ReportageDe ‘afwezige’ Nuis

‘Een aanwijsplek is alleen voor oppermachtige schaatsers’

Kjeld Nuis schaatste niet omdat hij herstellende was van een griep. De schaatsbond beslist maandag of hij toch naar de EK en WK mag. Tot chagrijn van zijn concurrenten. 

Kjeld Nuis en zijn zoontje sloegen een Jaap Eden-herdenkingsmunt.Beeld BSR Agency

Zijn stem klinkt zacht, maar zijn ogen spuwen vuur. Koen Verweij is zaterdagmiddag bij de NK afstanden als derde geëindigd op de 1.500 meter. Normaal gesproken zou die klassering goed zijn voor een ticket voor de EK en WK afstanden, want de eerste drie kwalificeren zich, maar hij heeft te maken met een afwezige tegenstander.

Olympisch kampioen en wereldrecordhouder Kjeld Nuis ontbreekt vandaag, hij is herstellende van een zware griep. Voor dat soort gevallen heeft de KNSB een noodoplossing bedacht: regel 1.9 in het selectiedocument. Ofwel: de aanwijsplek. Aanwijsplekken en schaatsen horen bij elkaar als koek en zopie. Net als de discussie erover.

In de catacomben begint Verweij, die finishte in 1.45,89, twee seconden achter winnaar Thomas Krol, direct al met een lobby. ‘Op het olympisch kwalificatietoernooi in 2017 reed ik ook met koorts en gordelroos in de rondte en toen stond ik er ook gewoon’, zegt hij. Met andere woorden: het wezen van topsport is dat je er moet staan als de prijzen verdeeld worden. Zo niet: pech gehad.

‘Gewoon strijden voor je plek’, vindt Verweij. Helemaal omdat Nuis niet ziek meer is. Verweij heeft hem een week eerder met eigen ogen op de baan zien staan tijdens een training. Met een brutaal glimlachje: ‘Of ik moet me vergist hebben, maar volgens mij was het hem echt.’

Ongelukkige timing

Op zondag komt Nuis naar Thialf. Niet om te schaatsen, maar om een herdenkingsmunt te slaan ter ere van Jaap Eden. Die afspraak stond al een tijdje. Niettemin: een ongelukkige timing nu hij onderwerp van discussie is. Volgens zijn ploeg kampte de olympisch kampioen met een voorhoofdsholteontsteking en zou hij vijf kilo zijn afgevallen. Starten op de NK afstanden was onverantwoord. 

Verweij denkt er het zijne van: ‘Als je vorige week op het ijs stond, kun je er nu ook staan. Met zijn kwaliteiten zou hij op 70 procent ook goede zaken hebben kunnen doen.’ Even later merkt hij op: ‘Ik zit in een stijgende lijn, ik denk niet dat Nuis vanaf nu nog beter wordt.’ De 1.500 meter is nog geen tien minuten afgelopen of de verhoudingen staan al op scherp.

De aanwijsplek bestaat sinds eind jaren negentig, toen de merkenteams hun intrede deden en het schaatslandschap versnipperde. De aanwijsplek is een ontsnappingsmogelijkheid in de rigide selectiecriteria om te voorkomen dat er toprijders door ‘calamiteiten’ (ziekte, valse start, valpartij) naast een ticket grijpen. De regeling moet discussie voorkomen. Alleen: juist het tegenovergestelde gebeurt.

Zo blijkt ook nu weer tijdens de NK afstanden. Oud-wereldkampioen sprint, Erben Wennemars zegt hoofdschuddend: ‘Ze hadden gewoon van tevoren moeten zeggen: Nuis gaat sowieso naar de WK afstanden. Einde discussie. Nu wordt het politiek. Het zou zomaar kunnen dat ze zeggen: Verweij mag naar het EK, als Nuis maar naar het WK kan.’

De selectiecommissie van de KNSB bestaat uit drie man: technisch directeur Remy de Wit, disciplinemanager Freek van der Wart en topsportcommissaris langebaan Andries Kasper. Die kiest op zondagmiddag zorgvuldig een broodje uit een buffet. Hij maakt een afwerend gebaar: ‘Ik ga niets zeggen hoor.’ Wel wil hij nog kwijt dat eventueel een skate-off, een man-tegen-mangevecht, niet uitgesloten is, ook al staat het niet in het bewuste reglement.

Niet veel later op zondagmiddag bevestigt Thomas Krol zijn goede vorm op de 1.000 meter. Hij wint in 1.08,35. Derde wordt dit keer Dai Dai Ntab (1.08,87), achter wereldkampioen Kai Verbij (1.08,53). Een rotplek, vanwege de mogelijke aanwijsplaats voor Nuis? ‘Hoezo?’ pareert Ntab. ‘Ik zit er gewoon goed bij. Ik zit vlak achter de wereldkampioen. En op de man van het seizoen heb ik een overbrugbare achterstand. Dat zegt genoeg, toch?’ 

Op het middenterrein heeft Nuis dan al met zijn zoontje de herdenkingsmunt geslagen. Een woordvoerder van de schaatsbond laat weten dat de schaatser niet beschikbaar is voor vragen. Zijn coach Jac Orie is dat wel. Op de vraag of het niet een beetje ongemakkelijk is dat Nuis nu in Thialf rondloopt, schampert hij: ‘Wat moet hij dan? In een hutje op de hei gaan zitten of zo? Hij is koortsvrij. Ze hebben hem gevraagd omdat we er met z’n allen een schaatsfestijn van willen maken. Als hij afzegt, zeggen ze weer: had-ie niet even kunnen komen?’

Uitsluitsel komt er niet op zondagavond, al is de selectiecommissie dan al wel in conclaaf gegaan. Het verlossende nieuws wordt voor maandagmiddag aangekondigd. Orie voorziet geen problemen ook al zijn de EK afstanden al over twee weken. Is Nuis dan echt alweer topfit? Orie:‘Dat denk ik wel, ja. Al heb je natuurlijk nooit honderd procent zekerheid. De vraag voor de commissie moet volgens mij zijn met wie je het meeste kans denkt te hebben op succes.’ 

Ntab weet daar het antwoord wel op. Voor hem is het klip en klaar. Hij hoort bij de WK de 1.000 meter te rijden: ‘Een aanwijsplek is alleen voor schaatsers die oppermachtig zijn. Nuis was dit seizoen niet oppermachtig. Er zijn jongens die hem voorbij hebben gereden. Ik rij hier gewoon een goede 1.000 meter. Dan heeft hij pech. Als iemand anders hard rijdt, moet je op de blaren zitten. Dat is het risico van het vak.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden