Een klaverblad-opsluiting uit 1962

Op het spoor gezet door de fameuze negende matchpartij Tsjizjov - Wiersma om het WK 1993, heb ik de afgelopen vijftien jaar met een zekere regelmaat partijen behandeld waarin de zogeheten klaverblad-opsluiting centraal staat....

De partij die ik de lezer vandaag voorleg, behoort tot de tweede categorie: zij werd bijna een halve eeuw geleden gespeeld! Desondanks is er alle reden het fraaie duel dat Ed Holstvoogd in het Noord-Hollandse Coca Cola-toernooi 1962 van de toenmalige Nederlandse kampioen Wim de Jong won, voor de vergetelheid te behoeden.

Deze onbekende partij, waarnaar men in de database tevergeefs zal zoeken, boeit namelijk op alle onderdelen. De ongebreidelde strijdlust die beide spelers aan de dag leggen, doet weldadig aan.

Holstvoogd - W. de Jong 1962

1.32-28 17-21 2.37-32 21-26 3.41-37 18-23 4.34-29 23x34 5.40x29 12-18 6.44-40 7-12 7.40-34 20-25 8.45-40 11-17 9.50-45 17-21 10.31-27 1-7 11.49-44 7-11

Zowel in Smeenk-Bronstring, halve finales NK 1984, als in Georgiev-Baljakin, Vilnius 2008(!), kozen de zwartspelers hier voor 11...19-23 12.28x19 14x23 13.33-28 15-20 enz.

Na de tekstzet ligt de 2x2-ruil 12.27-22 en 13.28-23 wellicht het meest voor de hand. Maar Holstvoogd werkt willens en wetens naar een opsluiting van zijn linkervleugel toe:

12.46-41!? 14-20!? 13.29-23 18x29 14.34x14 10x19 15.36-31!?

’Spaans lef’, om met Holstvoogds tegenstander te spreken. De Jong zelf zal zich echter evenmin onbetuigd laten door in het komende middenspel bezetting van veld 18 (en daarmee verbreking van de opsluiting) met ijzeren consequentie uit de weg te gaan.

15...5-10 16.41-36 19-23 17.28x19 13x24 18.39-34 8-13 19.43-39 2-8 20.33-29 24x33 21.39x28 10-14 22.38-33 14-19 23.42-38 19-24 24.44-39 9-14 25.48-43 4-10

Zie diagram 1

26.47-42!? (stelt de keuze tussen 34-29 en 34-30 terecht nog even uit) 26...14-19 27.34-30(!) 25x34 28.39x30(!) 24-29(?)

Inderdaad was er na 28...12-18 29.30-25 10-14 30.27-22 18x27 31.31x22 8-12 32.43-39 weinig positiefs te halen geweest. Maar zwart had veel minder verliesgevaar gelopen dan na de principiële tekstzet, die domweg te hoog gegrepen blijkt.

29.33x24 20x29 30.43-39 10-14 31.30-25 19-24

Zie diagram 2

32.39-34!

De inleiding tot een aanvalsmanoeuvre die de vijandelijke stelling in tweeën splijt en waarmee wit op z’n minst een gunstig dammeneindspel afdwingt.

32...13-18 33.34x23 18x29 34.28-22! 12-17 35.22-18! 17-22 36.18-12! 8x17 37.27x18

Zwart lijkt te worden overspeeld. Maar De Jong vindt een knappe verdediging:

37...14-19(!) 38.40-34! 29x40 39.45x34! 17-22(!!) 40.18x27 19-23(!) 41.38-33! 15-20(!!)

Alleen zo: na direct 41...24-29? 42.33x24 23-28 43.32x23 21x41 44.36x47 26x48 45.23-19 48x30 46.25x34 3-9 47.34-29! enz. had wit glansrijk op winst gestaan.

42.25x14 24-29 43.33x24 23-28 44.32x23 21x41 45.36x47 26x48 46.34-29! 48-37! 47.24-19! 37-31!

En vooral niet 46...37-32? vanwege het (eveneens) door Holstvoogd aangegeven 47.47-41!! 32x46 48.14-10 3-9 49.19-14! +.

48.14-10 31-4! 49.10-5 3-9?

Pas hierna is het evenwicht beslissend verbroken. Na 49...16-21! (niet echter 49...4-15? wegens simpel 50.19-14! gevolgd door 14-10-4 +) was een winnend plan voor wit niet goed te zien geweest, bijvoorbeeld 50.5-14 11-17! met de dreiging 51...3-9! =.

50.19-13! 9x18 51.23x12 11-17 52.12x21 16x27 53.5-37! (om te voorkomen dat schijf 23 de dam voor de voeten loopt) 53...6-11 54.29-24! 4-9 55.24-19 11-17 56.37-41

In dit 4x3-eindspel werd de partij afgebroken. Zonder verder te spelen gaf zwart het op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden