer gewonnen, terwijl het zelfvertrouwen van Nederland juist een impuls krijgt. Sneijder: ‘Wij hadden tijdens de rust dingen tegen elkaar gezegd. Zij niet. Zij begonnen te schelden op elkaar, te schreeuwen. Ze begonnen te provoceren, al voor die 1-1. Zij raakten de kluts kwijt. We hebben die beelden nog gezien met Huntelaar, met die kans in de slotfase. Bizar. Van die Brazilianen doet niemand iets. Het is afgelopen met ze, klaar. Ze konden gewoon niet meer lopen.’

Ook Brazilië voelt dat de ommekeer compleet is. Het lachen is Robinho en Kaká dan allang vergaan.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden