Een gewaagde keuze die geweldig uitpakt

Wie is die Ouwerkerk? Ouwerkerk is een van de grote meneren van het Nederlandse wielerschrijverspeloton. Heeft al enkele klassiekers op zijn naam staan, waaronder Parijs is nog ver....

Waar gaat dit boek over? Over de wielrenner Rini Wagtmans en zijn versie van zijn leven.

En wie is die Rini Wagtmans? De overbuurjongen van Pontiac- en geletruidrager Wim van Est, de neef van geletruidrager Wout Wagtmans en vermoedelijk de zoon van Cees Wagtmans en Anna Sep.

Vermoedelijk? Ja, want dat weet Wagtmans niet zeker. Zijn ouders hielden er in het West-Brabant van begin jaren vijftig een levensstijl op na, die in Amsterdam pas in de jaren zestig en zeventig trendy werd. Een broer en een zus zijn vermoedelijk van de melkboer en de bakker. Daar kon de jonge Wagtmans nog mee leven.

Maar? Maar niet met de incest van zijn vader, een alcoholist, met zijn gehandicapte zusje (zijn moeder misbruikte zijn broer, maar dat ontdekte hij pas jaren later). Wagtmans is op zijn zestiende dakloos, als zijn vader wegens de incest in het gevang zit, en zijn moeder ervandoor gaat met een crimineel, op wiens hoofd Rini een fles bier kapotsloeg.

Goedemorgen. Dan zijn we pas 53 van de 415 pagina’s onderweg, en moet hij nog Touretappes winnen, hartpatiënt worden, en Jamaicaanse bobsleeërs kleden, onder andere.

Schrijf dat maar eens op. Ouwerkerk schrijft: ‘Het leven van Rini Wagtmans is een lange onmogelijkheid. Het is even onwaarschijnlijk als onvoorstelbaar. En oncontroleerbaar. Ongekend is zijn verhaal. En sommige verhalen moet je niet doodchecken.'

Voorbeeld? Wagtmans stelt dat hij de Tour van 1971 – waarvoor hij, zegt hij, bijna niet was geselecteerd omdat hij een gevaar voor kopman Merckx zou zijn – voor diezelfde Merckx zou hebben gewonnen.

Hoe dan? Door in de rit nadat Merckx 9 minuten had verloren op rivaal Luis Ocana, een aanvalsplan te bedenken en uit te voeren. Merckx c.s. pakken 2 minuten, maar Ocana is gesloopt. Zo gesloopt, aldus Wagtmans, dat hij in een latere bergrit valt en moet opgeven.

Jaja. Laat Wagtmans maar vertellen, moet Ouwerkerk hebben gedacht. En je hóórt het Wagtmans doen, het verhaal van Wagtmans vertellen. Behoorlijk veel van zijn leven vindt Wagtmans, die zegt een ijzersterk geheugen te hebben, on-ge-kend. Vandaar de titel.

Ergerlijk? Nooit. Ouwerkerk laat Wagtmans uitgroeien tot de zeer sympathieke held van zijn eigen biografie. Terecht, want Wagtmans is het type dat zich op de borst kan blijven slaan zonder een seconde zelfingenomen te worden.

En het boek? Fantastisch. Ouwerkerks gewaagde keuze vrijwel alleen Wagtmans aan het woord te laten – terwijl hij bijna iedereen om Wagtmans heen heeft gesproken en vermoedelijk meer van hem weet dan de oud-renner zelf – is geweldig uitgepakt. De lezer weet na de laatste pagina: alleen zo valt het verhaal van Rini Wagtmans te vertellen.

Michiel de Hoog

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden