Een dure driedimensionale lijnrechter

Hawkeye registreert volgende week bij het tennistoernooi in Miami feilloos of een bal in of uit is. De technologische vernieuwingen moeten de sport een nieuwe impuls geven....

Een beroemde scène, eind jaren zeventig op Wimbledon. De Britse umpire, met de klassieke aardappel in de keel: ‘Meneer McEnroe, wilt u doorspelen, alstublieft’. McEnroe, nog met krullen: ‘Graag, maar dan zonder u, u bent echt het laagste van deze wereld’. Het is niet verwonderlijk dat juist het Amerikaanse tennisfenomeen vurig heeft gepleit voor de introductie van Hawkeye als driedimensionale lijnrechter.

Denk overigens niet dat de 47-jarige ‘Big Mac’ zich de mond laat snoeren nu de umpire met een simpele druk op de knop binnen drie seconden kan zien of de bal in of uit was. Hawkeye werd in december getest tijdens de finale van de ATP Senior Tour in Londen, toen de spelers onbeperkt mochten reclameren. ‘Het bleek dat McEnroe in tien van de elf gevallen ongelijk had’, zegt oud-speler Jacco Eltingh, lid van het ATP-bestuur. ‘Zijn ogen waren niet zo scherp als hij dacht.’

Volgende week beleeft Hawkeye zijn officiële introductie bij het Masters-toernooi in Miami, ook wel de vijfde Grand Slam genoemd. Dan mogen de spelers slechts twee keer per set en nog een maal in een tiebreak een arbitrale beslissing aanvechten. De tennisser levert een ‘Challenge’, een uitdaging, in als Hawkeye het bij het rechte eind heeft.

‘Voor mij komt dit systeem tien jaar te laat’, zegt de licht ontvlambare John van Lottum. ‘Maar nu kan ik eindelijk legaal protesteren.’ En met zelfspot: ‘Ik vrees dat ik al na drie punten door mijn twee uitdagingen heen ben.’

Het consulteren van Hawkeye leidde bij een test tijdens de Hopman Cup al tot grote opwinding bij het Australische publiek. Van Lottum: ‘Peter Wessels vertelde me dat een meisje in een vol stadion een beslissing van de umpire aanvocht. Op het beeldscherm was de bal niet eens te zien, omdat hij zo ver uit was. Dat arme kind werd vervolgens door iedereen uitgelachen. Dan laat je het voortaan wel uit je hoofd.’

Volgens Sjeng Schalken worden met Hawkeye vooral de ‘zeurkousen’ en de mentaal zwakkere spelers in het circuit beloond. ‘Er is nog nooit een tennispartij beslist door een foutieve beslissing van de arbitrage. Je hebt spelers die elk punt betwisten of hun hoofd verliezen na een dubieuze call. De invoering van Hawkeye is voor hen een voordeel.’

Toch denkt Van Lottum dat het gros van de tennissers niets zal merken van Hawkeye. ‘Het wordt slechts bij enkele toernooien gebruikt en alleen op de belangrijkste banen. Juist bij de kleinere toernooien is de arbitrage van een lager niveau, daar zou Hawkeye meer dan welkom zijn. Maar ik vrees dat het dan te duur wordt.’

De invoering van Hawkeye is inderdaad een kostbare affaire, tussen de 25 duizend en 30 duizend euro per baan. Het is volgens ATP-bestuurder Eltingh de belangrijkste reden dat het voor toernooi-directies niet verplicht is Hawkeye te gebruiken. De All England Club wil het systeem eerst verder testen alvorens het op de grasbanen van Wimbledon te hanteren. Op het gravel van Roland Garros zal Hawkeye niet te zien zijn, omdat de Fransen de afdruk van de bal voldoende bewijs achten.

Het is eveneens onzeker of Hawkeye volgend jaar bij het tennistoernooi in Rotterdam zijn opwachting maakt. ‘We willen eerst weten of het systeem waterdicht is’, zegt Jan van Vliet, directeur van sportpaleis Ahoy’. ‘We veronderstellen dat Hawkeye vanaf 2008 verplicht zal zijn op de toernooien, die ontwikkeling is niet meer tegen te houden. Tegen die tijd zullen we dat systeem gaan huren, zoals we dat nu al doen met de snelheidsmeter van de service.’

De presentatie van het – door de meeste topspelers bejubelde – Hawkeye past volgens Eltingh in de trend bij de ATP om de tennissport te populariseren. De nieuwe topman Etienne de Villiers verklaarde tijdens de Australian Open dat hij zich zorgen maakt over het imago van het tennis, zeker in Amerika. De nieuwe spelregels in het dubbelspel – op deuce wordt nog één punt gespeeld, de ‘no-advantage’ regel, en een supertiebreak tot 10 punten vervangt de beslissende derde set – en de technologische vernieuwingen moeten een nieuw publiek aanboren.

Eltingh: ‘Het tennis moet zich beter leren te verkopen. Het is zorgelijk dat de sport steeds minder vaak op televisie is te zien. Hawkeye leidt tot meer drama tijdens de wedstrijden en dus tot een betere wisselwerking met het publiek.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden