Een legende is geboren

Zelfs in de atletiek doet Nederland mee. Uit het immense mondiale veld is Dafne Schippers opgestaan. Ze sluit aan in een indrukwekkende rij helden.

Beeld EPA

In minder dan 22 tellen snelde Dafne Schippers naar eeuwige roem, naar een plek in de eregalerij van de Nederlandse sport. Vrijdag 28 augustus 2015, even na drieën: stilte voor de start, schot, sprint, versnellen, finishen. Iets langer dan een schietgebed lang, en dan: kampioen van de wereld, onder de volle maan in Peking.

Over tien of twintig jaar weet u nog waar u was, toen Schippers won in het Vogelnest. Samen voor de televisie op kantoor, in de auto, luisterend naar de radio. Op school, met de even uitgestelde bel. Schippers is de jongste exponent van Nederland als bovengemiddeld succesvol sportland.

Nederland sportland? Jazeker. Schippers past sinds vrijdag in de rij met legenden door de decennia heen, van Fanny Blankers-Koen tot Anton Geesink, van Ard Schenk tot Ellen van Langen en al die anderen van wie menigeen is opgenomen in onderstaande graphic; het is een overzicht van ijkpunten, van door unieke sporters geslagen piketpalen.

Zij doorbraken een grens, mentaal, fysiek. Ze zetten de nieuwe standaard, ze wakkerden vuur aan, ieder in zijn of haar eigen discipline. De tijdlijn van succes is voor discussie vatbaar, maar zij die zijn opgenomen, waren uniek. Zijn uniek. Ze braken met het verleden of verwezenlijkten hun kinderdroom.

Fanny Blankers-Koen

Fanny Blankers-Koen deed dat op de sprint in de atletiek, in de tijd van amateurisme en zwart-witfotografie; Schippers lukte het, levend als prof. Blankers-Koen liep 24,4 in 1948, handgeklokt. Schippers vloog naar 21,63, elektronisch gemeten. Blankers-Koen was de vliegende huisvrouw, moeder van twee kinderen en 30 jaar toen ze vier keer goud won tijdens de Olympische Spelen van Londen. Schippers is een jonge vrouw van 23, zonder kroost. Ze is al vliegende Hollander genoemd, in de brij van clichés uit de sportjournalistiek.

De sportvolger voelt wanneer een sporter of een prestatie uniek is, wanneer de dag bijzonder is, zeker in atletiek, met de hele wereld als deelnemer. Een sprintster, een blanke loopster nog wel die zich met haar talent als basis tussen de hegemonie van de donkere rivalen wrong. Sterk, fris, razendsnel, 1,79 meter lang, open van geest, vrolijk, soepel lopend, met rechte rug, trots uitstralend.

'Onbevangen groeibriljant', stond boven het eerste forse stuk van onze atletiekverslaggever Mark van Driel over Schippers, in 2011. Onbevangen is ze nog steeds. Briljant gegroeid is ze ook, zonder haar grens al te hebben bereikt, vermoedelijk dan.

Op de topsportladder van Nederland, met weids uitzicht over de polder, is ze hoog geklommen. Nederland biedt een grote variëteit aan topsport en faciliteiten.

Fanny Blankers-Koen.Beeld AFP

Sprint is sexy

Ja, het clubvoetbal is weggezakt, maar clubvoetbal is een zaak van het grootkapitaal. Meer dan honderd goede profs voetballen in het buitenland. De nationale ploeg eindigde als tweede en derde op de laatste WK's en vormt een betere barometer voor de status van de grootste sport dan het gezwoeg van clubs in de Europa Cup.

Andere sporten zijn vaak minder door geld bezeten, doch meer door bezieling, passie, volharding en puur talent. Durven breken met conventies, keuzen maken, dat is de kwestie. Van hockey tot autosport, van wielrennen tot roeien, van zwemmen tot motorsport, van darts tot judo, van turnen tot atletiek. Ja, zelfs in atletiek telt oranje mee tegenwoordig, met dank vooral aan Schippers, met in haar kielzog een groepje anderen.

In dat immense, mondiale veld is zij opgestaan, met haar keuze uit luxe. Wat moest ze doen, uiteindelijk: zevenkamp of sprint? Sprint dus, de keuze van haar verstand vooral. Sprint is sexy, in sprint is wereldroem te vergaren, in sprint is de kans op blessures kleiner.

Opgeleid als generalist, de goede trainer getroffen, de goede faciliteiten genoten, op ontspannen wijze gespecialiseerd, op het juiste moment de wereldtop verslagen, in Peking.

Inge de Bruijn

Hoe ze dat deed? Onbevangen vooral. In de topsport bestaat geen recept voor succes. Meerdere routes leiden naar goud, afhankelijk ook van de sport. Volleyballers kropen van vermoeidheid over de vloer in Japan, in de voorbereiding op de Spelen van 1992. Bondscoach Arie Selinger kneep ze af, zoals de lange mannen zich jarenlang hadden laten opzwepen, in hun bezielde poging de wereldtop te bestormen. Het lukte. Tennisser Krajicek liet zich afmatten door zijn pa, die hem in de caravan langs de toernooien meevoerde.

Zwemster Inge de Bruijn lag soms kotsend op de zwembadrand in Amerika, waar ze zich onderwierp aan trainer Bergen. Pieter van den Hoogenband lag al om 06.00 uur in het bad, voor de schoolkinderen en bejaarden zwommen. Epke Zonderland viel oneindig vaak van het rek, alvorens hij zijn kunstige sprongen tot in de perfectie beheerste.

Ondanks de ontberingen waren al die sporters vooral flonkerende talenten, die ontloken door volharding en misschien door een scheutje geluk hier en daar. Ieder op zijn eigen manier, met meer of minder steun van ouders, club of bond.

Inge de Bruijn.Beeld Reuters

Memphis Depay

Memphis Depay zwierf als kind over straat. Zijn vader zag hij bijna nooit. Voetbal was in zekere zin zijn redding. Dafne Schippers komt uit een beschermd milieu in Utrecht. Zij wilde dolgraag rennen, speerwerpen, springen. Ze was zo goed, dat ze tot de besten ging behoren.

Dat mag tegenwoordig, topsport bedrijven in Nederland; de beste willen zijn. Het is geen afwijking meer. In 1953 besloot schaatser Anton Huiskes, later nog trainer van Ard Schenk en Kees Verkerk, te stoppen met topsport. In het boek Kroniek Olympische Spelen zegt hij: 'Sport moet een genoegen zijn, dat is het niet meer wanneer uitsluitend de prestaties tellen.'

De tijden zijn veranderd. Plezier, passie en talent zijn nog steeds de bouwstenen van succes, maar veel sporters stoppen nu juist als de prestaties uitblijven. Maar ook als hun hoogtepunt al ver achter ze ligt, mogen ze doorgaan. Zelfs zielig zijn mag. Nederland is een vrij sportland. In die vrijheid gedijt Dafne Schippers, die op vrijdag 28 augustus 2015, even na drieën, in minder dan 22 tellen eeuwige roem vergaarde.

Memphis Depay.Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden