Een goede teamspeler die anderen beter laat voetballen

WIM JONK begon het WK voetbal op de bank, stond daarna twee duels in de basis, was weer een wedstrijd reserve en keerde voor de tweede keer terug in de ploeg....

IN DE voorbereiding op het WK was het een veelbesproken thema; zou Wim Jonk samen kunnen spelen op één middenveld met Edgar Davids, die door bondscoach Hiddink terug was gehaald na een ruzie?

Tegen Argentinië, en ook al tegen Zuid-Korea en Mexico, bleek dat Jonk en Davids een mooi koppel vormen. Davids is de staaf dynamiet, die voetbalt als een rapper. Snel, hard, agressief, toch technisch.

Jonk is de bard, die dirigeert, de ogenschijnlijk wat langzame man met het fijne gevoel voor tijd en ruimte, de middelste schakel in het positiespel dat Nederland zo goed beheerst.

Jonk is degene die de bal bijna achteloos kan neerleggen op dat stukje veld waar gevaar dreigt, die niet echt goed kan verdedigen, maar beter dan critici doen geloven. 'Davids en ik hebben totaal verschillende kwaliteiten. Als je die naast elkaar legt, moet dat een goede mix zijn.'

Toch schuift bondscoach Hiddink veelvuldig, zelfs met degene die het spel verdeelt. Dat vreet aan Jonk en Seedorf, de andere beoogde speler voor het centrum van het middenveld. Ze weten niet waar ze aan toezijn.

Jonk kan daar misschien beter mee omgaan dan Seedorf, die pas 22 jaar is. Maar toch: totaal kapot zat de 31-jarige PSV'er een week geleden naast het veld in Toulouse. Hij had zojuist gehoord dat niet hij, maar Seedorf zou spelen tegen Joegoslavië. Terwijl Jonk twee duels goed had gevoetbald en tussendoor het leed van een verloren vriend verwerkte. Was dit de dank voor zijn getoonde mentale veerkracht? Hiddink gaf tactische redenen voor zijn verbanning.

'Ik heb nooit gedacht dat het toernooi voorbij zou zijn, omdat ik kwaliteiten heb die af en toe noodzakelijk zijn', zegt de Volendammer op de dag na Nederland - Argentinië.

Als hij dergelijke zinnen uitspreekt, lacht hij olijk, met een ondertoon van sarcasme. Hij wil eigenlijk zeggen: trainer, aan mijn kwaliteiten kun je eigenlijk niet voorbijgaan.

En natuurlijk zijn die wisselingen niet ideaal voor het zelfvertrouwen. Jonk, weer voorzichtig: 'Ik denk dat iedere voetballer zekerheid wil. Het is prettig als je eerder weet of je speelt. Voor het duel met Argentinië hoorde ik het op de dag zelf. Een beetje laat, vind ik.'

'Als je op de bank terechtkomt moet je blijven doorgaan, je vorm proberen vast te houden. Ik heb dat vaker meegemaakt in mijn loopbaan, maar het blijft moeilijk, vooral omdat ik het gevoel had dat ik goed had gespeeld. Je merkt dan onbegrip bij jezelf.'

Met een verhaal over zijn defensieve kwetsbaarheid hoeft op zo'n moment niemand bij hem aan te komen. Hij heeft het al twintigduizend keer gelezen, dat boek is dicht.

'Ik probeer de dingen die ik goed beheers, goed te brengen. Ik ben gewoon een hele goede teamspeler die anderen beter kan laten voetballen.'

Het team oogt defensief kwetsbaar, omdat Nederland de aanval meer zoekt dan de tegenstander en simpel balverlies de opponent op het spoor zet van de tegenstoot. 'Het gaat erom waar je de bal verliest, dat is dikwijls dodelijk.'

Jonk voetbalde vier jaar geleden mee in de meesterlijke kwartfinale tegen Brazilië, die Nederland met 3-2 verloor. 'Toen is heel duidelijk gebleken dat je van eigen kracht moet uitgaan.'

Jonk is een liefhebber die het liefst alleen mooi zou voetballen. Het doelpunt van Bergkamp tegen Argentinië was van een schoonheid die hem ontroert. Jonk zag de treffer 's avonds nog eens terug op televisie en genoot van de balans, van de coördinatie. 'Zo'n doelpunt had het toernooi nodig. Ik had nog niet al te veel mooie treffers gezien.'

Op zich valt het niveau van het WK hem niet tegen. Jonk had niet anders verwacht. Voetbal is een tactisch steekspel en het is aardig dat Nederland opvalt, ook qua spelopvatting. Maar zelfs de liefhebber Jonk maakt het niet veel uit hoe de halve finale wordt gewonnen.

'Onze cultuur is dat we het liefst met 5-0 van Brazilië winnen en ze helemaal van de mat tikken. Maar als we met 1-0 winnen in een klotenwedstrijd, ben ik ook blij. Als je eenmaal op het podium van de halve finale bent aanbeland, moet je niet meer zeuren over goed of slecht. Zo'n wedstrijd, met zoveel spanning en strijd, is op zich al mooi.'

Willem Vissers

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden