ANALYSETOEKOMST VAN VOETBAL

Een nieuwe voetbaleconomie is aanstaande. ‘Het is afwachten hoe de puzzelstukjes vallen’

In heel Europa ligt het voetbal stil, behalve in Wit-Rusland.  Beeld AFP
In heel Europa ligt het voetbal stil, behalve in Wit-Rusland.Beeld AFP

De miljardenindustrie voetbal huivert, onderweg naar de vrijwel onafwendbare andere economie. Verwarring, onrust, hoop, wanhoop en geduld strijden om voorrang.

Het was een opmerkelijk bericht, afgelopen week: terwijl de wereld stilstond, ging VfL Wolfsburg weer trainen, om zich voor te bereiden op de eventuele hervatting van de Bundesliga. Spits Wout Weghorst meldde per app dat hij een strikt verbod van de club heeft om over deze kwestie te praten. Later bleek dat de training in groepjes is gestart in de gym, onder strenge voorwaarden.

Wolfsburg wil klaar zijn voor een eventuele hervatting van de Bundesliga die is stilgelegd tot eind april, net als RB Leipzig en Borussia Dortmund waar ook in kleine groepen wordt getraind. Dat lijkt misplaatst nu alle profsport uit het maatschappelijke leven is verbannen vanwege de coronacrisis, al verschillen de regels voor ‘groepstrainingen‘ in Duitsland per provincie.

Profvoetbal is totaal afhankelijk van samenkomsten van publiek en inkomsten van buitenaf: tv, publiek, sponsoren. En dat terwijl het al krappe seizoen normaal gesproken ergens in de zomer een einddatum heeft. Tegelijkertijd wacht het Europese voetbal op het oordeel van de Fifa om het seizoen eventueel te verlengen, en daarmee de duur van contracten.

Zaterdag werd er in de hoofdstad ‘gewoon’ een stadsderby afgewerkt: FC Minsk - Dinamo Minsk. Beeld EPA
Zaterdag werd er in de hoofdstad ‘gewoon’ een stadsderby afgewerkt: FC Minsk - Dinamo Minsk.Beeld EPA

Hoe langer de onderbreking, des te groter de schade. Trainer Carlo Ancelotti van Everton voorspelde de nabije toekomst in de krant Corriere dello Sport: ‘Tv-rechten omlaag, minder verdiensten. Mensen zullen minder geld hebben te besteden.’ Over de hele linie zullen de bedragen dalen, die overigens lang niet altijd exorbitant zijn. Hij ziet het allemaal wel. Alles is ondergeschikt aan de gezondheid.

Ancelotti is het eens met collega Jürgen Klopp van Liverpool, die het spelen met publiek van Liverpool – Atletico op 11 maart met terugwerkende kracht een ‘criminele’ daad noemde. Klopp kreeg een video doorgestuurd van zorgmedewerkers uit Rotterdam, terwijl ze You'll never walk alone zongen. ‘Ik begon onmiddellijk te huilen. Ik kan niet genoeg waardering uitspreken voor hun werk.’

Anderzijds dreigt de grootste economie van de Europese sport, het topvoetbal, om te vallen. Daarvoor zal een nieuwe economie in de plaats komen. Schaalverkleining lijkt onafwendbaar.

Economische belangen kijken nadrukkelijk om de hoek van de ontwikkelingen. Waar ligt het evenwicht? In Duitsland is normaliter in mei de betaling van het laatste deel van tv-gelden, die mogelijk in gevaar komt als het voetbal uitblijft. Grote clubs in Duitsland hebben een fonds opgericht voor de kleinere clubs. Iedereen is in afwachting. Salarissen zijn ingeleverd, mede om kantoorpersoneel in dienst te houden. Het een heeft invloed op het ander. Het is een domino-effect. Juventus uit Turijn bevestigde dit weekeinde dat de spelers voor negentig miljoen aan salarissen inleveren.

Weliswaar werd vooraf de temperatuur van bezoekers gemeten. Beeld EPA
Weliswaar werd vooraf de temperatuur van bezoekers gemeten.Beeld EPA

Duitsland, Engeland, Italië en Spanje zijn landen met megabedragen uit tv-rechten. In Engeland dreigen de commerciële stations met een claim van bijna 850 miljoen euro, als de hervatting uitblijft. Desnoods voetballen zonder publiek in juni, is het motto.

In Nederland is het gevoelen hetzelfde, maar de rust lijkt wat groter. Maarten Nooter is hoofdredacteur van NOS-sport, dat de samenvattingen van de eredivisie uitzendt, maar ook de rechten heeft van onder meer EK en Olympische Spelen: ‘We mogen nu gewoon geen grote broek aantrekken. Het is afwachten hoe de puzzelstukjes vallen. Dinsdag is weer een belangrijke dag.’

Dan bepaalt de overheid of de datum van 6 april, waarvoor veel beperkende maatregelen gelden, wordt verlengd. Het kan haast niet anders of dat gebeurt, nu de ic’s van ziekenhuizen bijna vol liggen en het aantal doden hoog blijft. Hoofd-voorlichting Maarten van Rooijen van FoxSports, dat de rechten van de live-duels in de eredivisie bezit: ‘Alle speculaties zijn even logisch als zinloos.’

Maar economische factoren zijn niet te veronachtzamen. Mattijs Manders, directeur van de ECV: ‘Tv-geld komt in april weer binnen. Het gaat ook om recettes, horeca. Verlengen van seizoenkaarten en business-seats gebeurt in april en mei. Niet voetballen leidt mogelijk tot terugbetalen van reeds ontvangen gelden en onduidelijkheid over gelden van Fox. Mogelijk ook andere claims.’ Toch zit er niets anders op dan wachten. ‘We volgen strikt de adviezen van het RIVM.’

Er werd vooral onbekommerd gekeken naar een 3-2-zege van FC Minsk. Beeld EPA
Er werd vooral onbekommerd gekeken naar een 3-2-zege van FC Minsk.Beeld EPA

De spelers houden zich zo goed en zo kwaad als dat kan fit, terwijl voorzitter Jevgeni Levtsjenko van de vakbond VVCS zich niet kan voorstellen dat het voetbal nog een vervolg krijgt dit seizoen. De moederbond Fifpro meldt al dat korten van salarissen in tal van Europese liga’s aan de gang is. De ene na de andere club meldt dat ontslag is aangevraagd voor spelers met aflopende contracten.

Dat is een formele gang van zaken, maar deze keer met een dreigende ondertoon. Want niemand weet wat de toekomst brengt in de nieuwe economie van het voetbal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden