REPORTAGE

Een marteling van dik zes minuten

Uitgewrongen spiervezels, sputterende lijven, flauwgevallen roeiers. De NK indoorroeien - twee virtuele kilometers 'rammen' - is elk jaar een slagveld. 'Pijn is goed.'

Monica Lanz (Midden: donkerblauw pak) tijdens de wedstrijd van de 'zware vrouwen' op het NK indoorroeien in de Sporthallen Zuid.Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

In een hoek van de Sporthallen Zuid in Amsterdam zit een jonge roeister moederziel alleen op de grond. Ze steunt met haar rug tegen een witte muur en haar gezicht vertrekt van de pijn. Af en toe kucht ze. Ze heeft alles gegeven voor haar roeivereniging. Dat ze langs een looproute zit en er in de tussentijd tientallen mensen langs haar wandelen, heeft ze niet door.

Het is een van de vele slachtoffers die de roei-ergometer maakte afgelopen weekeinde tijdens de 26ste editie van de NK indoorroeien. Elk jaar is het weer hetzelfde slagveld. Roeiers die overgeven, flauwvallen of met moeite van hun ergometer afstappen om vervolgens naast het roeiapparaat te blijven liggen. De ergometer velt na twee virtuele kilometers 'rammen' zelfs de sterkste gladiatoren.

Pijn

Als er iets hoort bij roeien op het droge, dan is het pijn. Spiervezels worden uitgewrongen. Omdat die inspanning niet alleen met zuurstof kan worden gefaciliteerd, zet het lichaam als noodoplossing energie om zonder zuurstof. Het vervelende bijeffect van dat proces? Verzuring en een sputterend lijf.

Sportschoolgangers kunnen ergometers makkelijk links laten voor een ander apparaat. Een roeier heeft die luxe niet. Wat voor een wielrenner een hometrainer is, is de ergometer voor een roeier. Het is een trainingsapparaat en tegelijkertijd een instrument om het vermogen van een atleet gedetailleerd in kaart te brengen.

En dat is met name voor coaches interessant. De NK op zaterdag waren door de bondscoach van nationale vrouwenequipe, Josy Verdonkschot, aangemerkt als een zogeheten meetmoment. Spannend, vooral voor de dertien roeisters die strijden voor een plek in de vrouwenacht.

In de hal waar de roeisters zich met strakke gezichten opwarmen, staat acht-stuurvrouw Ae-Ri Noort. Ze voelde de spanning de afgelopen weken toenemen in de groep; de boot bezit na de teleurstellende WK nog geen ticket voor de Spelen van Rio, alles ligt nog open en vooral: het display van de ergometer liegt niet.

De roeiers worden door hun supporters fanatiek aangemoedigd in Sporthallen Zuid.Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Testen

Bondscoach Verdonkschot koos de NK bewust als moment om zijn roeisters te testen. 'Als iedereen het kan zien, komen er andere dingen bij kijken', legt hij uit.

Ruim vijfduizend toeschouwers zijn afgekomen af op de NK dat een recordaantal van 1.863 inschrijvingen kent. Verenigingsroeiers, junioren en bondsroeiers strijden in allerlei velden om de titels. Door al dat roeigeweld wordt de gymzaalgeur in de gang naar de wedstrijdzaal in de loop van de dag weggedrukt door een zweetlucht.

Publiek kan terecht op een tribune met zicht op de 56 ergometers op de vloer in de sporthal en een groot scherm. Op dat scherm zijn de ergometers weergegeven als gele bootjes. Achter elk bootje staat een naam, het haaltempo en aantal afgelegde meters.

Kort voor de start is het stil in de hal. 'Hendels vast, get ready', wordt omgeroepen. Na het startschot schreeuwen familie, vrienden en verenigingsgenoten hun stemmen schor. Iedereen moedigt iemand aan. De ogen van de roeisters zijn gefixeerd op het display van de ergometer.

José van Veen (29) legt de twee kilometer af in 6:34,4 en wordt Nederlands kampioen bij de zware vrouwen. Ze is ruim elf seconden sneller dan de na haar snelste concurrente voor een plek in de acht. Sommige roeiers beschouwen de ergometer als een martelwerktuig. Die aversie tegen de roeimachine heeft Van Veen nooit gehad. 'Maar het ging mij altijd wel goed af', zegt ze in de zaal waar roeiers na hun inspanning bijkomen op massagebanken en hometrainers.

Ergometeren is vechten tegen jezelf en het accepteren van pijn, zegt Van Veen. 'Er is altijd wel een moment waarop je denkt: het zou nu zó lekker zijn om af te stappen. Tegenwoordig denk ik: pijn is goed, want dat moet om tot mijn maximale prestatie te komen.'

Monica Lanz, met 24 jaar de jongste van het dertiental dat strijdt voor een plek in de acht, excuseert zich. Een kwartier na haar race kan ze nog niet helder nadenken. 'Eerst even fietsen', zegt ze met holle ogen. Twintig minuten later vertelt ze tevreden te zijn met haar tijd (6:53,5).

Een deelneemster zit totaal uitgeput achter een dranghek in de gang van Sporthallen Zuid.Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Confronterend

Het grootste verschil tussen ergometeren en roeien op het water is dat je precies ziet wat je doet, zegt Lanz. 'Dat is weleens confronterend.' Het baart haar geen zorgen dat Van Veen bijna twintig seconden sneller was. Op de ergometer telt kracht. Op het water is techniek net zo belangrijk.

Ze hoopt de coaches tevreden te hebben gesteld, want de groep van dertien roeisters zal voor de kerstdagen worden afgeslankt naar tien. 'Voor mijn gevoel heb ik er alles aan gedaan', aldus Lanz.

Of ze met dat gevoel bij eventueel slecht nieuws toch een prettige kerst zal hebben? 'Nee', zegt ze meteen. 'Naar de Spelen met de acht is mijn droom.' Een marteling van een kleine zeven minuten is dan een klein offer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden