Een mengsel van verhaal en theorie

Bridgeboeken zijn een mengsel van verhaal en theorie. Werkelijkheid en fantasie lopen meer dan eens dwars door elkaar heen, technische en psychologische kanten van spel en sport gaan hand in hand....

Bij het naderen van het einde van het millenium een toptien van de twintigste eeuw. 1. The Bridge Bum (Sontag, 1977); 2. Bridge in the Menagerie (Mollo, 1960); 3. Toernooiboeken van EK's, WK's en Olympiades; 4. Right through the pack (Darvas, 1948); 5. Ervaringen van een bridgende dame (Ursula Flens, 1935); 6. Tiger Bridge (Flint & North, 1969); 7. Develop your bridgejudgement (Reese, 1962); 8. Why you lose at bridge (Simon, 1945); 9. Bridge with the Blue Team (Forquet, 1987); 10. Adventures at Card Play (Kelsey & Ottlik, 1979).

Van veel Engelse boeken bestaan Nederlandse vertalingen die helaas een stuk minder zijn dan oorspronkelijke versies.

Gepasseerd: Bridge bij de tijd (Filarski, 1962), Bridge My Way (Zia Mahmood, 1991), Money Bridge (Mayer, 1954) en Gouden Handen (van Hoof/van Cleeff/Kirchhoff, 1993), het bloedstollende verslag van de triomftocht van Nederland bij het veroveren van de wereldtitel in Chili.

Een eervolle vermelding voor Jules van Ogtrop die in Bridge met een praatje, de Fatale Vrouw met Twee Kleintjes en Geen Mes op Tafel grappige gebeurtenissen de revue laat passeren.

De keuze van het beste bridgeboek van deze eeuw ging tussen twee boeken. Favoriet was lange tijd Bridge in the Menagerie door Victor Mollo, de spitsvondige en geestige kaartavonturen van de met een bovenaards geluk gezegende Rueful Rabbit en de superlistige Hideous Hog, die van table presence een kunst maakt, in bridgeclub de Griffins. Schitterende spellen met verrassend gemene pointes. Menselijke zwakheden als begeerte, haastige spoed en luiheid bepalen meer dan eens het verloop van een spel. Het fortuin van de Rabbit, die en passant mijmert over een exquise wijn of gerecht, neemt tot grote ergernis van de andere spelers per dag grotere vormen aan.

Dat Alan Sontag als de Bridge Bum het wint van de avonturen in de menagerie komt omdat dit boek de hoogste inéénrukuitlezen-factor heeft. De spannende, uit het leven gegrepen, geschiedenis van een jonge speler die de Amerikaanse bridgetop bestormt, het opneemt tegen de Italiaanse supersterren uit de jaren zeventig, zijn naam vestigt tussen de groten van het wereldbridge en zich vol overgave stort in het onzekere maar opwindende bestaan van een professional. Boeiend geschreven, spellen om je vingers bij af te likken, vol technische hoogstandjes en bruikbare ideeën.

Toernooiboeken van grote kampioenschappen, honderden bladzijdes leerzaam materiaal, zijn een must voor elke speler die op de hoogte wil blijven van de ontwikkelingen van het internationale topbridge.

Right through the pack van Robert Darvas is een klassieker met 52 hoofdstukken waarin elke kaart een spitsvondige hoofdrol vervult.

Op de vijfde plaats de enige Nederlandse uitgave in deze toptien. In Avonturen van een bridgende Dame beschrijft Frits Goudsmit, onder het pseudoniem Ursula Flens, hoe de eerste bridgende vrouw buitenlandse toernooien onveilig maakt. Deze plaats in de toptien dient eveneens als eerbetoon aan de speler en schrijver die het Nederlandse bridgeleven van 1935 tot 1965 kleur gaf.

Jeremy Flint, een Britse topspeler, vertrok in 1967 naar de VS en presteerde het daar om in elf weken de titel Life Master te bemachtigen. Tiger Bridge staat boordevol interessante en leerzame overpeinzingen .

Elke bridger onthoudt het eerste boek dat hij in handen kreeg. Zo was Develop your bridge judgement door Terence Reese, met meer dan tachtig boeken de productiefste bridgeschrijver, voor ondergetekende de eerste kennismaking met de gedachten van een expert in competitieve biedverlopen. Na beantwoording van, dikwijls gecompliceerde, biedvragen volgt een uitgebreide analyse van het af- en tegenspel. Een leuk aspect van het boek is dat je in de huid van de auteur kruipt en samen de problemen als in een echte wedstrijd te lijf gaat.

Bridgespelers zijn mensen van vlees en bloed behept met allerlei mankementen. 'Skid' Simon laat in Why you lose at bridge zien op welke gebieden je in de fout kunt gaan. Superlatieven schieten tekort bij het laatste hoofdstuk, de beschrijving van een tafel waaraan Mrs Guggenheim, the Unlucky Expert, Mr Smug en Futile Willie huiveringwekkend bridge spelen. De spelers geven door blunders, fouten en impulsieve beslissingen aanzienlijk meer punten weg dan de omzet van de robber.

De Italianen van het roemruchte en onverslaanbare Blue Team uit de jaren zestig en zeventig waren fantastische spelers. Een van hen, Pietro Forquet, beschouwt men als de primus inter pares. In Bridge with the Blue Team beschrijft Forquet 140 werkelijk adembenemende spellen door de Italiaanse sterren in de praktijk op tafel gelegd.

Adventures at cardplay van Hugh Kelsey (Schotland) en Geza Ottlik (Hongarije) is het nachtkast-boek bij uitstek. Het begint waar andere bridgeboeken ophouden. Met bizarre bijna absurde spellen worden de grenzen van af- en tegenspel verkend en overschreden. De tijdsdruk van een wedstrijd maakt het oplossen van deze problemen in de praktijk tot een onmogelijkheid. Liefhebbers van de structurele schoonheid van kaartcombinaties plaatsen dit juweel ongetwijfeld veel hoger in hun top-tien.

Alan Sontag is de Bridge Bum. Tegen Bee en Howard Schenken maakte hij als jonge bridger indruk met een fraai gespeelde manche (diagram 1).

Zie diagram 1

westnoordoostzuid

1pas24 pas paspas --

De Bridge Bum: "Ik gokte direct 4 omdat oost-west niet bijster sterk boden en ik zonder veel hulp van noord een manche kon maken. West kwam uit met A en speelde ruiten na die ik troefde. Een klaveren- en schoppenslag ging ik zeker verliezen en er bleven twee schoppenverliezers over om weg te werken. Voor wat betreft de klaverenverliezer plaatste ik A in west. De andere belangrijke kaart van het spel, H, gaf ik aan oost (met H-vierde in west moeten de troeven twee-twee zitten). De verdeling van de oost-west handen? Oost ontkende een vierkaart schoppen waardoor het gevaar bestond dat oost de in te troeven schoppen uit zuid ging overtroeven. Een bijkomend probleem was het gebrek aan entrees in noord.

Sontag maakte 4 met een briljante manoeuvre van een indrukwekkende eenvoud. In de tweede slag dook hij een schoppen! Oost won en speelde ruiten, getroefd in zuid. Schoppen naar het aas, B voor A in west en ruiten getroefd in zuid. Schoppen naar het aas, harten naar het aas en een schoppen getroefd; H viel in oost en V was hoog en de tiende slag.

In een hoofdstuk uit Right through the pack (diagram 2) stond B in de schijnwerpers.

Zie diagram 2

westnoordoostzuid ------2 pas2SA3pas pasdbl3dbl

4dblpas4 paspaspas--

West kwam tegen 4 uit met ruiten voor B in oost die H meenam en een kleine ruiten naspeelde. De leider troefde met V en west gooide achteloos B weg. Zuid keek vreemd naar die kaart, haalde zijn schouders op en trok met A (west 8 weg) en H de resterende troeven. Na het deblokkeren van A speelde zuid A en ging met een kleine schoppen van slag naar B in oost die A op tafel legde. Zuid troefde, speelde H om te constateren dat V de downslag was.

Waarom alle aandacht gericht op B? Als west in de derde slag B niet weggooit speelt zuid ook H en A. West houdt met B een troefslag. Zuid incasseert A, A en H en brengt west met de hoge troef aan slag. West heeft alleen klaveren over en de verliezende schoppen van zuid verdwijnen op H en V in de dummy. Het baat west niet als hij later B onder H gooit. Zuid heeft 2 en kan west altijd met deze kaart in een derde troefronde aan slag brengen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden