Reportage

Een doelpunt maken tijdens de ramadan is veel mooier dan anders scoren, ‘dat is heel moeilijk uit te leggen’

De ramadan begint dinsdag. Is de islamitische vastenmaand alleen een lust of ook een last voor profs in het voetbal?

Othmane Boussaid (links) draait weg bij Matthijs de Ligt. De Utrecht-aanvaller scoorde in dit duel in 2019 tegen Ajax tijdens de ramadan.  Beeld Guus Dubbelman
Othmane Boussaid (links) draait weg bij Matthijs de Ligt. De Utrecht-aanvaller scoorde in dit duel in 2019 tegen Ajax tijdens de ramadan.Beeld Guus Dubbelman

De ramadan in 2019 was net begonnen, toen trainer Dick Advocaat van FC Utrecht aan aanvaller Othmane Boussaid vroeg of hij voor de kraker tegen Ajax niet snel wat wilde eten. Boussaid antwoordde beslist: nee, trainer.

Boussaid zegt, bij het begin van de vastenmaand in 2021: ‘Het is onze heilige maand. We zijn dan dichtbij onze god Allah, als verdieping van ons geloof. Het is ook een leuke maand. Ik moet er altijd even inkomen, maar spiritueel geeft het veel energie.’

De ramadan en topsport. Kan dat samen? Onder de profs in het betaald voetbal zijn tientallen moslims. Wie leeft volgens het ritueel, mag niet eten en drinken tussen het ochtendgebed voor zonsopgang en zonsondergang, momenteel tussen pakweg even na 5.00 uur en 20.30 uur. Voormalig international Khalid Boulahrouz zei eens dat hij op wedstrijddagen afweek van het ritme, omdat hij zijn voeding nodig had. Hij vastte dan op een later tijdstip. Collega Ibrahim Afellay was zo streng dat hij na een Europese wedstrijd eens vertelde dat hij niet stiekem even dronk onder de douche.

Dat laatste begrijpt Zakaria Aboukhlal van AZ: ‘Als je stiekem wil drinken, kun je net zo goed een flesje nemen als je alleen bent. Je doet het dan niet stiekem voor de medemens, maar stiekem voor Allah, en Allah ziet alles.’ Na de training spoelt hij even zijn mond. Hij spuugt het water weer uit.

Begeleiding

Cultuursocioloog Fiona Harmsen, die eerder onderzoek deed naar racisme in het voetbal, kreeg een verzoek van clubs om zich te verdiepen in begeleiding van de ramadan binnen het voetbal. Ze zocht samenwerking met een imam en vastte zelf een maand, om te voelen hoe het is. ‘Overzichtelijk’, concludeerde ze. Ze schrok dat clubs niet alles weten en spelers soms onder druk zetten om wel te eten, bang als ze zijn dat het prestatieniveau daalt.

Jong AZ-speler Zakaria Aboukhlal


during the match Jong AZ - Go Ahead Eagles Beeld Pro Shots / Erik Pasman
Jong AZ-speler Zakaria Aboukhlalduring the match Jong AZ - Go Ahead EaglesBeeld Pro Shots / Erik Pasman

Clubs zijn grotendeels gebaseerd op de mores van de dominante witte cultuur. Het is lastig om werknemers dan vrije keuzes te laten maken die mogelijk indruisen tegen de prestatiecultuur. Hierdoor bestaat de kans dat spelers een bepaalde druk voelen. Zo van: straks presteer ik minder en verlies ik mijn plaats. Clubs zijn wel geïnteresseerd. Ze werken met diëtisten, al besteden ze minder aandacht aan de theologische of spirituele kant van de ramadan en de mentale fitheid. Harmsen: ‘Het mag allemaal wel wat inclusiever.’

Uit internationaal onderzoek is gebleken dat prestaties nauwelijks hoeven te lijden onder de ramadan, op mogelijk wat motorische details na. Van belang is wat spelers eten, op de uren dat het mag. Diëtisten geven tips: niet te snel eten of drinken. Danny Buijs, trainer van FC Groningen: ‘We proberen zoveel mogelijk mee te denken. Eventueel krijgt een speler extra rust. En uiteindelijk beoordeel ik de prestaties.’

Mo El Hankouri, voetballer bij FC Groningen. Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Mo El Hankouri, voetballer bij FC Groningen.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Aanvaller Mohamed El Hankouri van FC Groningen: ‘In wedstrijden merk ik niet veel van de ramadan. Ik kan het goed aan, want ik doe het al jaren. Alleen daaromheen is het soms wat zwaarder.’ Zakaria Aboukhlal, aanvaller van AZ: ‘De ramadan staat voor mij op 1. Ik doe alles zoals het hoort en het is niet moeilijk voor me. Je went eraan. Je wordt ouder, sterker en fitter. Sommigen willen inhalen, omdat ze denken dat het kan of mag. Anderen, zoals ik, vinden dat je gewoon moet vasten. Die keuze maak ikzelf, daarvoor ben ik oud genoeg.’ Boussaid: ‘Ik ken persoonlijk niemand die het uitstelt.’

Steun

Op de vraag of de club hem steunt, blijft Aboukhlal even stil tijdens het videogesprek in de week voor de ramadan. ‘Ik denk dat de vraag gaat komen, of ik het ga uitstellen. Maar dat doe ik niet.’ Hij lacht als de perschef hem vertelt dat hij volledig vrij is: ‘Oh, die vraag komt niet? Bij andere clubs vroegen ze of ik wedstrijddagen kon inhalen. Het is ergens ook wel logisch als een dokter of trainer dat vraagt. Ze weten niet hoe het is, omdat ze geen moslim zijn. Maar ik weet hoe het voelt. Ik krijg er energie van.’ Boussaid: ‘Die energie zit in ons hoofd, in ons hart.’

Na zonsondergang dus eten. Prachtig was een moment tijdens Ajax - Tottenham, een paar jaar geleden, toen aan de kant van Noussair Mazraoui een speciaal flesje water en een gelletje klaarstond dat hij kon nemen toen de zon om 21.17 uur onder was. Aboukhlal: ‘Als je ‘s avonds eet, zit je best snel vol. Het gaat om het juiste eten, Marokkaanse dingetjes. En ‘s nachts, net voordat de zon opgaat, neem ik nog dadels met melk, of zoiets.’ Boussaid: ‘Ik neem goede maaltijden wanneer het mag. Geen gekke dingen.’

Boussaid denkt met vreugde terug aan die Ajax - Utrecht van 2019, cruciaal voor Ajax, dat vier dagen eerder op dramatische wijze was uitgeschakeld door Tottenham en op deze zondag de officieuze titel kon halen. Ajax won met 4-1, maar al na 35 seconden scoorde FC Utrecht. Boussaid ontving een pass van Gyrano Kerk en schoof de bal met links in de lange hoek. ‘Het voelde geweldig, nog mooier dan anders als ik scoor. Dat is heel moeilijk uit te leggen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden