Een bos bloemen, een schilderij en 'het allerbeste'

Nog een keer zit Foppe de Haan (72) in Heerenveen op de bank als coach. De 'man zonder grote woorden' vertrekt nu écht, na 16 jaar trouwe dienst. Met een record op zak.

Foppe de Haan bedankt de fans van Heerenveen en beseft pas later dat het spandoek op de degradatie van Cambuur slaat. 'Och nee toch', zegt hij later geschrokken.Beeld Klaas Jan van der Weij

Het is even voor half drie, in de catacomben van het Abe Lenstra Stadion. Foppe de Haan haalt diep adem. Dan stapt hij het trappetje op dat hem naar het veld voert. Voor het laatst zoekt hij zijn vaste plek in de dug-out op. En voor het laatst zal hij luisteren naar het Friese volkslied.

Het is een historische dag voor Heerenveen, misschien zelfs wel voor het Nederlandse voetbal. Foppe de Haan (72) coacht zijn laatste thuiswedstrijd voor de ploeg die hij, verdeeld over drie periodes, 16 jaar trouw was. Geen enkele andere trainer in de eredivisie stond zo veel wedstrijden langs de kant bij één club als hij.

In 2004 nam De Haan ook al afscheid als trainer van Heerenveen. Maar toen zijn club in het najaar van 2015 met zeven schamele puntjes op een twaalfde plek stond en Dwight Lodeweges zijn contract had ingeleverd, gaf hij gehoor aan de oproep om nog één keer de club uit de brand te helpen.

Een serie

Aanvankelijk zou De Haan het maar eventjes doen. Maar dat eventjes werd een serie tot aan de winterstop. En uiteindelijk bleef hij, na toestemming van Geke, zijn zo vaak geciteerde, maar onzichtbare echtgenote, het hele seizoen aan.

Nu vertrekt hij écht. Met Jurgen Streppel heeft Heerenveen zijn opvolger al in huis. En Geke heeft de vakantie naar Canada en Alaska al geboekt. Bovendien hebben ze een stacaravan op Ameland. Die staat er niet voor niets.

Wat zijn terugkeer heeft opgeleverd, was de vraag die hem zaterdag in NRC Handelsblad werd gesteld. 'Toen ik in het begin op het veld stond, had ik zere knieën en pijn aan de rug, nu heb ik nergens meer last van. Ik ben fitter geworden, dat heeft het opgeleverd.'

CV Foppe de Haan


Geboren:


26 juni 1943, Lippenhuizen.

Trainersloopbaan:

1974 - 1976 Akkrum

1976/77 Heerenveen (jeugd)

1977 - 1980 Drachtster Boys

1980 - 1983 ACV

1983 - 1985 Steenwijk

1985 - 1988, 1990, 1992-2004 Heerenveen

2004 - 2009 Jong Oranje

2009/10 Ajax Cape Town

2011 bondscoach Tuvalu

2014/15 Heerenveen

Wisselvalligheid

Een magere, maar terechte conclusie. In eerste instantie leek De Haan nog het lek boven te krijgen bij Heerenveen. Hij veranderde de opstelling, het systeem en liet zijn spelers meer krachttraining doen. Het bleek niet genoeg om de wisselvalligheid uit het elftal krijgen. De spitspositie (Mitchell Te Vrede of Henk Veerman) en de leeftijdsopbouw (te veel jonge spelers, te weinig routiniers) waren ook voor hem niet op te lossen problemen.

Deze morgen is De Haan opgehaald door Heerenveen TV. Eenmaal in het stadion heeft hij Judy, de Canadese koffiejuffrouw, op zijn kenmerkende wijze ('Hé Canadesie') gedag gezegd. Beetje mompelend, half wegkijkend. Verlegen haast. Judy is eraan gewend. 'Hij is geen man van grote woorden.'

Erelijst als trainer

Met ACV: algeheel amateurkampioen (1978). Met Heerenveen: promotie naar eredivisie 1993, tweede plaats eredivisie en ticket Champions League 2000. Met Jong Oranje: Europees kampioen 2006 en 2007, plaatsing Olympische Spelen 2008.

Huilen

Wel van de tranen. Na afloop van de wedstrijd tegen Roda JC hield hij ze niet meer binnen toen hij vertelde over iets wat hij aan de linkerkant van het veld had gezien. Er werd diezelfde avond lacherig over gedaan bij Studio Voetbal door Bert van Marwijk, de man die nu zijn zakken vult als bondscoach van Saoedi-Arabië. Cynisch is De Haan nooit geworden.

'Foppe staat eigenlijk boven alle partijen', zegt Omrop Fryslân-verslaggever Arjen de Boer. 'Als hij iets vond, zei hij dat. Zonder bang te zijn om tegen schenen te schoppen. Hij hoeft geen baantje meer in het voetbal. Dat maakt van hem een vrij mens. Prettig om mee te werken, al kon hij ook kribbig zijn als het niet liep bij Heerenveen.'

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Foppe de Haan signeert een herdenkingsshirt van een Heerenveen-fan.Beeld Klaas Jan van der Weij

Staande ovatie

De wedstrijd tegen FC Groningen is een afspiegeling van het seizoen. Soms goed, vaker slecht. De Friezen verliezen met 2-1. In de laatste minuten krijgt Foppe een staande ovatie. 'Maak het niet te gek', heeft hij van tevoren gevraagd toen zijn afscheid ter sprake kwam. Dat gebeurt ook niet. Hij krijgt een schilderij en een bos bloemen.

Tot slot moet hij nog een dankwoordje spreken. 'Ik wens jullie allemaal', zegt hij - en dan begint hij toch te haperen. 'Hoe zal ik het zeggen ...?' Zijn lip bibbert. Wéér heeft er iemand, zoals hij later zal zeggen 'op het emotieknopje geduwd.' Uiteindelijk maakt hij zijn zin af: '... het allerbeste.'

Op de tribune gooien fans een spandoek het veld op. Zonder nadenken pakt hij het op. Pas naderhand hoort hij de tekst - 'Guess who's going back?', verwijzend naar de degradatie van Cambuur - die op het laken stond. Verschrikt: 'Och nee toch? Die gaat morgen natuurlijk overal worden afgedrukt.' Tijdens zijn ereronde willen jonge fans met hem op de foto. 'Hoe noemen ze dat tegenwoordig ook alweer? O ja, een selfie.'

'Het is niet anders'

Voor jeugdtrainers zal hij volgend jaar een klankbord zijn. Verder gaat hij met talenten individueel aan de slag. Maar daarmee begint hij pas in september, want hij neemt een lange vakantie. Foppe is zichtbaar moe. Nachtenlang heeft hij gepiekerd hoe hij het elftal op de rails moest krijgen. Dat is hem niet gelukt en dat heeft aan hem gevreten. 'Maar ik heb me erbij neer te leggen', zegt hij berustend. 'Het is niet anders.'

Een 6-jarige supporter is samen met haar klasgenoten een actie gestart om een straat in Heerenveen naar hem te vernoemen. Arjen de Boer van Omrop Fryslân lijkt het wel wat, een Foppe de Haanstraat in Heerenveen. Hij heeft er één kanttekening bij: 'Als er een Foppestraat komt, dan moet er op zijn minst een Geke-steegje bij.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden